Vatandaşlık maaşı uygulamasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, 2026 yılında pilot uygulama olarak başlatılması planlanan "Vatandaşlık Maaşı" sistemiyle Türkiye'de hiçbir hanenin gelirsiz kalmamasının hedeflendiği açıklanmıştır. Ancak söz konusu projeye ilişkin mali kaynak, kapsam, denetim ve sürdürülebilirlik hususlarında ciddi soru işaretleri bulunmaktadır.

Kamu kaynaklarının şeffaf, hesap verebilir ve etkin kullanımının sağlanması, sosyal yardım politikalarının siyasi tartışmalardan uzak ve objektif kriterlere dayalı yürütülmesi demokratik yönetim anlayışının gereğidir. Bu nedenle söz konusu uygulamanın tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından zorunludur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. "Vatandaşlık Maaşı" uygulamasının toplam yıllık maliyeti ne kadardır? Bu maliyet hangi bütçe kalemlerinden karşılanacaktır?

2. Pilot uygulama hangi illerde başlatılacaktır ve bu iller hangi objektif kriterlere göre seçilmiştir?

3. Proje kapsamında kaç haneye ödeme yapılması planlanmaktadır? Ödeme miktarı neye göre belirlenecektir?

4. Hâlihazırda sosyal yardım alan kişiler bu kapsama otomatik olarak dâhil edilecek midir, yoksa yeni başvuru şartı mı aranacaktır?

5. Sistemin sistimal edilmesini önlemek için hangi denetim mekanizmaları kurulmuştur? Bağımsız denetim yapılacak mıdır?

6. Programın finansmanında dış kaynak, kredi veya uluslararası fon kullanılması planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa şartları nelerdir?

7. Bu uygulamanın seçim dönemlerine denk gelecek şekilde planlandığı ve siyasi hedef taşıdığı yönündeki eleştirilere ilişkin Bakanlığın cevabı nedir?

8. Programın geçici mi yoksa kalıcı bir sosyal politika mı olduğu konusunda resmi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır?

9. Halihazırda yoksulluk sınırı ve açlık sınırı verileri ortadayken, öngörülen ödeme tutarının gerçek maliyetleri karşısında yetersiz kalacağı eleştirileri hakkında Bakanlığın değerlendirmesi nedir?

10. Daha önce açıklanan sosyal destek projelerinin önemli kısmı sürdürülemediği hâlde, bu projenin uzun vadeli devamlılığı nasıl garanti edilecektir?