Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde tarımsal üretimin desteklenmesi amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki soruların, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Hatay ili Reyhanlı ilçesinin sahip olduğu tarım arazileri, resmi verilere göre, 351 bin dönüm iken 2025 yılında 255 bin dönüme gerilemiştir. Yerel kaynaklar bu arazilerin 80 bin dönümünün kıtaç topraklardan oluştuğunu ve Reyhanlı Barajının açılmasının ardından bu alanların da sulanabilir hale geldiğini belirtmektedir. Ancak üreticiler halen pek çok yerde kendi imkanlarıyla kuyu açarak su çekmeye çalışmaktadır. Tarımsal üretimde devlet eliyle tohum desteği sağlanmasına karşın; tam hasat döneminde ithalatın serbest bırakılması, yerli üreticinin emeğinin ve ürününün piyasada değer kaybetmesine yol açmaktadır. Gübre, tohum ve ilaç gibi temel girdi maliyetlerinde etkin bir devlet denetiminin ve mekanizmasının kurulamamış olduğu ifade edilmektedir. Ek olarak, Reyhanl'da faaliyet gösteren 22 civarındaki çırçır fabrikalarının çoğu kapanmış, 1 veya 2 tanesi ayakta kalabilmiştir. Bölgesel kalkınmanın yeniden tesisi için tarımsal veya karma Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) hayata geçirilmesi elzemdir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Çiftçilerin halen kendi imkanlarıyla yer altı suyu ve kuyu açma yöntemlerine başvurmak zorunda kalmasının sebebi nedir? Sulama altyapısı neden yaygınlaştırılmamış ve hizmete alınmamıştır?

2. Yerli üreticiye tohum desteği verilirken, hasat dönemlerinde ithalatın serbest bırakılmasının gerekçeleri nelerdir? Bu uygulama sırasında yerli üreticinin pazar payının korunması hususunda bakanlığınızca bir tedbir alınmış mıdır?

3. Gübre, tohum ve zirai ilaç gibi temel girdi maliyetlerinde fahiş fiyat artışlarını engellemek ve piyasayı denetlemek adına bakanlığınız tarafından yürütülen güncel bir çalışma veya denetim mekanizması var mıdır?

4. Deprem öncesinde Reyhanl'da bulunan çırçır tesislerinden kaçı deprem ve ekonomik şartlar sebebiyle faaliyetine son vermiştir? Bölgede pamuk endüstrisini ve çırçır fabrikalarını yeniden canlandırmak adına özel bir teşvik veya destek paketi bulunmakta mıdır?

5. Reyhanlı ilçesinde tarımsal üretimi sanayiyle entegre edecek bir Tarıma Dayalı Ihtisas Organize Sanayi Bölgesi (TDIOSB) veya Karma OSB kurulmasına yönelik bakanlığınızın bir planlaması veya çalışması var mıdırr

6. Reyhanl'daki tarım arazilerinin son 22 yılda 100 bin dönüm küçülmesinin sebepleri hakkında bir araştırma yapılmış mıdır? Bu araziler hangi amaçla kullanılmaktadır?