Ankara'da düzenlenecek olan NATO Zirvesi nedeniyle alınan güvenlik önlemlerine ve yapılan harcamalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

SORULAR

1. 8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde alınan güvenlik, ulaşım, medya, kamu düzeni ve altyapı tedbirleri kamuoyunda ciddi tartışmalara neden olmuştur.

   Basına ve kamuoyuna yansıyan bilgilere göre zirveye 32 devlet veya hükümet başkanı, yaklaşık 100 bakan, yüzlerce diplomat ve toplamda 6 bin katılımcı beklenmektedir. Katılımcıların 15 otelde konaklayacağı, Esenboğa, Mürted ve Ankara havalimanlarının kullanılacağı, zirve merkezinde 850 personelin görev yapacağı, 56 bini aşkın güvenlik personelinin 7/24 esasına göre çalışacağı, 100 kritik noktaya yeni güvenlik kamerası yerleştirildiği, 3 bin gazetecinin akreditasyon başvurusu yaptığı ve TRT'nin 80 kamera ile yayın yapacağı açıklanmıştır.

   Uluslararası zirvelerde güvenlik tedbirleri alınması doğaldır. Ancak Ankara'da ortaya çıkan tablo, yalnızca güvenlik tedbirleriyle sınırlı kalmamış; basın özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı, kamu kaynaklarının kullanımı, sosyal medya özgürlüğü, şehir yaşamının olağan akışı ve kamuoyunun haber alma hakkı bakımından ciddi soru işaretleri doğurmuştur.

   Ankara Valiliği tarafından 28 Haziran-10 Temmuz tarihleri arasında toplantı, gösteri yürüyüşü, basın açıklaması, stant açma, çadır kurma, bildiri dağıtma, afiş ve pankart asma gibi etkinliklerin yasaklandığı kamuoyuna duyurulmuştur. Basına yansıyan bilgilere göre 6-12 Temmuz tarihleri arasında bazı ilçelerde kamu personelinin idari izinli sayılması, yolların kapatılması, kırmızı alarm bölgeleri ilan edilmesi, drone uçuşlarının yasaklanması ve Ankara'da günlük hayatı ciddi biçimde etkileyecek tedbirlerin alınması planlanmaktadır.

   Bunun yanında, Halk TV, Cumhuriyet, Sözcü, BirGün, Evrensel, Nefes, ANKA, Ilke TV, Medyascope, YetkinReport, T24 ve benzeri çok sayıda bağımsız veya eleştirel yayın çizgisine sahip medya kuruluşunun NATO Zirvesi akreditasyon başvurularının reddedildiği basına yansımıştır. NATO Basın Ofisi tarafından yapılan açıklamalarda, NATO'nun ev sahibi ülkenin gazetecilere ilişkin değerlendirmelerine dayandığı belirtilmiştir. Bu açıklama, Türk makamlarının Ayrıca zirve öncesinde çok sayıda kişinin gözaltına alındığı, tutuklu sayısının basına yansıyan ve kesin olmayan açıklamalara göre 170'in üzerine çıktığı, tutuklananlar arasında gazeteci, akademisyen, çevre gönüllüsü, TEMA temsilcisi ve avukatların da bulunduğu haberleri kamuoyunda endişeyle karşılanmıştır.

   Diğer taraftan, zirve hazırlıkları kapsamında kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin de ciddi iddialar gündeme gelmiştir. Basına yansıyan haberlere göre karşılama panoları ve tabela işleri için yaklaşık 181 milyon TL, geçici dikey bahçeler için yaklaşık 69,8 milyon TL, havalimanı, VIP konukevi ve protokol yolu gibi altyapı kalemleri için milyarlarca TL, konukların ağırlanması ve organizasyon giderleri için de yüksek tutarlı harcamalar yapıldığı iddia edilmektedir. Bu harcamaların toplamının yaklaşık 11,7 milyar TL'ye ulaştığı yönündeki haberler, açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkum edilen milyonlarca yurttaş açısından haklı tepkilere neden olmuştur.

   Bütün bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde, Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nin yalnızca bir uluslararası güvenlik organizasyonu olmaktan çıktığı; basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, kamu kaynaklarının şeffaf kullanımı ve temel hakların sınırlandırılması bakımından ciddi bir demokratik sınamaya dönüştüğü görülmektedir.

   Bu çerçevede aşağıdaki sorularımın cevaplandırılması önem arz etmektedir. SORULAR

2. 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi için toplam kamu harcaması ne kadardır?

3. Zirve hazırlıkları kapsamında bugüne kadar hangi kamu kurumları tarafından hangi tutarlarda harcama yapılmıştır?

4. Zirve kapsamında yapılan harcamaların bakanlıklara ve kamu kurumlarına göre dağılımı nedir?

5. NATO Zirvesi hazırlıkları için ek ödenek ayrılmış mıdır? Ayrılmışsa hangi kurumlara, hangi tarihlerde, hangi tutarlarda ek ödenek aktarılmıştır?

6. Zirve için yapılan harcamaların ne kadarı güvenlik, ne kadarı ulaşım, ne kadarı altyapı, ne kadarı ağırlama, ne kadarı iletişim ve tanıtım faaliyetleri için kullanılmıştır? 6. Basına yansıyan yaklaşık 181 milyon TL tutarındaki karşılama panoları, tabela, raket, reklam ve yönlendirme levhası harcamaları doğru mudur?

7. Söz konusu pano, tabela ve reklam harcamaları hangi kurum tarafından, hangi ihale veya doğrudan temin yöntemiyle, hangi firmalara yaptırılmıştır?

8. Bu panoların ve tabelaların kullanım süresi kaç gündür? Zirve sonrasında bu malzemeler ne yapılacaktır!

9. Basına yansıyan yaklaşık 69,8 milyon TL tutarındaki geçici dikey bahçe ve peyzaj harcaması doğru mudur?

10. Geçici peyzaj, dikey bahçe, güzergâh düzenleme ve görsel kapatma uygulamaları için yapılan toplam harcama ne kadardır?

11. Ankara'da havalimanı, VIP konukevi, protokol yolu, geçiş güzergâhları ve benzeri altyapı işleri için NATO Zirvesi kapsamında veya NATO Zirvesi gerekçesiyle yapılan toplam harcama ne kadardır?

12. Esenboğa, Mürted ve Ankara havalimanlarının zirve kapsamında kullanılmasına ilişkin hangi düzenlemeler yapılmıştır?

13. Etimesgut/Ankara Havalimanı'nın zirve kapsamında kullanılması için yapılan yatırım ve bakım-onarım giderleri ne kadardır?

14. Bu yatırımlar kalıcı kamu yatırımı mıdır, yoksa zirveye özgü geçici harcamalar mıdır?

15. Zirve kapsamında konukların yeme, içme, konaklama, ulaşım, ağırlama ve protokol giderleri için ayrılan toplam bütçe'ne kadardır?

16. Bu giderlerin ne kadarı Dışişleri Bakanlığı, ne kadarı Cumhurbaşkanlığı, ne kadarı diğer kamu kurumları bütçesinden karşılanmaktadır?

17. Zirve için 15 otelde konaklama yapılacağı bilgisi doğru mudur? Bu oteller hangileridir ve toplam konaklama bedeli ne kadardır?

18. Zirve için Ankara'da kaç araç, kaç zırhlı araç, kaç makam aracı ve kaç kiralık araç kullanılacaktır?

19. Zirve kapsamında araç kiralama, yakıt, şoför ve lojistik harcamalarının toplam tutarı nedir? 20. Zirve kapsamında görev yapacağı açıklanan 56.288 güvenlik personelinin kurumlara göre dağılımı nedir?

20. Bu personelin kaçı polis, kaçı jandarma, kaçı asker, kaçı özel güvenlik veya diğer kamu görevlisidir?

21. Zirve kapsamında görevlendirilen güvenlik personelinin fazla mesai, harcırah, konaklama, yemek ve ulaşım giderleri için ayrılan toplam bütçe ne kadardır?

22. Ankara'da "kırmızı alarm bölgeleri" veya benzeri özel güvenlik bölgeleri hangi hukuki dayanakla ilan edilmiştir?

23. Bu bölgelerin sınırları neresidir ve yurttaşların günlük hayatına ne tür kısıtlamalar getirilmiştir?

24. 28 Haziran-10 Temmuz tarihleri arasında toplantı, gösteri yürüyüşü, basın açıklaması, stant açma, çadır kurma, bildiri dağıtma, afiş ve pankart asma gibi faaliyetlerin yasaklanmasının hukuki gerekçesi nedir?

25. Bu kadar geniş kapsamlı yasağın demokratik toplum düzeninin gerekleriyle uyumlu olduğu düşünülmekte midir?

26. Güvenlik tehdidi varsa, bu tehdit neden tüm Ankara'da toplantı ve gösteri hakkını ortadan kaldıracak ölçüde geniş yorumlanmıştır?

27. Zirve süresince veya öncesinde sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli, görünürlük kısıtlaması, içerik kaldırma ya da hesap sınırlama talebi yapılmış mıdır? 29. Yapılmışsa hangi kurum tarafından, hangi sosyal medya platformlarına, hangi hesaplar veya içerikler hakkında başvuru yapılmıştır?

28. NATO'yu eleştiren sosyal medya hesaplarına erişim engeli veya görünürlük kısıtlaması getirilmiş midir?

29. NATO'yu eleştiren pankart, afiş, poster veya benzeri materyallerin basımını yapan ozalit, matbaa veya baskı şirketlerine herhangi bir kamu görevlisi tarafından uyarı, talimat, telefon, baskı veya yönlendirme yapılmış mıdır?

30. Böyle bir iddia hakkında idari soruşturma başlatılmış mıdır?

31. Zirve güzergâhında bulunan gecekondu, yoksul mahalle, eski bina veya kötü görüntü oluşturduğu düşünülen alanların perde, duvar, panel, branda, dikey bahçe veya başka yöntemlerle kapatılması yönünde herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? 34. Yapılmışsa bu uygulamaların maliyeti nedir, hangi kurum tarafından yaptırılmıştır ve hangi firmalara ödeme yapılmıştır?

32. Bunun için ihale yapılmış mıdır?

33. Yapıldıysa yöntemi nedir?

34. Bu tür uygulamalar yapılmadıysa, kamuoyuna yansıyan görüntü ve iddialar hakkında hangi inceleme yapılmıştır?

35. Zirve kapsamında 100 kritik noktaya yeni güvenlik kamerası yerleştirildiği bilgisi doğru 39. Bu kameraların maliyeti nedir, hangi firmalardan temin edilmiştir ve zirve sonrasında kullanılmaya devam edilecek midir?

36. 6-12 Temmuz tarihleri arasında kamu personelinin idari izinli sayılmasına ilişkin karar hangi kurum tarafından hangi yetki ile alınmıştır?

37. Hangi ilçelerde, hangi kamu kurumlarında, kaç kamu personeli idari izinli sayılacaktır? 42. Kamu personellerinin idari izinli sayılmasının maliyeti hesaplanmış mıdır? 43. Hesaplanmış ise ne kadar?

38. Kamu hizmetlerinin aksamasını önlemek için hangi tedbirler alınmıştır? 45. Zirve nedeniyle yolların kapatılması, trafik düzenlemeleri ve güzergâh kısıtlamaları hangi tarihlerde, hangi bölgelerde uygulanacaktır?

39. Bu düzenlemeler nedeniyle yurttaşların sağlık, eğitim, ulaşım ve kamu hizmetlerine erişiminde yaşanabilecek aksaklıklar için hangi önlemler alınmıştır? 47. Zirve kapsamında 3 bin gazetecinin akreditasyon başvurusu yaptığı bilgisi doğru mudur? ' 48. Akreditasyon başvurusu yapan gazetecilerin kaçı yerli, kaçı yabancı basın mensubudur? 49. Başvuruların kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir?

40. Akreditasyonu reddedilen medya kuruluşları hangileridir?

41. Akreditasyonu reddedilen gazeteci sayısı kaçtır?

42. Halk TV, Cumhuriyet, Sözcü, BirGün, Evrensel, Nefes, ANKA, Ilke TV, Medyascope, YetkinReport, T24 ve benzeri eleştirel medya kuruluşlarının başvurularının reddedildiği iddiası doğru mudur?

43. Bu kuruluşların akreditasyon başvuruları hangi gerekçelerle reddedilmiştir? 54. Ret kararları kurum bazında mı, gazeteci bazında mı verilmiştir?

44. Akreditasyon başvurusu reddedilen gazetecilere gerekçeli karar bildirilmiş midir? 56. Bu kararlara karşı itiraz veya yeniden değerlendirme mekanizması işletilmiş midir? 57. NATO Basın Ofisi'nin, ev sahibi ülke gazetecileri hakkında NATO'nun ev sahibi ülkenin değerlendirmelerine dayandığı yönündeki açıklaması dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti makamları NATO'ya gazeteciler veya medya kuruluşları hakkında herhangi bir değerlendirme, liste, tavsiye, güvenlik notu veya görüş bildirmiş midir? 58. Bildirildiyse bu değerlendirmeleri hangi kurum hazırlamıştır? Gerekçeleri nelerdir? 59. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, MİT Başkanlığı veya başka bir kurum NATO'ya medya akreditasyonu konusunda bilgi iletmiş midir?

45. NATO'ya iletilen değerlendirmelerde hangi gazeteciler veya medya kuruluşları hakkında olumsuz görüş bildirilmiştir?

46. İktidara yakın medya kuruluşlarından herhangi birinin akreditasyon başvurusu reddedilmiş midir?

47. Reddedildiyse bu kuruluşlar hangileridir?

48. TRT'nin zirve kapsamında 80 kamera ile yayın yapacağı bilgisi doğru mudur? 64. TRT'nin zirve yayını için yapacağı toplam harcama ne kadardır?

49. TRT'ye sağlanan teknik ve fiziki imkânlar diğer medya kuruluşlarına da eşit biçimde sunulmuş mudur?

50. Bağımsız medya kuruluşlarının akreditasyonlarının reddedilmesi kamuoyunun haber alma hakkıyla bağdaşmakta mıdır?

51. Zirve öncesinde kaç kişi hakkında gözaltı kararı verilmiştir?

52. Kaç kişi gözaltına alınmıştır?

53. Kaç kişi tutuklanmıştır?

54. Kaç kişi hakkında ev hapsi veya adli kontrol kararı verilmiştir? 71. Basına yansıyan ve kesin olmayan açıklamalara göre tutuklu sayısının 170'in üzerine çıktığı iddiası doğru mudur?

55. Tutuklanan kişiler hangi suç isnatlarıyla tutuklanmıştır?

56. Tutuklananlar arasında gazeteci, akademisyen, çevre örgütü temsilcisi, TEMA gönüllüsü, avukat veya sivil toplum temsilcisi var mıdır?

57. Varsa bu kişilerin sayısı kaçtır?

58. TEMA Vakfı Ankara Temsilcisi Nevzat Özer'in tutuklandığı iddiası doğru mudur? 76. Gazeteci Yıldız Tar'ın tutuklandığı iddiası doğru mudur?

59. Doç. Dr. Emel Memiş'in tutuklandığı iddiası doğru mudur?

60. Çağdaş Hukukçular Derneği avukatları Semra Demir ve Kürşat Bara'nın tutuklandığı iddiası doğru mudur?

61. Bu kişilerin tutuklanması NATO Zirvesi güvenliğiyle nasıl ilişkilendirilmektedir? 80. Zirve öncesinde yapılan operasyonların zamanlamasının NATO Zirvesi'ne denk gelmesi tesadüf müdür?

62. Bu operasyonlar doğrudan NATO Zirvesi güvenliği kapsamında mı yapılmıştır? 82. Yapılmışsa bu operasyonların hukuki ve istihbari dayanağı nedir?

63. Operasyonlar farklı soruşturma dosyaları kapsamında yürütülüyorsa, neden kamuoyunda NATO Zirvesi operasyonu olarak algılanacak şekilde aynı dönemde ve toplu biçimde gerçekleştirilmiştir?

64. Zirve öncesinde gözaltı ve tutuklamalara ilişkin kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla kapsamlı ve şeffaf bir resmî açıklama yapılacak mıdır?

65. NATO Zirvesi hazırlıkları kapsamında Ankara'da ağaç budama, yol düzenleme, çevre düzenleme, geçici peyzaj, görüntü kapatma veya benzeri işlemler yapılmış mıdır? 86. Yapılmışsa bunların toplam maliyeti nedir?

66. Bu harcamalara ilişkin tüm ihale ve ödeme bilgileri kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? 88. Zirve kapsamında yapılan ihalelerden hangileri açık ihale, hangileri pazarlık usulü, hangileri doğrudan temin yöntemiyle yapılmıştır?

67. Bu ihaleleri alan firmalar hangileridir?

68. Aynı firmaların daha önce Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, belediyeler veya kamu kurumlarından aldığı ihaleler var mıdır?

69. Zirve harcamaları Sayıştay denetimine açık olacak mıdır?

70. Harcamalara ilişkin ayrıntılı bir kamuoyu raporu yayımlanacak mıdır? 93. Açlık sınırının ve yoksulluk sınırının altında yaşayan milyonlarca yurttaş varken, geçici pano, geçici peyzaj, protokol yolu ve ağırlama giderlerine milyarlarca lira ayrılması sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmakta mıdır?

71. Zirve için yapılan tüm harcamaların kalem kalem kamuoyuyla paylaşılması konusunda bir çalışmanız var mıdır?

72. NATO'nun demokrasi, ifade özgürlüğü, hukukun üstünlüğü ve basın özgürlüğü ilkeleri dikkate alındığında, Ankara'da alınan bu geniş kısıtlama kararlarının NATO'nun kurumsal değerleriyle uyumlu olduğu düşünülmekte midir?

73. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti, NATO makamlarına medya özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı ve ifade özgürlüğünün korunacağı yönünde herhangi bir güvence vermiş midır? 97. Zirve sürecinde basın özgürlüğü, toplantı hakkı ve ifade özgürlüğüne ilişkin ihlal iddialarını incelemek üzere bağımsız bir mekanizma kurulacak mıdır? 98. Türkiye'nin uluslararası itibarı açısından, Ankara'da yapılacak bir NATO Zirvesi'nin basın yasakları, gösteri yasakları, sosyal medya kısıtlamaları ve kitlesel tutuklamalarla anılmasının doğuracağı sonuçlara ilişkin hükümetin değerlendirmesi nedir? 99. Tüm bu uygulamalar birlikte değerlendirildiğinde, Ankara'da hukuken ilan edilmemiş ancak fiilen olağanüstü hâl görüntüsü doğuran bir yönetim pratiği oluştuğu yönündeki eleştirilere cevabınız nedir?