Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlara erişimde yaşanan sorunlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ekmek ve Gül'ün "Meme kanseri geçirmiş kadınlar endişe içinde: 'Ya iğnemi bulamazsam?"" başlıklı haberine göre, meme kanseri sonrası tedavi için kullanılan Zoladex ve muadili olan Lucrin isimli iğnelere erişimde kriz yaşanmaktadır.

Sağlık Bakanlığının 24 Nisan'da yayımladığı ruhsatlı beşeri tıbbi ürünler listesine göre, meme, prostat ve over kanseri tedavilerinde yumurtalık fonksiyonlarını baskılamak amacıyla yaygın şekilde kullanılan Zoladex isimli ilacın ruhsatı 7 Kasım 2025 tarihinde askıya alınmıştır. Türkiye genelinde yaklaşık 30 bin kanser hastasının kullanmak zorunda olduğu bu kritik ilacın piyasadan çekilmesinin arkasında, ilaç kurunun düşük tutulması gerekçesiyle uluslararası ilaç tekellerinin (AstraZeneca vb.) ticari kaygılar gütmesi ve Bakanlığın bu tekellere boyun eğmesi yatmaktadır.

Dahası, hekimler tarafından bu ilaca muadil olarak önerilen ve kız çocuklarında erken ergenlik tedavisinde de kullanılan Lucrin isimli iğne de ecza depolarında bulunmamakta, hastalar eczane eczane dolaşarak ilaç aramakta ya da tedavisini aksatmak zorunda kalmaktadır. Düzenli alınmadığı takdirde kanserin nüksetmesine yol açacak bu hayati ilaçların yokluğu nedeniyle, kadınlar ve aileleri derin bir kanser nüksetme korkusu ve psikolojik yıkım yaşamaktadır. Hatta bazı kadın hastalar, ilaca erişemedikleri ve kanserin geri dönmesinden endişe ettikleri için henüz genç yaşta yumurtalıklarını aldırmak gibi geri dönülmez cerrahi müdahaleleri düşünmek zorunda kalmaktadır.

Vatandaşını uluslararası ilaç tekellerinin kar hırsına ve insafına terk eden Sağlık Bakanlığı ise sistemik bir çözüm üretmek yerine, hastaları dağıtım firmalarının insafına bırakmakta, adeta ilaç şirketlerinin çağrı merkezi gibi davranarak sürekli ileri tarihler vererek oylama yoluna gitmektedir. Erken teşhisin hayat kurtardığı iddia edilirken, teşhis sonrası hayati tedavi ilaçlarının bulunamaması kamusal sağlık sisteminin iflas ettiğinin açık bir göstergesidir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Hormon pozitif kanser hastalarının tedavi sonrasın kullanmak zorunda olduğu hormon iğnelerinden tedavide en etkin olanı hangisidir? Bu iğneye Türkiye'den erişim mümkün müdür?

2. Türkiye'de ortalama 30 bin meme ve prostat kanseri hastasının hayati bağımlılığı olan Zoladex isimli ilacın ruhsatının askıya alınmasının ve Türkiye piyasasından çekilmesinin asıl gerekçesi nedir? Bakanlığınızın ilaç kur politikası nedeniyle firmaların kar oranını gözeterek ilaçları piyasadan çekmesine karşı somut bir yaptırımınız olacak

3. Zoladex'in muadili olarak sunulan ancak onun gibi piyasada bulunmayan, kanser hastası kadınların yanı sıra erken ergenlik tedavisinde kullanmak zorunda olduğu Lucrin isimli ilacın tedarik krizi ne zaman çözülecektir? Hastalara her arandığında farklı tarihler verilerek süreç neden geçiştirilmektedir?

4. Kanserin nüksetmesini önlemek adına bu ilaçları günü gününe vurulmak zorunda olan kadınların, ilaç yokluğu nedeniyle yaşadığı psikolojik yıkım ve hayati risk Bakanlığınızın gündeminde midir? İlaca erişemediği için erken yaşta yumurtalıklarını aldırmayı düşünen kadınların yaşadığı bu mağduriyetin sorumluluğunu üstleniyor

5. Bakanlığınız kanser hastalarını ve ailelerini eczane eczane gezmekten, uluslararası ilaç tekellerinin insafına mahkum olmaktan ne zaman kurtaracaktır? İlaç yokluğuna kalıcı çözüm getirmek adına, kapatılan eski SGK ilaç fabrikaları gibi kamusal ilaç üretim tesislerinin yeniden açılması ve hayati ilaçların kamusal olarak üretilmesi yönünde bir planlamanız var midır?

6. Son bir yıl içerisinde, kanser tedavisinde kullanılan kaç hayati ilacın ruhsatı askıya alınmış veya döviz kuru/fiyat anlaşmazlığı gerekçesiyle Türkiye'ye girişi durdurulmuştur? Bu ilaçlara erişemediği için tedavisi yarım kalan hastaların akıbetine dair bakanlığınız bünyesinde tutulan bir veri mevcut mudur?

   TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23