İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/46297 SÜRESİNDE CEVAPLANDI · 35 GÜN

2022 yılının Ekim ayından bu yana ülkemiz sınırları içinde düşen İHA ve SİHA sayısına ilişkin

Kaynak göster

Murat Çan (CHP), 1 Temmuz 2026 tarihinde 7/46297 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 5 Ağustos 2026).

Murat Çan (CHP, Samsun). “2022 yılının Ekim ayından bu yana ülkemiz sınırları içinde düşen İHA ve SİHA sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46297, 1 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46297-2022-yilinin-ekim-ayindan-bu-yana-ulkemiz-sinirlari-icinde-dusen-iha-ve-siha-sayisina-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c4e9ca77-fe5f-4eab-ac79-019f1de654f2

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 19 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından yazılı ^ olarak yanıtlanmasını arz ederim.

2022 yılı Ekim ayında başlayan Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş, bölgesel bir çatışmanın ötesine geçmiş; Karadeniz' de askeri dengeleri derinden sarsarak Türkiye açısından doğrudan güvenlik riskleri doğuran bir sürece dönüşmüştür. Türkiye, Karadeniz'e kıyısı olan bir ülke olarak bu savaşın etkilerini yalnızca diplomatik düzlemde değil, sınır güvenliği ve egemenlik hakları bağlamında da hissetmektedir.

Nitekim son dönemde Türkiye sınırları içerisine düşen insansız hava araçları (IHA/SIHA), Karadeniz'de sürüklenerek kıyılarımıza ulaşan mayınlar, insansız deniz araçları ve çeşitli mühimmatlar; savaşın etkilerinin fiilen Türkiye'nin egemenlik alanına kadar ulaştığını açıkça göstermektedir. Son olarak seçim bölgem Samsun'un Terme ilçesinde, 28 Haziran 2026 tarihinde, tek motorlu ve tek pervaneli bir insansız hava aracı ağaca çarparak infilak etmiştir. Söz konusu IHA enkazı, detaylı teknik ve kriminal incelemelerin yapılması amacıyla Ankara Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü'ne gönderilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Yaşanan bu son olay ve öncesinde yaşanan diğer tüm vakalar göstermektedir ki; hava ve deniz sahamızın güvenliği konusunda alınan tedbirler ile erken uyarı ve müdahale kapasitemiz günümüz ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır.

Diğer yandan Karadeniz'de sivil deniz unsurlarına yönelik saldırıların artması, deniz ticaret yollarının güvenliğini tehdit etmekte; bölgedeki askeri gerilimin kontrolsüz biçimde yayılma riskini büyütmektedir. Türkiye'nin bu süreçte hem kendi askeri unsurlarını hem de

"sivil deniz faaliyetlerini korumaya yönelik ne ölçüde hazırlıklı olduğu, hangi somut tedbirlerin alındığı ve bu tedbirlerin etkinliği kamuoyu açısından yeterince şeffaf değildir.

İktidarın, Türkiye'nin güvenliğini doğrudan ilgilendiren bu gelişmeler karşısında kapsamlı bir risk analizi ortaya koymaması ve alınan askeri tedbirlere ilişkin kamuoyunu tatmin edici düzeyde bilgilendirmemesi, güvenlik politikalarının sorgulanmasına neden olmaktadır. Türkiye'nin, sınırlarına kadar yaklaşan bu çok boyutlu tehdit ortamında daha güçlü, planlı ve proaktif bir savunma stratejisi ortaya koyması kaçınılmazdır.

Bu tespit ve değerlendirmelerden hareketle;

SORULAR

  1. 2022 yılı Ekim ayından bugüne kadar Türkiye sınırları içerisine toplam kaç adet IHA ve/veya SİHA düşmüştür? Bu araçların menşei ve hangi ülkeye ait oldukları tespit edilmiş midir?

  2. Söz konusu IHA/SIHA'ların düşmesi sonucunda can ve mal kaybı yaşanmış mıdır?

  3. Yaşandıysa detayları nelerdir?

  4. Aynı dönem içerisinde Karadeniz sahillerinde toplam kaç adet insansız deniz aracı, mayın ya da farklı türde mühimmat tespit edilmiştir? Bunların ne kadarı Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından etkisiz hale getirilmiştir?

  5. Türkiye'nin hava ve deniz sahasında bu tür tehditlerin erken tespiti ve imhası için kullanılan sistemler nelerdir? Bu sistemlerin kapsama ve etkinlik düzeyi nedir?

  6. Ukrayna-Rusya savaşı sürecinde Karadeniz'de faaliyet gösteren sivil deniz unsurlarına yönelik kaç saldırı gerçekleşmiştir?

  7. Bu saldırılarda toplam kaç kişi hayatını kaybetmiştir? Hayatını kaybedenlerden kaçı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır?

  8. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na ait unsurları hedef alan herhangi bir saldırı, taciz veya tehdit girişimi olmuş mudur? Olduysa bunların sayısı, niteliği ve sonuçları nelerdir?

  9. Karadeniz'de artan askeri risklere karşı Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından alınan ilave tedbirler nelerdir?

  10. Türkiye'nin Karadeniz'deki askeri varlığının güçlendirilmesine yönelik yeni bir konuşlanma, devriye veya angajman planı bulunmakta mıdır?

  11. NATO çerçevesinde Karadeniz güvenliğine ilişkin yürütülen askeri iş birliği faaliyetleri nelerdir? Türkiye bu mekanizmalar içinde nasıl bir rol üstlenmektedir?

  12. Önümüzdeki dönemde benzer tehditlerin artacağı öngörülmekte midir? Bu kapsamda Milli Savunma Bakanlığı'nın güncel risk değerlendirmesi ve eylem planı nedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yaşar Güler, Milli Savunma Bakanı ·

Samsun Milletvekili Murat ÇAN tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/46297 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

Karadeniz'de, 2022 yılında başlayan savaşta, ülkemiz tarihi ve hukuki bir görev bilinci ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında savaşan tarafların Türk Boğazlarından geçişini engellemiş, kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemilerinin ise Boğazlardan geçiş yapmamasının faydalı olacağını deklare etmiştir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi bugün Karadeniz'deki istikrarın devamı için en büyük etkendir. Bunun yanında savaştan kaynaklı deniz tehditlerine karşı bölgesel sahiplik ilkemiz kapsamında türlü tedbirler ve inisiyatifler yürütülmektedir. Milli olarak sürüklenen mayın tehdidine karşı deniz ve hava unsurlarımızla 24 Mart 2022 tarihinden beri kesintisiz keşif ve karakol faaliyeti icra edilmektedir. IHA/SIHA düşmesi sonucunda Bakanlığımıza bildirilen herhangi bir can ve mal kaybı bulunmamaktadır. Ayrıca, Deniz Kuvvetlerimize ait unsurları hedef alan bir saldırı olmamıştır.

Müttefiklerimiz Romanya ve Bulgaristan ile oluşturduğumuz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM BLACK SEA Task Group) bu konuda Karadeniz'deki güvenliğe odaklanan faaliyetlerine başarıyla devam etmektedir. İlave olarak 07 Temmuz 2026 tarihinde NATO Zirvesi kapsamında Türkiye, Bulgaristan ve Romanya arasında imzalanan MCM Black Sea Mutabakat Muhtırasında yapılan değişiklikle, MCM Black Sea Görev Grubu temel görevlerinin yanı sıra kritik sualtı altyapılarının (KSA) korunmasına yönelik faaliyetlere de etkin destek sağlayacaktır. Bununla birlikte her halükarda özellikle deniz yetki alanlarımız ve kritik su altı ve üstü yapılarımızın güvenliği için gerekli tedbirleri almaya; deniz ve hava unsurlarımızla kesintisiz seyir, keşif ve gözetleme faaliyetleri icra etmeye devam edilmektedir. Ayrıca, Ukrayna ve Rusya askeri makamları ile yakın koordinasyon devam etmekte olup ülkemizi etkileyen güvenlik olaylarına ilişkin gerekli uyarılar zamanında yapılmaktadır.

Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Milli Savunma Uzmanı Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2272

Yaşar GÜLERBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir