Tayvan'a ihraç edilen yumurtalarda kanserojen madde tespit edildiği iddiasına ilişkin

Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ tarafından verilen "Tayvan'a ihraç edilen yumurtalarda kanserojen madde tespit edildiği iddiasına ilişkin" 7/4646 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

MERE m EA MM Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü İrtibat için: Hukuk ve Mevzuat Daire Başkanlığı Tet: (0312) 565 5859 Sağlık Mah. A.Adnan Saygun 2 Cad. No:55 Sıhhiye/ANKARA Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ tarafından verilen "Tayvan'a ihraç edilen yumurtalarda kanserojen madde tespit edildiği iddiasına ilişkin" 7/4646 esas numaralı soru önergesinin cevabıdır.

Tayvan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) 18 Temmuz 2023 tarihinde yaptığı açıklamada, Tayvan hükümetinin, ülkedeki arz sıkıntısını gidermek amacıyla, 2023 yılının başından bu yana dokuz ülkeden yumurta ithal etmeye yönelik bir hükümet programı başlatıldığını, bu program çerçevesinde Türkiye'den de ithalat yapıldığını, ancak yakın zamanda Türkiye'den 5 parti halinde ithal edilen toplam 127,62 ton ağırlığındaki yumurtanın standartların altında olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir.

FDA, ele geçirilen standart altı gıda ürünlerine ilişkin yaptığı haftalık basın açıklamasında, Türkiye'den ithal edilen yumurtalarda insan sağlığına olumsuz etkileri olan kanserojen "nitrofuran" içerdiğinin tespit edildikten sonra, 12-18 Temmuz tarihleri arasında ' yumurtalara el koyulduğunu söylerken, sorunlu yumurtaların imha edileceğini ve Türkiye'de iade edildiğini söylemiştir.

FDA Direktör Yardımcısı Lin Chin-fu, konuya ilişkin yaptığı açıklamasında, yumurtaların hükümet programı kapsamında ithal edilmesi nedeniyle FDA'nın ithalatçıya ceza uygulamayacağını söylerken, 18 Temmuz'daki bu açıklamadan | gün sonra Tayvan Tarım Bakanı Chen Chi-Chung, Tayvan Hükümetinin yaklaşık zararının 160 bin USD olduğunu, bu nedenle Türkiye'deki tedarikçi firmadan, sözleşme hükümleri uyarınca tazminat talep edeceklerini açıklamıştır.

Bu gelişmeler karşında Tarım ve Orman Bakanlığı, resmi internet sitesi üzerinden bir basın açıklaması yayınlamıştır. 21.07.2023 tarihinde yayınlanan söz konusu açıklamada: "Nitrofuran" maddesinin ülkemizde yumurta elde edilen tavuklar dahil, gıda elde edilmek amacıyla yetiştirilen hayvanlarda kullanımının yasak olduğu, maddenin kullanımına dair bir tespit olması durumunda, 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu? kapsamında işlem uygulandığı, medyaya yansıyan iddialara konu yumurtalar ile ilgili olarak ise Tayvan yetkili otoritesi tarafından Bakanlığa herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bununla birlikte, Bakanlık tarafından inceleme başlatıldığı, yumurtaların üretiminde söz konusu maddenin kullanıldığının tespit edilmesi halinde ilgililer hakkında gerekli iş ve işlemlerin yürütüleceği" duyurulmuştur. Ancak açıklamanın yayınlandığı tarihten bu yana, aradan geçen yaklaşık 2 aylık zaman zarfında, kamuoyuna konuya ilişkin hiçbir resmi açıklama yahut bilgilendirme yapılmamıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR:

) Tayvan Gıda ve İlaç İdaresinin kanserojen nitrofuran içerdiğini tespit ettiği 127,62 ton yumurta, Tayvan hükümetince imha mı edilmiştir? Yoksa yumurtalar Türkiye'ye iade mi edilmiştir? Yumurtaların Türkiye'de yurt içi piyasaya arzı yahut başka bir ülkeye yeniden ihracı söz konusu olmuş mudur? Konunun halk sağlığı boyutu itibariyle Bakanlığınızca bir inceleme başlatılmış mıdır?

2) Antimikrobyal madde içerdiği tespit edilen 127,62 ton yumurtayla ilgili olarak, Tayvan hükümetinin yetkileri tarafından Bakanlığınıza bir bildirim yapılmış mıdır? Konuya ilişkin Bakanlığınızca Tayvan hükümeti yetkilileri arasında bir temas sağlanmış mıdır? Konunun halk sağlığı boyutu itibariyle Bakanlığınız ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonuyla gerçekleştirilen bir araştırma söz konusu mudur?

3) Söz konusu yumurtaların üretiminde nitrofuran isimli maddenin ve/veya insan sağlığına zararlı başkaca maddenin kullanılıp kullanılmadığına ilişkin olarak Bakanlığınızca bir inceleme başlatılmış mıdır?

4) Ülkemizde, Tarım Bakanlığı ile ilgili belediyeler tarafından gerçekleştirilen gıda denetimi süreçlerine, konunu halk sağlığı boyutu itibariyle, Sağlık Bakanlığının da katılması yönünde Bakanlığınızca bir çalışma yapılmakta mıdır?

5) 2023 yılı başından bu yana, insan sağlığına olumsuz etkileri bulunan söz konusu ürünlerin üretiminin durdurulması, yurtiçi ve yurtdışı piyasaya arzının ve tüketiminin engellenmesi adına Bakanlığınızca hangi tedbirler alınmıştır?

CEVAPLAR:

Gıdaların üretiminden tüketimine kadar olan süreçlerinin izlem, takip ve kontrolü Tarım ve Orman Bakanlığı'na aittir. Konu ile ilgili olarak Tayvan hükümetinden Bakanlığımıza yapılan herhangi bir bildirim bulunmamaktadır.

Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim.