KDV iade ve mahsup süreçlerinde yaşanan aksamalara ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 24 Temmuz 2026 tarihinde 7/47098 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 8 Eylül 2026).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “KDV iade ve mahsup süreçlerinde yaşanan aksamalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47098, 24 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47098-kdv-iade-ve-mahsup-sureclerinde-yasanan-aksamalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9cb13e50-6bc3-4811-9919-019fa288eedf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 46 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
TOBB verilerine göre 2026 yılının ilk altı ayında Manisa'da kapanan gerçek kişi ticari işletmesi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %9,4 artarken, kapanan şirket sayısı ise %36,2 Manisa ilinde yapılan görüşmelerde, restoran ve lokanta işletmecilerimizin vergi yükü ve KDV iadelerinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle işletme sürdürülebilirliklerinin tehlike altına girdiği müşahede edilmiştir.
Bugün yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren esnafımızın belini büken en büyük yapısal sorun, mal alırken ödediği KDV ile hizmet satarken ödediği KDV arasındaki büyük Lokantacı ve gıda sektörü esnafımız, ham maddeyi (et, sebze, yağ vb.) yüzde 1 KDV ile tedarik ederken, işleyip vatandaşa sunduğu hizmette yüzde 10 KDV oranıyla çıkış yapmak zorunda kalmaktadır. Aradaki bu 9 puanlık makas, esnafın üzerinde yapay bir borç ve vergi yükü oluşturmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu mali yükün yanı sıra, işletmelerin hak ettiği KDV iade ve mahsup süreçlerinin aylarca süren bürokratik engellere takılması esnafımızın likidite kaynaklarını tamamen kurutmaktadır.
Devlete olan borçlara gecikme faizi uygulanırken, esnafın KDV alacaklarının zamanında ödenmemesi, mevcut yüksek faiz ortamında işletmeler üzerinde ağır bir finansman maliyeti yaratmakta ve adeta esnafın sermayesiyle hazinenin fonlanması sonucunu doğurmaktadır.
Ticari nakit akışını kilitleyen bu durum, Manisa genelinde istihdam kayıplarına ve kepenk kapatmalara yol açan temel bir finansal etkene dönüşmüştür. Dolayısıyla, KDV oranlarındaki dengesizliğin giderilmesi, mahsup süreçlerinin hızlandırılması ve bu zorlu iklimde yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren dürüst mükelleflerin teşvik edilmesi vergi adaletinin tesisi açısından elzem bir zorunluluk haline gelmiştir.
Buna göre;
SORULAR
Manisa esnafının zarar etmesini önlemek amacıyla KDV oranlarının giriş ve çıkışta tek bir makul oranda (örneğin %5) eşitlenmesine yönelik bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
Bakanlığınızın güncel verilerine göre, Manisa genelinde faaliyet gösteren lokanta, restoran ve gıda işletmelerinin devletten alacağı olan toplam devreden/iade edilmeyen KDV tutarı ne kadardır?
Manisa ilinde son bir yıl içinde, KDV iade veya mahsup talebinde bulunan esnaf sayısı kaçtır?
Manisa'da bahse konu KDV mahsuplaşma ve iade dosyalarının incelenip sonuçlandırılma süresi ortalama kaç aydır?
Bakanlığınızın verilerine göre, hâlen Manisa'da işlemde olan kaç adet iade dosyası bulunmaktadır?
İşlemlerin uzamasındaki teknik ve idari gerekçeler nelerdir?
Bakanlığınızın esnafın can suyu niteliğindeki bu KDV alacaklarını, yine devlete olan SGK primi ve Vergi borçlarına bürokratik engele takılmaksızın, hızlıca mahsup edebilmesini sağlayacak dijital ve teknik bir sadeleştirme planlamakta mıdır?
Manisa genelinde son bir yıl içinde vergi yükü ve nakit akışı tıkanıklığı gerekçesiyle ticari faaliyetine son veren esnaf sayısı kaçtır?
Ekonomik dalgalanmalara rağmen vergi ve prim ödemelerini düzenli, tam ve zamanında gerçekleştiren esnaf ve sanatkârlara yönelik, vergiye uyumu teşvik edecek yeni bir indirim veya muafiyet mekanizması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/47098 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Şenol SUNAT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi politikamızın temel eksenini Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda öngörülen tedbir ve politikalar oluşturmakta, vergi oran ve tutarları da bu kapsamda; kamu mali disiplini göz önünde bulundurularak, para politikasını desteklemek üzere sektörel veriler ve büyüme, ödemeler dengesi, enflasyon gibi makroekonomik göstergelere doğrudan ve dolaylı etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmek suretiyle tespit edilmektedir.
Mal teslimi ve hizmet ifalarına uygulanan katma değer vergisi (KDV) oranları, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için yüzde 1, (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için yüzde 10, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için yüzde 20 olarak tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, adı geçen BKK eki (II) sayılı listenin 24 üncü sırasında yer alan, Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerler hariç olmak üzere kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde verilen (bu yerlerde verilen hizmetlerin alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç)" yeme-içme hizmetlerine yüzde 10 oranında KDV uygulanmaktadır.
KDV Genel Uygulama Tebliğinde yapılan değişiklikle, Işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat kapsamında müşterilere hizmet sunulmasını sağlayacak masa, oturma yeri, tezgâh gibi alanları bulunmayan ve fiilen yiyecek ve içecek hizmetleri sunan kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlere yönelik işyeri ve çalışma ruhsatı bulunan işletmelerin yaptıkları gıda satışlarında yüzde 1 (alkollü içeceklerde yüzde 20) oranında KDV uygulanmaktadır.
Öte yandan, KDV iadeleri mevzuatın öngördüğü bilgi ve belgelerin tam, eksiksiz ve doğru olarak sunulmasına ve gerekli kontrollerin yapılmasına bağlı olarak gerçekleştirilmektedir. Bu bakımdan, iade sürecinin hızlı olması bu bilgi ve belgelerin belirtilen nitelikte olmasına bağlıdır. KDV iadelerinin hızlandırılması amacıyla son zamanlarda birçok uygulama (Ön kontrol raporuna dayalı iade, Artırımlı Teminat Uygulaması, Hızlandırılmış İade
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Sistemi Uygulaması, Indirimli Teminat Uygulaması vb.) geliştirilmiş ve bu uygulamalar neticesinde iade süreleri daha da kısaltılmıştır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, Ilgili, Ilişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca söz konusu önergede yer alan diğer hususlar, Bakanlığımız görev ve yetki alanında bulunmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan