İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki bir şirkette güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gerekçesiyle yapılan işten çıkarmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. Ve Içtüzüğün 96. İle 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Ağaç A.Ş.'de çalışan 100'ü aşkın işçi,igüvenlik soruşturması" veya "arşiv araştırması" gerekçe gösterilerek işten çıkarılmıştır. Bilindiği üzere, ilgili mevzuat uyarınca güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması kamu görevine ilk veya yeniden girişte yapılmakta, çalışma süreci içinde kamu görevlisinin hukuki durumunda bir değişiklik olması durumunda ise bu konuda ilgili Devlet Memurları Kanunu veya İş Kanunu'nun disipline ilişkin hükümleri uygulanmaktadır. Söz konusu işçiler ise uzun yıllardır aynı işyerinde çalışmalarına rağmen, haklarında periyodik olarak güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması yapıldığını, çalışma süreleri içinde hukuki durumlarında bir değişiklik olmamasına rağmen bir yıl önce sorun olarak görülmeyen bir hususun bir yıl sonra iş sözleşmesinin sonlandırılmasına gerekçe yapılabildiğini, haklarında bir mahkumiyet kararı bulunmayan veya sadece soruşturma bulunan işçilerin ve ayrıca Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların Işçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca kamu kurumlarında ve belediyelerde çalıştırılmalarında bir engel bulunmayan suçlardan adli sicil veya arşiv kaydı bulunan işçilerin de işten çıkarılabildiğini ifade etmektedir. İşçiler, fesihlerin işin yürütümünden kaynaklanan somut ve nesnel bir gerekçeye dayanmadığını belirtmektedir. İşten çıkarılan işçilerin sendikal örgütlülüğü, uygulamanın sendikal hak ve özgürlükler bakımından da incelenmesini gerekli kılmaktadır. Daha önce aynı gerekçelerle işten çıkarılan bazı işçiler açısından ise açtıkları işe iade davalarını kazanmalarına karşın fiilen işlerine başlatılmadıkları da kamuoyuna yansımıştır.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, yasaya aykırı olarak, ilk veya yeniden kamu görevine giriş olmamasına rağmen mükerrerlik içerecek şekilde yapılması ve bu kapsamda elde edilen özel nitelikli kişisel verilerin çok sayıda yetkisiz kişi ile paylaşılması ve bu yolla masumiyet karnesinin yanı sıra bu işçilerin lekelenmeme hakkına da haksız bir müdahalede bulunulması, yine bu yolla kişilerin çalışma ve kamu görevine girme hakları ile sendikal örgütlenme özgürlüğü bakımından da ciddi hak ihlallerine yol açmaktadır. Ağaç A.Ş. işçileri, işlerine geri dönmek ve yaşanan hak ihlallerinin giderilmesi talebiyle 76 gündür (13.07.2026) demokratik hak arama mücadelelerini sürdürmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ağaç A.Ş.'de "güvenlik soruşturması" veya "arşiv araştırması" gerekçe gösterilerek, hangi yıl içinde kaç işçinin iş sözleşmesi feshedilmiştir?

2. IBB iştirak şirketlerinde, "güvenlik soruşturması" veya "arşiv araştırması" gerekçeleriyle, toplamda hangi yıl içinde kaç işçinin iş sözleşmesi feshedilmiştir?

3. Kamu görevine ilk veya yeniden girişte yapılması gereken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, yıllardır aynı işyerinde çalışmakta olan işçilere yapılmasının, kişinin rızasına aykırı olarak ve yasal bir dayanak da bulunmaksızın özel nitelikli kişisel verilere usulsüz erişim anlamına geldiği göz önüne alındığında, bu konudaki ihlallerin önüne geçilmesi için bir çalışma yapılması düşünülmekte midir? Bu konuda, Bakanlığınızca bir inceleme yapılması düşünülmekte midir?

4. Güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması kayıtlarının kamuda işçi olarak çalışmaya engel olmamasına rağmen, haksız olarak işten çıkarılmış olan işçilerin durumlarının incelenmesi açısından, Bakanlığınızca çalışma mevzuatı açısından bir inceleme yapılması düşünülmekte midir?

5. Ağaç A.Ş.'de, bugüne kadar güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması gerekçesiyle işten çıkarılan işçilerden kaçı hakkında mahkemelerce işe iade kararı verilmiştir? Bu işçilerden kaçı fiilen işine başlatılmıştır?

6. İşten çıkarılan işçilerin büyük bölümünün DISK'e bağlı BTO-SEN sendikasında örgütlü olması karşısında, fesihlerin sendikal örgütlenme ve faaliyetlerle bağlantılı olup olmadığına yönelik olarak, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

7. Son beş yılda belediyeler ve belediye şirketlerinde "güvenlik soruşturması" veya "arşiv araştırması' gerekçe gösterilerek iş sözleşmesi feshedilen işçi sayısı kaçtır? Bu fesihlerden kaçı yargı kararıyla geçersiz bulunmuştur?

8. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının keyfî işten çıkarmaların gerekçesine dönüştürülmesini ve işçilerin geçmiş soruşturma ve kovuşturma kayıtları nedeniyle çalışma hakkından yoksun bırakılmasını önlemeye yönelik Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?