Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kullanılan biyometrik kimlik doğrulama sisteminin sebep olduğu mağduriyete ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 16 Temmuz 2026 tarihinde 7/47046 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 3 Eylül 2026).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kullanılan biyometrik kimlik doğrulama sisteminin sebep olduğu mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47046, 16 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47046-ozel-egitim-ve-rehabilitasyon-merkezlerinde-kullanilan-biyometrik-kimlik-dogrulama-sistemi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab5d4e44-5125-497c-957a-019f6f3fc871
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Engelli yurttaşların eğitim aldıkları özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, öğrencilerin ve personellerin takibi amacıyla zorunlu hale getirilen yüz okuma sistemleri, altyapı yetersizliği ve sistem hataları nedeniyle çileye dönüşmüştür. Halihazırda erişilebilirlik açısından birçok sorunla karşı karşıya kalmak zorunda kalan engelli yurttaşlar açısından bu durum, yeni ve aşılması oldukça zor olan bir durum yaratmıştır. Engelli çocuklar eğitime erişebilmek adına kapılarda saatlerce bekletilmektedir. Bu durum çocuklarda psikolojik etkilere yol açmakta, onları eğitim süreçlerinden soğutmakta ve birçoğunun söz konusu kurumlara gitmeyi tamamen reddetmelerine yol açmaktadır. Engelli yurttaşların anayasal hakkı olan eğitime erişim sosyal devletin asli göreviyken, Bakanlık tarafından İnnova isimli tek bir firmanın üretiminin dayatılmasına yönelik iddialar yurttaş şikayetlerine yansımaktadır. Tek firma zorunluluğu olmamasına ilişkin Ankara 24. İdare Mahkemesi'nin 2025/1621 E. Sayılı dosyasından, Ankara Ticaret Mahkemelerinden, Aydın Ticaret Mahkemesi'nden, Denizli Ticaret Mahkemesi'nden ve farklı mahkemelerden verilen, istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen kararlar olduğu halde mahkeme kararları uygulanmayarak tek firma dayatmasının devam ettirildiği bilgileri aktarılmış. Konunun açıklığa kavuşturulması, engelli yurttaşların erişilebilir bir yaşam sürmelerine yönelik düzenlemeler yapılması, bu süre zarfında da Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi uygulamasının ertelenmesi gerekliliktir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde zorunlu hale getirilen Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi uygulamaya konulmadan önce, sistemin engelli çocukların fiziksel ve psikolojik durumlarına uygunluğuyla alakalı bir çalışma ya da uzman raporu hazırlanmış mıdır?
Sistemin sürekli hata vermesi, yüzleri tanımaması ve engelli çocukların saatlerce sıra bekleyerek eğitimden uzaklaşması karşısında Bakanlık tarafından yürütülen bir inceleme var midir?
Söz konusu yüz tanıma sistemi uygulamaya konulmadan önceki dönemde Türkiye genelinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden aktif öğrenci sayısı kaçtır?
Yüz tanıma uygulamasına geçildikten sonra sistem hataları ve yaşanan mağduriyetler sonucu kaydını sildiren, eğitime devam edemeyen veya sistem üzerinden devamsız görünen öğrenci sayısı kaçtır?
Cihazların onaylamaması sebebiyle mağdur olan rehabilitasyon merkezlerinin ve en önemlisi eğitim hakkı engellenen çocukların mağduriyetlerini gidermek adına hangi somut adımlar atılacak?
Piyasada bu sistemi üreten 4 firma bulunmasına, kurumlara başta serbest seçim hakkı tanınmasına ve tercihleri güvence altına alan mahkeme kararları bulunmasına rağmen, devam eden süreçte Bakanlık yetkilileri tarafından sadece İnnova isimli firmanın cihazlarına onay verileceğine dair geri bildirimde bulunulmasının sebebi nedir? Bahsi geçen İnnova firmasının cihazlarına ayrıcalık tanınmasının gerekçesi nedir?
İnnova firmasına ait cihazların uyumsuzluğu ve çalışmaması karşısında bugüne kadar Bakanlık tarafından firmaya açılmış herhangi bir soruşturma bulunmakta mıdır? Uygulamada aykırılıkları bulunan İnnova firmasıyla yapılan sözleşmeler niçin feshedememektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi 7/47048.
:a) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız.
b) 17.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1893024 sayılı yazınız. 7/47050
c) 28.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1902900 sayılı yazınız. 7/47109-47110 ¢) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1904862 sayılı yazınız.
d) 31.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1905696 sayılı yazınız. 71 47112-47113
e) 03.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1907461 sayılı yazınız. 7/47239 Bakanlığımıza Ilgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/45977, İstanbul Milletvekili Hasan KARAL'ın 7/46292, Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/46918, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/47046, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/47048 ve 7/47050, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/47109, Konya Milletvekili Ali YÜKSEL'in 7/47110, Izzet Milletvekili Mahmut DİNDAR'in 7/47112 ve 7/47113, Burdur Milletvekili AKBULUT'un 7/47239 ile Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOĞLU'nun 7/47243 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
NANET ALET REN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 ET VIN
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde özel gereksinimli bireylerin eğitim almalarının sağlanması ve bu eğitimin giderlerinin Bakanlık bütçesinden karşılanmasının yanı sıra verilen eğitimlerin amaçlarına ulaşması, bireylerin eğitim haklarının korunması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması amacıyla denetim ve devam takip mekanizmaları uygulanmaktadır.
652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43'üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine veya birimlerine kayıt ve kabul işlemleri ile engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibinin biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemi ıle yapılmasına ilişkin kanuni düzenleme bulunmaktadır. Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi (BKDS); özel gereksinimli bireylere eğitim verilmediği hâlde eğitim verilmiş gibi gösterilmesinin önlenmesi, bireylerin eğitim hakkının korunması ve kamu zararının engellenmesi amacıyla uygulanmaktadır.
Sistem tasarlanırken özel gereksinimli bireylerin farklı durumları ile yüz tanıma teknolojilerindeki gelişmeler dikkate alınarak farklı yöntemler test edilmiş ve bireylerin kamera karşısında bekletilmeden yüz doğrulamasının yapılmasına imkân sağlayan yöntem uygulanmıştır. Sistem ideal geçiş koşullarında gerçekleştirmekte; aydınlatma koşulları veya bireyin kameraya bakmaması gibi nedenlerle otomatik doğrulamanın yapılamadığı durumlarda manuel eşleştirmeye imkân sağlamaktadır.
BKDS kapsamında rehberlik ve araştırma merkezlerinde alınan yüz imzası, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki sunuculara şifreli olarak gönderilmekte ve yüz doğrulama işlemleri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Bakanlığımızın bilgi güvenliği politikaları doğrultusunda yürütülmektedir.
Bakanlığımızca yapılan incelemelerde BKDS' nin uygulanmaya başlanmasının ardından özel gereksinimli bireylerin eğitime erişimi ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı bakımından olumlu gelişmeler olduğu değerlendirilmiştir. Bakanlığımızca ilan edilen teknik kriterlere uygun yazılım ve donanım sistemini kurarak entegrasyonunu tamamlayan kurumlar açısından sistemin kullanımına yönelik süreçler yürütülmektedir.
Biyometrik Kimlik Doğrulama Sisteminin uygulamaya alındığı Haziran 2026 döneminde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde destek eğitimi alan aktif birey sayısı 609.433 iken 05.08.2026 tarihi itibarıyla bu sayı 612.853'e yükselmiştir.
Kurumların sisteme uyumunun sağlanması ve kullanım sırasında karşılaşılan sorunların giderilmesi amacıyla hizmet içi eğitimler düzenlenmiş; eğitici videolar, kullanım kılavuzları ve sıkça soruları sorular yayımlanmış ve destek kaydı oluşturma imkânı sağlanmıştır. Geçiş sürecinde kurumların ve özel gereksinimli bireylerin mağduriyet yaşamaması amacıyla Mayıs ayındaki eğitim ödemelerinde Kameralı Görüntüleme Sistemi kayıtlarının esas alınmasına, Haziran ayında eğitim bilgi girişi yapamayan kurumların ise söz konusu kayıtlara göre ödeme alabilmeleri için Temmuz ayı içerisinde eğitim bilgi girişi yapabilmelerine yönelik muafiyet uygulanmıştır.
BKDS'nin çalışabilmesi amacıyla Bakanlığımız veri merkezlerinde ihtiyaç duyulan donanım ve yazılımlara ilişkin alım 4734 sayılı Kamu Ihale Kanunu kapsamında 2024 yılında gerçekleştirilmiş ve ihale İnnova Bilişim Çözümleri A.Ş. tarafından kazanılmıştır. Biyometrik
kimlik doğrulama sistemi kapsamında kullanılan yüz imzası üretme motoru ve yüz tanıma algoritması Bakanlığımızca satın alınmış olup yüz tanıma teknolojisinin çalışma mimarisi ve bilgi güvenliği gereği kurumların Bakanlığımız bilişim sisteminde kullanılan biyometrik kimlik doğrulama sistemiyle uyumlu ve entegre şekilde çalışmaları gerekmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımızca özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine herhangi bir marka veya firma yönlendirmesinde bulunulmamış olup merkezlerin Bakanlığımızca belirlenen teknik kriterlere uygun yazılım ve donanım sistemlerini kurarak gerekli entegrasyonu sağlamaları esastır.
Soru önergesinde konu hususlarla ilgili Bakanlık Makamının 12.01.2026 tarihli ve 150207779 sayılı Oluru kapsamında başlatılan inceleme-soruşturma devam etmektedir.
Yusuf TEKINMilli Eğitim Bakanı