İstanbul'un Sarıyer ilçesindeki özel bir ortaokulda çalışan trans bir öğretmenin ayrımcılığa uğradığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 13 Temmuz 2026 tarihinde 7/46916 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “İstanbul'un Sarıyer ilçesindeki özel bir ortaokulda çalışan trans bir öğretmenin ayrımcılığa uğradığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46916, 13 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46916-istanbul-un-sariyer-ilcesindeki-ozel-bir-ortaokulda-calisan-trans-bir-ogretmenin-ayrimcili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c38ef297-00ce-40f5-a56f-019f6118fe36
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük 'ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'nin de taraf olduğu uluslararası sözleşmeler; işe girişte ve çalışma yaşamında cinsiyet, cinsel yönelim, medeni durum, siyasi ve sosyal statü ya da başka herhangi bir neden temelinde çalışma hakkının eşit şekilde kullanılmasını engelleyen veya ortadan kaldıran her türlü ayrımcılığı yasaklamaktadır.
Ancak Türkiye'de translar; temel insan hakları gasp edilen, kamusal destek mekanizmalarından yoksun bırakılan ve toplumsal hayattan dışlanan bireyler olarak sistematik ayrımcılık ve transfobik şiddete maruz kalmaktadır. Siyasi otoritenin LGBTİ+'lan hedef alan söylemleri, toplumsal cinsiyet eşitliğini reddeden politikaları ve ayrımcılığı besleyen uygulamaları; eğitimden istihdama, sağlıktan barınmaya kadar yaşamın her alanında nefret suçlarını cesaretlendiren ve hak ihlallerini süreklileştirip olağanlaştıran bir durum ortaya çıkarmıştır. Yaratılan bu ayrımcı ortamın en çarpıcı ve güncel örneklerinden biri, İstanbul Sarıyer'deki Özel Açı Okulları'nda beş yıldır görev yapan trans kadın öğretmen Zoe Lila'ya yönelik yürütülen linç kampanyasıdır. Zoe Lila, beden uyum sürecini okul yönetimiyle pedagojik ilkeler doğrultusunda, öğrenciler ve velilerle şeffaf bir biçimde yürütmesine rağmen; iktidara yakın medya organlarında kişisel bilgileri, eski ve yeni isimleri ile fotoğrafları ifşa edilerek ağır bir hedef gösterme ve nefret kampanyasının nesnesi haline getirilmiştir. Bu süreçte Bakanlığınızın okul üzerinde baskı kurduğu, soruşturma açarak öğretmene "ismini neden değiştirdin" gibi ayrımcı sorular yönelttiği ve ÇİMER üzerinden inceleme başlattığı kamuoyuna yansımıştır. Yaşananların sonucunda ölüm tehditleri alan ve güvenlik kaygısıyla evini terk etmek zorunda kalan Zoe Lila'nın sözleşmesi yenilenmemiş, böylece en temel hakkı olan çalışma hakkı gasp edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Demokratik bir hukuk devletinde hiçbir eğitim emekçisi cinsiyet kimliği, cinsel yönelimi veya yaşam tarzı nedeniyle hedef gösterilemez, güvencesiz bırakılamaz ve istihdam dışına itilemez. Devletin görevi, ayrımcılığı yeniden üreten politikalar izlemek değil; eşit yurttaşlık ilkesini hayata geçirmek, nefret söylemi ve nefret suçlarına karşı etkili koruma mekanizmaları oluşturmak ve herkes için güvenli çalışma koşulları sağlamaktır.
Nitekim Anayasa'nın 49. maddesi çalışma hakkını güvence altına almakta ve devlete çalışma barışını sağlama yükümlülüğü getirmektedir. Ayrıca Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AIHS) 8. ve 14. maddeleri, AİHM içtihatları, Yogyakarta Ilkeleri ve BM İnsan Hakları Konseyi kararları gereğince cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık kesin bir dille yasaklanmıştır. Zoe Lila örneğinde somutlaşan bu ve benzeri uygulamalar, Türkiye'nin uluslararası düzeyde üstlendiği tüm insan hakları taahhütlerinin açıkça ayaklar altına alındığını ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız, Zoe Lila olayında herhangi bir idari inceleme ya da soruşturma yürütmüş müdür? Özel Açı Okulları üzerinde, öğretmenin sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde doğrudan veya dolaylı herhangi bir baskı ya da talimat uygulanmış mıdır?
Okul hakkında başlatılan soruşturmanın hukuki dayanağı ve kapsamı nedir? Soruşturma sürecinde öğretmenin cinsiyet kimliği veya beden uyum süreci herhangi bir şekilde idari bir değerlendirme ya da suçlama konusu yapılmış mıdır?
Yasal mahkeme kararıyla ismi resmi olarak değişmiş bir eğitim emekçisi hakkında müfettişlerce "ismini neden değiştirdin" şeklinde sorular sorulması, CIMER ihbarları üzerinden inceleme başlatılması hangi hukuki ve mevzuatsal gerekçeye dayanmaktadır?
Zoe Lila'ya yönelik özel hayatın gizliliğini ihlal eden ifşa, hedef gösterme ve nefret kampanyası karşısında Bakanlığınızca kurumsal bazda herhangi bir koruyucu işlem yapılmış mıdır? Bu süreçte İçişleri Bakanlığı ile herhangi bir iletişim, koordinasyon veya ortak işlem yürütülmüş müdür? Bu tür ayrımcı ve nefret içerikli kampanyalara karşı Bakanlığınızın uyguladığı bir kriz protokolü var mıdır?
Ölüm tehditleri alan ve güvenlik kaygısıyla evini terk etmek zorunda kalan Zoe Lila için herhangi bir güvenlik veya koruma tedbiri alınmış mıdır ya da alınması yönünde İçişleri Bakanlığı ile bir koordinasyon sağlanmış mıdır?
Zoe Lila'nın işe iadesi, uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini ile kendisini hedef gösteren medya kuruluşları hakkında Bakanlığınız tarafından yasal işlem başlatılması konusunda somut bir adım atılacak mıdır?
Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin cinsiyet kimliği değişikliği ve beden uyum süreci durumunda izlenecek resmi idari prosedür nedir?
Bakanlığınız, eğitim alanında cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim temelli ayrımcılığı önlemeye, takibini yapmaya yönelik bağımsız bir başvuru, şikâyet ve izleme mekanizması kurmayı planlamakta mıdır?
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, BM İnsan Hakları Sözleşmeleri ve Anayasa'nın 90. maddesi kapsamında; eğitim alanında cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim temelli ayrımcılığın önlenmesine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış güncel bir eylem planı, genelge veya politika belgesi bulunmakta mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Bakanlığınız, öğretmen ve okul yöneticilerine yönelik cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularında düzenli farkındalık, kapsayıcılık ve insan hakları eğitimleri düzenlemekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
:a) 17.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1894220 sayılı yazınız.
b) 21.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1896017 sayılı yazıniz. 7 1 66779
c) 22.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1897315 sayılı yazınız. 7/46916
g) 24.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1898539 sayılı yazınız. 7 1 46919
d) 24.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1898964 sayılı yazınız.
e) 28.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1902900 sayılı yazınız. 7 / 46921
f) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1904862 sayılı yazınız. 7 / 47047
g) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1905696 sayılı yazınız. 7/47052 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g)' de kayıtlı yazılarla iletilen İzmir Milletvekiłi evda ERDAN KILIÇ'ın 7/46398, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/46477, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/46548, Sivas Milletvekili Ulaş KARASU'nun 7/46671, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOGLU'nun 7/46779, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/46916, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/46919 ve 7/47047, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOGLU'nun 7/46921, İstanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/47052, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/47054 ile Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK'ın 7/47111 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personelinin istihdamı, çalışma koşulları, sözleşmeleri ve özlük haklarına ilişkin iş ve işlemler; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 4857 sayılı Iş Kanunu, öğretmenlik mesleğine ilişkin mevzuat ve taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Özel öğretim kurumlarında yürütülen eğitim öğretim faaliyetlerinin ilgili mevzuata, öğretim programlarına, pedagojik esaslara, öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine ve çocukların üstün yararına uygun olması esastır. Eğitim personelinin resmî kayıtlarında meydana gelen değişikliklere ilişkin işlemler, yetkili mercilerce düzenlenen bilgi ve belgeler esas alınarak ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Konuya ilişkin olarak Bakanlık Makamının 18.06.2026 tarihli ve 162314593 sayılı Onayı doğrultusunda Bakanlık müfettişlerince başlatılan inceleme-soruşturma devam etmektedir.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personelinin ış sözleşmesinin yenilenmesi, sona erdirilmesi, işe iade ve tazminat talepleri; ilgili iş mevzuatı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve yargı mercilerince yapılacak değerlendirmeler çerçevesinde sonuçlandırılmaktadır. Bakanlığın inceleme ve denetim yetkisi, özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yargı mercilerinin görev ve yetkisini ortadan kaldırmamaktadır.
Bakanlığımıza bağlı resmî ve özel okul ve kurumlar ile bu kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği veya kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta öngörülen işlemler tesis edilmektedir.
Bakanlığımızca öğretmen ve okul yöneticilerine yönelik eğitim faaliyetleri; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat doğrultusunda, öğrencilerin bilişsel, sosyal-duygusal ve kişilik gelişimlerini desteklemeyi esas alan bütüncül bir yaklaşımla yürütülmektedir.
Bu doğrultuda toplumsal yapı ve kültürel değerler gözetilerek Sağlıklı Kişilik Gelişimi" teması kapsamında öğretmenler, okul yöneticileri ve rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde görevli personele yönelik eğitim ve faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Söz konusu eğitimlerde sağlıklı kimlik gelişimi, aile-çocuk ilişkileri, ergenlik dönemi psikososyal gelişimi, akranlarla sağlıklı etkileşim, ergenlik döneminde yaşanan güçlüklerin çözümü, anne ve baba tutumları ile ailelere yönelik öneriler ele alınmaktadır.
İstanbul Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Soru önergesine konu öğretmenin iş sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde ilgili özel öğretim kurumuna herhangi bir baskı veya talimat uygulanmadığı,
Öğretmenin özel hayatının gizliliğinin korunması ve güvenliğinin sağlanması amacıyla ilçe milli eğitim müdürlüğünce gerekli idari tedbirlerin alındığı ve sürecin hassasiyetle takip edildiğ Ogretmen tarafından İstanbul İI Milli Eğitin Müdürlüğüne veya ilgili ilçe milli eğitim müdürlüğüne güvenlik ya da koruma tedbiri alınmasına yönelik herhangi bir başvuru veya talepte bulunulmadığı, bildirilmiştir.
Wusuf TEKINMilli Eğitim Bakanı