2026 yılının ilk beş ayında Manisa'da yaşanan ekonomik daralmaya ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sn. Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Avrupa'nın ve ülkemizin en büyük üretim üslerinden biri olan Manisa ili, 2026 yılının ilk 5 ayında radikal bir ekonomik daralma ile karşı karşıya kalmıştır. Manisa'nın 2025 yılı Ocak-Mayıs döneminde 2 milyar 124 milyon dolar olan kümülatif ihracatı, 2026'nın aynı döneminde %11,5 daralarak 1 milyar 879 milyon dolara gerilemiştir. Manisa 5 ayda tam 244 milyon dolar net ihracat kaybı yaşamıştır. Bu daralma sebebiyle Manisa, Türkiye'nin en çok ihracat yapan iller sıralamasında 7. sıradan 9. sıraya gerileyerek pazar kaybetmiştir.

Sektörel bazda incelendiğinde, kent istihdamının ana omurgasını oluşturan Makine ve Aksamları sektörü %37,1, Vestel ve bağlı yan sanayi kuruluşları başta olmak üzere en büyük istihdam sağlayıcı konumundaki Elektrik-Elektronik sektörü ise %34,8 oranında küçülmüştür. Sadece Elektrik-Elektronik sektörü tek başına 253 milyon dolarlık bir kayba imza atmıştır. Lokomotif sektörlerdeki bu sert kırılma; ana sanayi tesislerinde üretim hatlarının yavaşlamasına, vardiya sayılarının düşürülmesine ve toplu işten çıkarmalara yol açmıştır.

Kriz zincirleme bir reaksiyonla; plastik, metal, ambalaj üretimi yapan yüzlerce KOBİ'yi ve buralara hizmet sağlayan personel taşımacılığı, yemek ile teknik bakım firmalarını da vurmuş, bu alanlarda da ciddi personel tasfiyeleri başlamıştır. Emek-yoğun nitelikteki deri (%30,6), mobilya/kâğıt (%28,9) ve zeytinyağı (%16,7) sektörlerindeki ciro kayıpları ise şirketlerin ilk aşamada iş gücü maliyetlerini kısmasına ve çalışanları işten çıkarmasına neden olmuştur.

Buna göre;

SORULAR

1. Manisa Organize Sanayi Bölgesi (MOSB) başta olmak üzere, Manisa genelinde 2026 yılının ilk 5 ayında iş akdi feshedilen (işten çıkarılan) toplam mavi ve beyaz yakalı çalışan sayısı kaçtır?

2. Bu istihdam kaybının kaçı Elektrik-Elektronik ve Makine sektörlerinde gerçekleşmiştir?

3. Söz konusu dönemde Manisa genelinde İŞKUR'a yapılan işsizlik ödeneği başvurusu sayısı kaçtır ve bu başvuruların kaçı onaylanmıştır?

4. Söz konusu dönemde Manisa'da faaliyet gösteren kaç KOBİ ve yan sanayi işletmesi, ekonomik daralma veya sipariş yetersizliği gerekçesiyle Bakanlığınıza işçi çıkarma bildiriminde bulunmuştur?

5. Lokomotif sektörlerdeki daralmadan etkilenerek personel tasfiyesine gitmek zorunda kalan lojistik, personel taşımacılığı, yemek ve temizlik gibi hizmet sektörü firmalarında işini kaybeden kişi sayısı kaçtır?

6. Manisa genelinde iş bulma sürelerinin uzamasıyla kronikleşen genç işsizliği azaltmak ve teknik lise ile mühendislik mezunlarının çevre illere başlattığı "beyin göçünü" durdurmak adına Bakanlığınızın Manisa özelinde uygulamaya koyacağı acil bir istihdam destek planı bulunmakta mıdır?

7. Fabrikalarda vardiya sayılarının düşürülmesi ve üretim hatlarının yavaşlaması nedeniyle ücretsiz izne çıkarılan veya çalışma süreleri kısaltılan işçilerin hak kayıplarını önlemek amacıyla bakanlığınızın Manisa'da yürütülen denetim faaliyeti var mıdır?

8. Daralma yaşayan tarım, deri ve mobilya gibi emek-yoğun sektörlerdeki istihdamı korumak amacıyla Manisalı işverenlere yönelik ek SGK prim teşviki veya istihdam kalkanı paketleri devreye alınacak mıdır?

9. 2026 yılının ilk 5 ayında Manisa genelinde, özellikle Makine ve Elektrik-Elektronik sektörlerinde faaliyet gösteren kaç firma Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) veya esnek çalışma modelleri için İŞKUR'a başvuruda bulunmuştur? Bu kapsamda çalışma süresi kısıtlanan toplam işçi sayısı nedir?