Karşılıksız çek keşide ettiği gerekçesiyle hakkında yasal işlem başlatılan kişilere ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 3 Haziran 2026 tarihinde 7/45238 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 29 Temmuz 2026).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Karşılıksız çek keşide ettiği gerekçesiyle hakkında yasal işlem başlatılan kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45238, 3 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45238-karsiliksiz-cek-keside-ettigi-gerekcesiyle-hakkinda-yasal-islem-baslatilan-kisilere-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/071531c5-02e8-44db-9c25-019e9156cf97
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ncı ve 99'uneu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de son dönemde yaşanan ekonomik daralmanın ve piyasadaki durgunluğun in ağır yükünü esnaf ve KOBİ'lerimiz taşımaktadır. Maliyetlerin artması ve piyasadaki nakit akışının yavaşlamasıyla birlikte ticari tahsilat zinciri kırılmış, binlerce dürüst esnafımız çeklerini ödeyemez duruma gelmiştir.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verilerine göre karşılıksız çek nedeniyle hakkında yasal işlem başlatılan kişi sayısında endişe verici bir artış yaşanmaktadır.
5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında verilen adli para cezaları, ekonomik acz içindeki esnaf tarafından ödenemediği için doğrudan hapis cezasına çevrilmektedir. Ortada organize bir dolandırıcılık veya kötü niyet değil, ağır ekonomik şartların oluşturduğu bir ticari çöküş bulunmaktadır. Borcunu ödemek için çalışması ve üretmesi gereken esnafın cezaevine gönderilmesi, hem alacaklının tahsilat imkanını tamamen ortadan kaldırmakta hem de binlerce aileyi ve işletmeyi yıkıma sürüklemektedir. Ekonomik suça ekonomik yaptırım ilkesinin işletilmesi ve esnafı cezalandıran değil, yaşatan çözümlerin üretilmesi acil bir zorunluluk haline gelmiştir.
Bu kapsamda;
SORULAR
Türkiye genelinde 5941 sayılı Kanun kapsamında "karşılıksız çek" keşide ettiği gerekçesiyle hakkında yasal işlem başlatılan, adli para cezasına çarptırılan ve bu cezası hapis cezasına çevrilen kişi sayısı kaçtır?
Hakkında adli işlem başlatılan ve cezaevine giren/girme riski taşıyan kişilerin kaçı ticari hayatında ilk defa karşılıksız çek davasına muhatap olmuştur?
Piyasada karşılıksız çek enflasyonu yaşanmasında, bankaların çek defteri tahsis ederken yeterli mali risk ve istihbarat değerlendirmesi yapmamasının payı değerlendirilmiş midir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No;F3l7. Bakanlıklar/ANKARA
Bu yükün tamamen esnafın omuzlarına ve ceza infaz kurumlarına yıkılmaması adına, bankaların çek yaprakları için ödemekle yükümlü oldukları yasal garanti tutarlarının günün ekonomik şartlarına göre artırılmasına yönelik bir mevzuat hazırlığı var mıdır?
Karşılıksız çek nedeniyle hakkında işlem başlatılan vatandaşlarımızın illere göre dağılımı nasıldır? Ticari daralmanın ve çek krizinin en yoğun yaşandığı ilk 5 ilimiz hangileridir?
Ekonomik krizin yıkıcı etkileri ve ticari tahsilat zincirindeki kırılmalar göz önüne alındığında, Bakanlığınızca yeni bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No:F317. Bakanlıklar/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Mesut DOĞAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
7/45238 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Mesut DOĞAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Çek ile ilgili bilgiler, Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) çeke ilişkin bölümlerinde ve 5941 sayılı Çek Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu çerçevede, çeke ilişkin işlemler 5941 sayılı Kanun ile TTK'nin çeke ilişkin hükümlerine tabi olup, söz konusu hükümlerin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların ortaya çıkması halinde, yargı mercilerinden alınacak kararlar doğrultusunda işlem tesis edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca, karşılıksız çek adedi ve toplam tutar bilgileri "https://www.riskmerkezi.org/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Adalet Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan