Diyarbakır'da bulunan işitme engelliler okulunda görev yapan bazı öğretmenlerin işaret dili bilmediği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Adalet Kaya (DEM Parti), 16 Haziran 2026 tarihinde 7/45689 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 17 Temmuz 2026).
Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'da bulunan işitme engelliler okulunda görev yapan bazı öğretmenlerin işaret dili bilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45689, 16 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45689-diyarbakir-da-bulunan-isitme-engelliler-okulunda-gorev-yapan-bazi-ogretmenlerin-isaret-dil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/016ea6b5-4270-4ffa-91ef-019ed5e63688
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Diyarbakır'da bulunan işitme engelliler okulunda görev yapan bazı öğretmenlerin işaret dili bilmediği için öğrencilerle sağlıklı bir iletişim kuramadığı ve sağır öğrencilerin eğitim süreçlerinin ciddi şekilde aksadığına dair şikayetler tarafımıza ulaşmıştır. Eğitim, her bireyin anayasal hakkıdır. Ancak sağır öğrenciler, işaret dili bilmeyen eğitimcilerle aynı ortamda bulunduklarında dersleri anlayamamakta ve temel eğitim haklarından mahrum kalmaktadır. Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar ve gençler için nitelikli bir eğitim, ancak onların dilinden anlayan, pedagojik formasyona ve gerekli iletişim becerilerine sahip uzman kadrolarla
İşaret dili bilmeyen öğretmenlerin işitme engelliler okullarında görevlendirilmesi, çocukların hem akademik başarılarını hem de psikososyal gelişimlerini olumsuz yönde etkilemekte, eğitimde fırsat eşitliği ilkesini derinden zedelemektedir. Bu bağlamda, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer sorunların önüne geçilmesi adına Bakanlığınızın alacağı tedbirler büyük
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır ilinde bulunan işitme engelliler okulunda görev yapan toplam branş ve sınıf öğretmeni sayısı kaçtır? Bu öğretmenlerin kaçı Milli Eğitim Bakanlığı onaylı işaret dili sertifikasına sahiptir?
İşitme engelliler okullarına yapılan öğretmen atamalarında veya görevlendirmelerinde "işaret dili bilme" şartı aranmakta mıdır? Şayet aranmıyorsa, bu okullara atanan öğretmenlerin öğrenciler ile nasıl iletişim kurması beklenmektedir?
Diyarbakır'daki söz konusu okulda öğretmenler ve öğrenciler arasında yaşanan iletişim problemleri ve eğitim aksaklıklarına dair Bakanlığınıza ulaşan resmi bir şikayet bulunmakta mıdır? Konuyla ilgili herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış
Halihazırda işitme engelliler okullarında görev yapıp işaret dili bilmeyen öğretmenlere yönelik zorunlu bir hizmet içi eğitim programı bulunmakta mıdır? Bu eğitimlerin etki analizi ve denetimi nasıl yapılmaktadır?
Türkiye genelinde işitme engelliler okullarında benzer iletişim ve altyapı sorunları nedeniyle mağduriyet yaşayan kaç okul bulunmaktadır? Özel eğitim kurumlarında kadro niteliğini artırmak amacıyla Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli eylem planı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 10.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1871834 sayılı yazınız. 7165859 64178
c) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız. 7145863 54178
ç) 25.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1882753 sayılı yazınız. 7/ 45864 GK 178
d) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/45032, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/45256, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/45679 ve 7/45856, Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/45689, Antalya Milletvekili Mustafa ERDEM'in 7/45859, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/45863, 7/45864 ve 7/45865 ile Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/45980 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ef te sunulmuştur.
DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ ADALET KAYA'NIN 7/45689 ESAS NUMARALI
Bakanlığımıza bağlı özel eğitim okul ve kurumlarında özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim hizmetlerine erişimi, bireysel özellikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda desteklenmeleri, iletişim gereksinimlerinin karşılanması ve nitelikli eğitim ortamlarında öğrenim görmeleri temel önceliklerimiz arasındadır. Bu kapsamda öğretmen atama ve görevlendirme süreçleri, özel eğitim hizmetleri, hizmet içi eğitim faaliyetleri ve mesleki gelişim çalışmaları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Bakanlığımız kayıtlarına göre Diyarbakır ilinde işitme engelliler kurum türlerinde görev yapan eğitim öğretim hizmetleri sınıfı personel sayısı toplam 41'dir. Bu personelin 6'sı ilkokul, 20'si ortaokul, 15'i ise özel eğitim meslek lisesi kademesinde görev yapmaktadır. Alan bazlı dağılımda özel eğitim alanında 12 personel bulunmakta; diğer personel ise ilgili branşlarda görev yapmaktadır.
Bakanlığımıza iletilen özel eğitim verilerine göre Diyarbakır ilinde işitme engelliler okulunda öğrenim gören öğrenci sayısı 50'dir. Söz konusu okulda toplam 26 öğretmen görev yapmakta olup bunların 10'u özel eğitim öğretmeni, 16'sı ise branş öğretmenidir.
Öğretmen atama ve ders okutma esasları bakımından özel eğitim alanı; Talim ve Terbiye Kurulunun öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esaslarına ilişkin kararları doğrultusunda düzenlenmektedir. Bu kapsamda özel eğitim alanına özel eğitim öğretmenliği, özel eğitim bölümü, zihin engelliler öğretmenliği, görme engelliler öğretmenliği ve işitme engelliler öğretmenliği mezunları kaynak teşkil etmektedir. İşitme yetersizliği olan bireylere eğitim verilen özel eğitim okul ve sınıflarında ilgili kaynak program mezunlarına öncelik tanınmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği ya da kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönündeki somut ihbar ve şikâyetlerle ilgili olarak Bakanlık veya valilik makamından alınan olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmakta; iddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli teklifler getirilmektedir.
Bakanlığımızca işitme yetersizliği olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin ve özel eğitim kurumlarında görev yapan personelin mesleki gelişimlerinin desteklenmesine yönelik hizmet içi eğitim faaliyetleri yürütülmektedir. 2020-2026 yılları arasında yüz yüze ve uzaktan eğitim olmak üzere işitme engellilerle ilgili 32 kurs ve seminer düzenlenmiş, bu eğitimler sonucunda 580 kursiyere hizmet içi eğitim sertifikası verilmiştir.
Özel eğitim alanındaki bilgi ve becerilerin artırılması amacıyla merkezi ve mahalli düzeyde hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmekte; mevcut eğitim programları güncellenmekte ve ihtiyaçlar doğrultusunda yeni programlar hazırlanmaktadır. İşitme yetersizliği olan öğrencilerin eğitimi alanında görev yapan özel eğitim öğretmenleri ile branş öğretmenlerinin mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla eğitim faaliyetleri, ihtiyaç odaklı kurslar, çalıştaylar ve rehber kaynaklarla sahadaki uygulama kapasitesi güçlendirilmektedir.
Bu kapsamda Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hazırlama Semineri ile Kaynaştırma/Bütünleştirme Kapsamında Sunulan Destek Eğitim Odası Hizmetinde Eğitim Uygulamaları Semineri çerçeve programları hazırlanarak Öğretmen Bilişim Ağı üzerinden erişime açılmıştır. Ayrıca Bütünleştirici Eğitim Modülleri Projesi kapsamında
PALANOS Strateji Geliştirme Başkanlığı kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarına ilişkin yasal dayanaklar, ve değerlendirme, BEP, farklılaştırılmış öğretim, sınıf yönetimi, ölçme ve değerlendirme gibi başlıklarda 13 modül oluşturulmuş; modüller animasyonlar, etkileşimli içerikler, videolu anlatımlar, uygulamalı videolar ve özet dokümanlarla zenginleştirilerek öğretmenlerin erişimine sunulmuştur. Özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin ve diğer personelin niteliğinin artırılmasına yönelik mesleki gelişim, dijital içerik, hizmet içi eğitim, rehber materyal ve saha uygulamalarını destekleyen çalışmalar sürdürülmektedir.
Diyarbakır Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Surkent İşitme Engelliler İlk/Ortaokulunda 20 sınıf öğretmeni bulunduğu ve bu öğretmenlerin tamamının işaret dili sertifikasına sahip olduğu,
Diyarbakır' daki söz konusu okulda öğretmenler ve öğrenciler arasında yaşanan iletişim problemleri veya eğitim aksaklıklarına ilişkin olarak Valiliğe ulaşan herhangi bir şikâyet bulunmadığı; bu konuda herhangi bir inceleme-soruşturma süreci yaşanmadığı, bildirilmiştir.
Yusuf YATNMilli Eğitim Bakanı