Çin menşeli bir otomobil firmasına yatırım taahhüdü sebebiyle sağlanan ithalat ve vergi avantajlarının toplam parasal büyüklüğüne ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 22 Haziran 2026 tarihinde 7/46011 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 24 Temmuz 2026).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Çin menşeli bir otomobil firmasına yatırım taahhüdü sebebiyle sağlanan ithalat ve vergi avantajlarının toplam parasal büyüklüğüne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46011, 22 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46011-cin-menseli-bir-otomobil-firmasina-yatirim-taahhudu-sebebiyle-saglanan-ithalat-ve-vergi-av (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/648979d8-19dc-4332-9893-019ef3e73b84
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 32 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 25 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin Türkiye'de yatırım yapacağı açıklanmış, bu kapsamda Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli tesis kurulacağı ve üretimin 2026 yılında başlayacağı kamuoyuna duyurulmuştur.
Ancak 10 Haziran 2026 tarihinde Reuters Haber Ajansı'na konuşan BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye yatırımının askıya alındığını, fabrikanın inşasına başlanmadığını ve şirketin üretim önceliğini Macaristan ile Avrupa'daki diğer yatırımlara verdiğini açıklamıştır. Türkiye'de Çin menşeli araçlara yönelik uygulanan ilave mali yükümlülüklerden yatırım yapan şirketlerin muaf tutulmasına ilişkin düzenlemeler dikkate alındığında, BYD'nin yararlandığı ithalat avantajlarının kapsamı ve büyüklüğü kamuoyu açısından önem taşımaktadır.
Bu kapsamda;
SORULAR
Temmuz 2024 tarihinden bugüne kadar BYD tarafından Türkiye'ye ithal edilen araç sayısı kaçtır?
İthal edilen araçların model bazında dağılımı nedir?
BYD tarafından gerçekleştirilen ithalatın toplam CIF (Cost + Insurance + Freight) değeri ne kadardır?
BYD'nin yararlandığı ilave mali yükümlülük, ilave gümrük vergisi veya diğer ithalat avantajları nelerdir?
Temmuz 2024 tarihinden bugüne kadar BYD'nin yararlandığı ilave mali yükümlülük muafiyetlerinin toplam parasal büyüklüğü ne kadardır?
BYD'nin yararlandığı gümrük vergisi istisna ve muafiyetlerinin toplam tutarı ne kadardır?
BYD'nin yararlandığı muafiyetler nedeniyle tahsil edilmeyen vergilerin yıllar itibarıyla dağılımı nedir?
Yatırımın askıya alındığı yönündeki açıklamalar sonrasında BYD'nin yararlandığı ithalat avantajlarının devam edip etmeyeceği değerlendirilmekte midir?
Yatırımın gerçekleşmemesi halinde BYD'ye tanınan ithalat avantajlarının iptal edilmesi veya geri alınması mümkün müdür?
Bugüne kadar BYD'nin yatırım taahhüdünü yerine getirip getirmediğine ilişkin Ticaret Bakanlığı'nın herhangi bir tespiti bulunmakta mıdır?
Yatırım taahhüdü karşılığında ithalat avantajı tanınan başka otomotiv şirketleri bulunmakta mıdır?
BYD ile ilgili olarak Bakanlığınız ezdinde yürütülen herhangi bir denetim, inceleme 17.06.2026
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ tarafından verilen 7/46011 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Zonguldak Milletvekili Savın Deniz YAVUZYILMAZ'a Ait 7/46011 Sayılı Yazılı Soru Önergesine Iliskin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 12) 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.
Öte yandan, mezkur yazılı soru önergesinde bahsi geçen şirket tarafından yapılacak yatırım ve taahhütlerine ilişkin işlemler Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yerine getirilmektedir.