Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 21 Eylül 2023 tarihinde 7/4554 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 312 gün sonra, 29 Temmuz 2024).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4554, 21 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4554-patnos-l-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f477ae55-0a5e-4c74-99d6-018abba66971
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 312 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi, yaşanan hak ihlalleri ile sık sık gündeme gelen Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde 31 Ağustos'ta tutuklu bulunan Mizgin Kayıtbey, Lale Kabişen ve Nazlıcan Barışer'e yapılan işkence ilişkin hazırlanan raporu 20 Eylül'de açıklamıştır.
Açıklanan rapora göre; cezaevi idaresinin İHD heyetiyle görüşmeyi reddettiğini, işkence ve yaşanan hak ihlallerine ilişkin ilgili makamlara dilekçe yazdıklarını buna rağmen sorunların çözülmediğini ve derinleştiği İHD heyeti tarafından belirtilmiştir. Ayrıca; kadın koğuşuna girmemeleri gereken erkek gardiyanların psikolojik ve fiziki işkence yürüterek koğuş sayımlarına katıldıkları, erkek gardiyanların bilinçli olarak kadınların özel hayatlarına hassasiyet göstermedikleri, kadın tutuklu ve hükümlülerin susuz ve havasız ortamda bırakıldığı açıklanmıştır. o Susuz ve havasız ortamda bırakılan tutuklu ve hükümlü kadınların; "biz susuzluktan ve havasızlıktan yanıyoruz, idarenin en temel insani haklarımızı kısıtlamasını kabul etmiyoruz" şeklindeki beyanlarına karşılık gardiyanların "biz kendimizi yakacağız" şeklinde tutanak tutarak tutuklu ve hükümlülere hücre cezalarının verildiği, kadınların yazdıkları dilekçelerin yırtıldığı ve işleme alınmadığı, 40 kişilik infaz koruma memuru ve jandarmanın koğuşu basıp kendilerini darp ettikleri, takım elbiseli üst düzey cezaevi sorumlusu olan birkaç kişinin de hiçbir sorgu yapmadan ellerinde bulunan coplarla kendilerine işkence uyguladıklarını, sonrasında domuz bağı yöntemi ile plastik kelepçelerle etkisiz hale getirildiklerini, süreç boyunca takım elbiseli olan görevlinin sürekli "etkisiz hale getirin, bir daha da sesleri çıkmasın ve bir daha basına yansıtmasınlar olayları?" şeklinde tehditler savurduğu, görevli jandarmanın kendilerine cinsiyetçi küfürler ederek ağır tehditlerde bulunulduğu, kamera kayıtlarının ortadan kaldırılma ihtimalinden korktuklarını dile getirdikleri" raporda yer almıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son beş yılda Cezaevlerinde işkenceye maruz kalarak yaşamını yitiren tutuklu ve hükümlü sayısı kaçtır?
Son beş yılda Cezaevlerinde çalışan kaç personel hakkında, tutuklu ve hükümlülere karşı kötü muamele ve işkenceye karıştığı için soruşturma başlatılmış? Bunların kaçının soruşturması devam etmektedir?
Cezaevlerinde yaşam hakkı başta olmak üzere tutuklu ve hükümlülere yönelik yapılan işkence ve hak ihlallerinin önlenmesine dair bir eylem planınız var mıdır?
Cezaevi yetkililerinin, İHD heyetiyle görüşmeyi reddetmesinin gerekçeleri nelerdir?
Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde 31 Ağustos'ta tutuklu bulunan Mizgin Kayıtbey, Lale Kabişen ve Nazlıcan Barışer'e yapılan işkence ve hak ihlallerine dair bilginiz var mıdır?
Raporda açıklanan Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan kadın tutuklu ve hükümlülere domuz bağı ile işkence yapılmasının izahı nedir?
Son beş yılda Cezaevlerinde işkenceye maruz kalıp yetkili kurumlara başvuran tutuklu ve hükümlü sayısı kaçtır? Dilekçe veren tutuklu ve hükümlerin kaçı bakanlığınız tarafından ziyaret edilmiştir?
İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi raporunda kaydedilen; kadın tutuklu ve hükümlülerin susuz ve havasız ortamda bırakıldığı doğru mu? Doğru ise bunun gerekçesi nedir?
Açıklanan raporda, kamera kayıtlarının ortadan kaldırılma ihtimaline yönelik bakanlığınızın yaptığı bir çalışma var mıdır?
Cezaevi idaresinin, kadın tutuklu ve hükümlülerin en temel insani haklarını kısıtladığı iddiaları doğru mu? Buna dair cezaevinde çalışan personellere yönelik bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1292611 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Gülderen Varli tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4554 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htin://vatandaş.uvan.gov.tr adresinden 13PCWN99 - EVv#v2C - s2idPOV - VWfYUOSZ ileerizehilirsin
ADALET BAKANLIĞI Türer civ Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-834-3172/4620 Konu : Yazılı soru önergesi 21/0/2024
Sayın Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4554 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
II- Patnos Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 07/07/2024 tarihli cevapta;
İİSAE
ADALET BAKANLIĞI Tr ora m Mevzuat Genel Müdürlüğü
A) Soru önergesinde adı geçen ve Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümözlünün 19/09/2023 tarihinde Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna, hükümlünün ise 20/09/2023 tarihinde Tarsus Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, adı geçen tutuklunun da 14/09/2023 tarihinde tahliye edildiği,
B) Soru önergesinde bahsi geçen iddialara istinaden görevli personel hakkında başlatılan adli soruşturma neticesinde soruşturmaya yer olmadığına dair, idari soruşturma neticesinde ise disiplin cezası verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği,
C) Kurumda tüm uygulamaların mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan ziy
Yılmaz TUNÇBakan