Esnaf ve sanatkarlar kredi ve kefalet kooperatiflerince sağlanan kredilerin limitlerinin güncellenmesine ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 3 Temmuz 2026 tarihinde 7/46463 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 4 Eylül 2026).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Esnaf ve sanatkarlar kredi ve kefalet kooperatiflerince sağlanan kredilerin limitlerinin güncellenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46463, 3 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46463-esnaf-ve-sanatkarlar-kredi-ve-kefalet-kooperatiflerince-saglanan-kredilerin-limitlerinin-g (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fe591791-6116-43a8-afdd-019f5b8e0363
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan esnaf ve sanatkârlarımız, yjjksek'enfla^onfartaıy işletme maliyetleri ve finansmana erişimde yaşanan daralmalar nedeniyle ciddj^w ekonom^ tıkanıklık içerisindedir. Yaklaşık yetmiş yıldır faaliyet gösteren Esnaf ve Sanatkârlar Kredi/e Kefalet Kooperatifleri sistemi, esnafımızın can suyu olagelmiştir. Ancak günümüz ekonoı^k şartlarında, kooperatifler aracılığıyla sağlanan kredi limitleri piyasa gerçeklerinin çok gerisinde kalmıştır. Geçmiş yıllarda yatırım, iş yeri açma veya ticari araç (taksi, minibüs, servis, kamyon vb.) alımı için yeterli olan bu limitler, bugün temel bir yatırım ihtiyacını dahi karşılayamamaktadır. Kredi sistemi, esnaf için bir büyütme ve yatırım aracı olmaktan çıkmış, yalnızca günü kurtarmaya yönelik kısa vadeli bir finansman çabasına dönüşmüştür.
Bununla birlikte, kooperatiflere devlet tarafından aktarılan kredi plasmanlan (kaynakları) mevcut talebi karşılamaktan tamamen uzaktır. Pek çok kooperatifimize tahsis edilen aylık kredi kaynakları, sadece birkaç esnafın derdine derman olabilecek düzeyde yetersizdir. Bu durum; evrakım tamamlamış, teminatını hazırlamış ve kredi notu tam olan binlerce esnafımızın aylarca sıra beklemesine neden olmaktadır. Esnafımız şartları taşımadığı için değil, sistemde yeterli finansal kaynak (plasman) bulunmadığı için krediye ulaşamamaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından verilen güncel kredi limitlerinin, son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon ve özellikle ticari araç, iş makinesi ve iş yeri demirbaş maliyetlerindeki artışlar karşısındaki erimesini önlemek amacıyla Bakanlığımzca yürütülen bir limit güncelleme çalışması bulunmakta mıdır?
Kredi limitlerinin sektörlerin gerçek yatırım maliyetlerine göre (örneğin taşımacılık sektöründe bir araç bedeline endeksli olarak) dinamik bir şekilde belirlenmesi yönünde bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Son bir yıl içerisinde Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine aktarılan toplam plasman tutarı ne kadardır ve bu tutarın illere/kooperati flere göre dağılımı hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
Tüm yasal şartları taahhüt ettiği, teminatını ve evrakım hazırladığı halde, "plasman yetersizliği" nedeniyle kooperatiflerde aylarca sıra bekleyen esnaf sayısına dair Bakanlığımzda bir veri mevcut mudur? Bu mağduriyeti gidermek adına kooperatif
kaynaklarının (plasmanlarının) artırılmasına yönelik acil bir bütçe veya fon aktarımı planlanmakta mıdır?
Son bir yıl içerisinde, kooperatiflere kredi almak için resmi başvurusunu yapmış, tüm evrak ve teminat şartlarını yerine getirmiş olmasına rağmen sistemde yeterli kaynak (plasman) olmadığı" gerekçesiyle kredisi ödenemeyen veya aylardır sıra bekletilen esnaf sayısı kaçtır?
Esnaflarımızı "Nefes Kredisi"ne muhtaç bırakan ekonomik tıkanıklığın boyutlarının tespiti açısından;
• ülkemiz genelindeki tüm esnaf ve sanatkârlarımızın güncel vergi borçları,
• SGK prim borçları,
• banka ve esnaf kefalet kooperatifi borçları ile sektör içi borçlanmalarinın toplam tutarı ne kadardır?
Bakanlığınızın, kredi onaylandığı halde aylarca sıra bekleyen esnafın mağduriyetini bitirmek adına, kooperatiflere acil ve ek bir nakit kaynağı aktarma planı var mıdır? 8. Kamuya müjde olarak sunulan Nefes Kredisi kapsamında öngörülen toplam 100 milyar TL'lik kaynağın, Türkiye genelindeki mevcut esnaf ve sanatkâr sayısının ne kadarını ve hangi orandaki finansman ihtiyacını kapatması planlanmaktadır?
• Söz konusu kredi paketinden toplam kaç esnaf ve sanatkârımızın fiilen yararlanması imkân dahilindedir?
• Bu kaynağın tahsisinde öncelik sırası neye göre belirlenecektir; kredinin en çok hangi esnaf kitlesine (sektör bazında) kullandırılması düşünülmektedir?
• Kriz döneminde zor duruma düşen esnafa kolaylık sağlanması adına; tecil faizinden yararlanacak esnafların vergi borçlarını faizsiz olarak yatırabilmesine ve vergi borcu bulunmayan esnaflara da ödül mahiyetinde vergi oranlarında indirim uygulanmasına yönelik bakanlığınızca yürütülen bir çalışma planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Mesut DOĞAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/46463 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Mesut DOĞAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır.
Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Devlet bütçesinden karşılanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup, esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılarak ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.
Bu kapsamda 2026 yılı Temmuz sonu itibarıyla 114.304 esnaf ve sanatkâra toplam 87,4 milyar TL tutarında kredi kullandırılmış olup aynı yıl itibarıyla esnaf kredilerine ilişkin toplam kredi bakiyesi ise 299 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Böylece 2026 yılında Temmuz sonu itibarıyla toplam yaklaşık 40,3 milyar TL'lik faiz desteği sağlanmış olup hazine faiz destekli işletme kredilerinde risk grubuna göre azami 1.500.000 TL'ye kadar, yatırım kredilerinde ise işyeri, taşıt, makine ve teçhizat alımlarına yönelik ihtiyaçların karşılanmasını teminen kredinin kullanım nedenine göre değişen vadelerde 3.500.000 TL'ye kadar kredi limiti artırılmıştır.
Diğer taraftan 2025 yılı Temmuz ayında yürürlüğe alınan ve Kredi Garanti Fonu kaynaklı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) nefes kredileri ile otuz altı ay vadeye kadar azami altı ay ödemesiz yüzde 80 kefalet oranıyla, firma başına 3 milyon TL'ye kadar kredi imkânı sunulmakta olup, bugüne kadar 75 bin 584 adet kredi işlemi ile yaklaşık 106,2 milyar TL kredi sağlanmıştır.
Öte yandan, Ülkemizde vergi adaletinin artırılması, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri teşvik etmek amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. 26.10.2021 tarihli ve 31640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 yayımlanan 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1 inci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuza eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Ayrıca, 04.06.2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile vatandaşlarımızın kamuya olan borçlarının teciline yönelik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 48 inci maddesinde yapılan değişikliklerle, azami tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmış, 13.06.2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla teminatsız tecil tutarı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltilerek mükelleflerimizin kamuya olan borçlarını ödemelerinde ilave kolaylıklar sağlanmıştır. Bahse konu değişiklikler sonrasında, 16.06.2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri: B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği ile 6183 sayılı Kanun'un 48 inci maddesinde düzenlenen tecil ve taksitlendirme müessesesi kapsamında borçluların 31.08.2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) yapacakları müracaat üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük oranda faiz alınması suretiyle vergi dairesine olan borçlarının taksitlendirilerek, taksitlerin Eylül/2026 ayında başlamak üzere aylık eşit taksitler halinde ödenmesi imkânı sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda;
• Vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5/6/2026 tarihi ve öncesi olan tüm amme alacaklarının (özel tüketim vergisi ve geçici vergi hariç) 72 aya kadar taksitlendirilebilmesi,
• Cari faiz oranı olan yıllık yüzde 39 yerine yüzde 29 tecil faizi uygulanması,
• Mevcut taksitlendirmeleri ile taksitlendirme talepleri devam edenlerin bu düzenlemeden yararlanabilmeleri,
• Asıl borçlunun yanında borçtan sorumlu olanların da bu borçlar için düzenlemeden yararlanabilmesi,
• Motorlu taşıtlara ilişkin taksitlendirilmiş borçların, taksitlendirme ihlali olmadığı sürece, bu araçların muayenesinde borç olarak dikkate alınmaması, imkânı getirilmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen hususlara ilişkin diğer veriler, "www.teskomb.org.tr" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan