Ticari kullanıma tahsis edilen kıyı alanlarına ilişkin

Aşağıdaki yazılı sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddeleri gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.

Kıyılar, Anayasa ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca herkesin eşit ve serbest kullanımına açık kamusal alanlardır. Ancak son yıllarda özellikle yaz aylarında kıyıların, sahillerin ve plajların ticari işletmeler tarafından yoğun biçimde kullanıldığı, halkın ücretsiz erişebildiği alanların giderek azaldığı yönünde ciddi şikâyetler bulunmaktadır.

Birçok bölgede şezlong, loca, giriş ücreti, otopark ve benzeri uygulamalar nedeniyle vatandaşların denize erişiminin fiilen sınırlandığı görülmektedir. Kıyı Kanunu açık olmasına rağmen kıyıların ne kadarının halka açık kaldığı, ne kadarının özel işletmelerin kullanımına tahsis edildiği ve bu tahsislerin hangi ölçütlere göre yapıldığı konusunda kamuoyuna düzenli ve şeffaf veri sunulmamaktadır.

Bu nedenle Türkiye'de kullanılabilir kıyı uzunluğu, özel işletmelere tahsis edilen alanlar ve halka açık kıyı alanlarının mevcut durumu hakkında kamuoyunun aydınlatılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlada;

SORULAR

1. Kıyı Kanunu kapsamında "kullanılabilir kıyı alanı" olarak değerlendirilen kıyı uzunluğu toplam kaç kilometredir?

2. 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla Türkiye genelinde halka açık ve ücretsiz kullanım imkânı bulunan kıyı uzunluğu toplam kaç kilometredir?

3. Özel işletmelere, turizm tesislerine, otellere, beach club işletmelerine veya benzeri ticari kullanımlara tahsis edilen kıyı uzunluğu toplam kaç kilometredir?

4. Son 10 yılda özel kullanıma tahsis edilen kıyı uzunluğunun yıllara göre dağılımı nasıldır? 5. I1 bazında halka açık kıyı uzunluğu ile özel işletmelerin kullanımındaki kıyı uzunluğunun dağılımı nedir?

5. Bakanlığınız tarafından son 5 yılda kıyıların halkın kullanımını engelleyen uygulamalar nedeniyle kaç denetim yapılmıştır?

6. Bu denetimler sonucunda kaç işletmeye idari para cezası uygulanmış, kaç işletmenin tahsisi iptal edilmiş veya faaliyetleri durdurulmuştur?

7. Kıyı Kanunu'na aykırı olarak halkın denize erişimini engellediği tespit edilen işletmelerin sayısı kaçtır? Bu işletmeler ile ilgili hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

8. Türkiye genelinde "Halk Plajı" statüsünde bulunan plaj sayısı kaçtır ve bunların toplam kıyı uzunluğu ne kadardır?

9. Örneğin İzmir ili Çeşme ilçesinde bulunan Altınkum Plajı'nın 2026 yılı itibarıyla ticari işletmeye tahsis edilmesinin gerekçesi nedir? Söz konusu tahsis işlemi 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğu yönündeki hükümleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır? 11. Bakanlığınızın önümüzdeki dönemde halka açık kıyı alanlarını artırmaya yönelik bir çalışması bulunmakta mıdır?