Petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerine dair bir şirketle imzalanan anlaşmaya ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), 21 Mart 2003 tarihinde, sözde "Kıbrıs Cumhuriyeti" adına tek taraflı olarak Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etmiştir. GKRY, bu sözde MEB kapsamında 26 Ocak 2007 tarihinde 13 adet petrol ve doğal gaz arama ruhsat sahası ilan etmiştir. Bu sahalardan 1, 4, 5, 6 ve 7 numaralı parseller Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını ihlal ederken; 2, 3, 8, 9, 12 ve 13 numaralı parseller ise Kuzey Kıbns Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) yetki alanlarıyla çakışmaktadır.

Türkiye, GKRY'nin tek taraflı olarak ilan ettiği ve hem Türkiye'nin hem de KKTC'nin egemenlik haklarını yok sayan bu girişimlere başından itibaren itiraz etmiş; söz konusu parsellerde uluslararası enerji şirketlerine verilen arama ruhsatlarına yönelik tepkisini Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla çeşitli tarihlerde kamuoyuna açıklamıştır. GKRY tarafından arama ruhsatı verilen şirketlerden biri de ExxonMobil olmuştur.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Eneıji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Ocak ayında yaptığı açıklamada, "Milli petrol şirketimiz TPAO ile ExxorLMobiTin alt şirketi Esso Exploration International Limited arasında, Karadeniz ve Akdeniz'deki yeni arama alanlarını ve karşılıklı olarak kararlaştırılacak diğer potansiyel uluslararası alanları kapsayan petrol ve doğal gaz sektöründe bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzalanmıştır." denilmiştir.

Günümüzde devletler yalnızca devletlerle değil, küresel ölçekte faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerle de stratejik ilişkiler yürütmektedir. Ancak Türkiye ile KKTC'nin egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle uzun yıllardır tepki gösterilen faaliyetlerin içinde yer alan bir şirketle stratejik iş birliğine gidilmesi; Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki tezleri, egemenlik hakları ve dış politika öncelikleri bakımından kamuoyunda çeşitli soru işaretlerine neden olmaktadır.

Bu doğrultuda;

SORULAR

1. ExxonMobil ve iştirakleri, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi tarafından ruhsatlandırılan ve Türkiye'nin veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin hak iddia ettiği deniz yetki alanlarında enerji arama veya üretim faaliyetlerini halen sürdürmekte midir?

2. Türkiye'nin ve KKTC'nin egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle eleştirilen faaliyetlerde yer almayan farklı uluslararası enerji şirketleriyle benzer bir iş birliği yapılması seçeneği değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse neden tercih edilmemiştir?

3. İmzalanan mutabakat zaptında, ExxonMobil'in GKRY ile sürdürdüğü mevcut enerji arama ve üretim faaliyetlerini etkileyecek veya sınırlandıracak herhangi bir hüküm bulunmakta

4. Bakanlığınız tarafından, Türkiye ile iş birliği yapan uluslararası enerji şirketlerinden, Türkiye'nin egemenlik haklarına aykırı faaliyetlerde bulunmamalarını şart koşan herhangi bir ilke veya politika uygulamakta mıdır? Uygulanıyorsa bu kapsamda ExxonMobil'den herhangi bir taahhüt alınmış mıdır?