Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçların tedarikinde yaşanan sorunlara ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Kanser hastalarının tedavi süreçlerinde düzenli kullanması gereken bazı hayati ilaç ve enjeksiyonlara erişimde ciddi tedarik sorunları yaşandığı kamuoyuna yansımışty. Özellikle meme kanseri tedavisini tamamladıktan sonra hormon tedavisi sürecinde belirli aralıklarla enjeksiyon kullanması gereken hastaların, eczanelerde ve ilaç depolarında bu ilaçlara ulaşamadıkları, tedavilerinin aksadığı ve hastalıklarının nüksetmesi kaygısıyla ağır psikolojik yük altında kaldıkları görülmektedir.

Kanser tedavisinde kullanılan ilaçların düzenli ve kesintisiz temini, yalnızca bir ilaç tedarik meselesi değil; doğrudan yaşam hakkı, sağlık hakkı ve kamu otoritesinin tedavi sürekliliğini sağlama yükümlülüğü meselesidir. Tedavisi belirli takvime bağlı olan kanser hastalarının ilaçlarına zamanında ulaşamaması, tedavinin etkinliğini azaltabilecek ve telafisi güç sonuçlara yol açabilecek niteliktedir.

Anayasa'nın 17'nci maddesi kişinin yaşam hakkını ve maddi-manevi varlığını koruma hakkını, 56'ncı maddesi ise herkesin sağlık hakkını güvence altına almaktadır. Devletin görevi, yalnızca sağlık hizmeti sunmak değil; hayati ilaçlara erişimi süreklilik içinde sağlamak, tedarik zincirindeki aksaklıkları önceden öngörmek ve hastaları belirsizlik içinde bırakmamaktır. Buna rağmen kanser hastalarının sosyal medya kampanyaları ve kamuoyu çağrıları yoluyla "sesimizi duyun" demek zorunda kalması, ilaç tedarik sisteminin işleyişi, stok takibi, ithalat planlaması, yerli üretim kapasitesi, ilaç firmalarının yükümlülükleri ve Bakanlık denetimi bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Kanser tedavisinde kullanılan ve özellikle meme kanseri hastalarının hormon tedavisi sürecinde düzenli kullanması gereken enjeksiyon/ilaçlarda tedarik sorunu yaşandığı iddiaları doğru mudur?

2. Son 1 yıl içerisinde kanser tedavisinde kullanılan hangi ilaçlarda tedarik sıkıntısı yaşanmıştır? Bu ilaçların isimleri, etken maddeleri ve tedarik sorununun süresi nedir?

3. Haberlere konu olan ve hastaların eczanelerde/depolarda bulamadığını ifade ettiği söz konusu enjeksiyonun Türkiye'ye girişinde veya dağıtımında sorun yaşanmakta mıdır? Yaşanıyorsa gerekçesi nedir?

4. Bu kapsamda kullanılan ilaçların veya muadillerinin Türkiye'de ruhsatlı olup olmadığı, SGK geri ödeme kapsamında bulunup bulunmadığı ve güncel stok durumu nedir?

5. Kanser hastalarının tedavi takvimini aksatmayacak şekilde bu ilaca erişimini sağlamak için Bakanlığınız tarafından acil bir tedarik planı hazırlanmış mıdır?

6. İlaç firmaları veya ithalatçı şirketler tarafından bu ilaca ilişkin tedarik sorunu Bakanlığınıza ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na önceden bildirilmiş midir? Bildirilmişse hangi tarihte ve hangi gerekçeyle bildirilmiştir?

7. Tedarik sorunu önceden biliniyor ise, hastaların tedavisinin aksamaması için neden zamanında önlem alınmamıştır?

8. Tedarik sorunu önceden bilinmiyor ise, hayati ilaçlarda stok ve tedarik izleme sistemi neden bu sorunu önceden tespit edememiştir?

9. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun bu ilaçlara ilişkin İlaç Takip Sistemi üzerinden yaptığı stok ve dağıtım denetimlerinde hangi bulgulara ulaşılmıştır?

10. Söz konusu ilaç veya muadilleri için kısıtlı dağıtım, kota. Reçetem Sistemi veya özel izin mekanizması uygulanmakta mıdır? Uygulanıyorsa hastaların ilaca erişimini hızlandırmak için hangi tedbirler alınmıştır?

11. Bu tedarik sorunu nedeniyle tedavisi geciken, enjeksiyonunu zamanında yaptıramayan veya ilaca ulaşamadığı için başvuruda bulunan hasta sayısı kaçtır?

12. İlaca erişemeyen kanser hastaları için Bakanlığınız bünyesinde acil başvuru ve yönlendirme hattı kurulmuş mudur? Kurulmamışsa gerekçesi nedir?

13. Tedavisi aksayan hastalar bakımından doğabilecek tıbbi risklere İlişkin Bakanlığınızca onkoloji uzmanları ve ilgili bilim kurullarıyla bir değerlendirme yapılmış mıdır?

14. Kanser hastalarının hayati ilaçlara erişiminde yaşanan bu aksama nedeniyle herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

15. İlaç firması, ithalatçı, depo veya dağıtım zincirinde sorumluluğu bulunan kişi ve kurumlar hakkında herhangi bir idari yaptırım uygulanmış mıdır?

16. Kanser ilaçlarında benzer tedarik krizlerinin tekrar yaşanmaması için kısa, orta ve uzun vadeli somut eylem planınız nedir?

17. Hayati öneme sahip onkoloji ilaçlarında asgari güvenli stok zorunluluğu uygulanmakta mıdır? Uygulanmıyorsa böyle bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

18. Bakanlığınız, kanser hastalarının tedavilerinin aksamasını önlemek amacıyla söz konusu ilacın veya muadillerinin acil ithalatı, alternatif tedariki veya yerli üretimi için hangi adımları atmaktadır?

19. Bu konuda kamuoyuna ve hastalara düzenli, şeffaf ve anlaşılır bilgilendirme yapılacak mıdır?

20. Söz konusu ilaca erişim sorununun tamamen giderileceği tarih nedir?