Son üç yılda enerji fiyatlarında yaşanan artışa ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre son üç yıllık dönemde Avrupa ülkeleri arasında enerji fiyatlarındaki artış incelendiğinde, Türkiye'nin yaklaşık %277,7'lik enerji enflasyonu ile açık ara ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Aynı dönemde Avrupa Birliği ortalaması %5,7 seviyesinde kahırken, birçok Avrupa ülkesinde enerji fiyatlarındaki artış tek haneli oranlarda gerçekleşmiş, bazı ülkelerde ise enerji fiyatlarında düşüş yaşanmıştır. Enerji fiyatlarındaki olağanüstü artış; hane halklarının elektrik ve doğal gaz faturalarını doğrudan etkilediği gibi, sanayi üretim maliyetlerini, tarımsal sulama giderlerini, esnafın işletme maliyetlerini, küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet gücünü ve genel enflasyonu da olumsuz yönde etkilemektedir. Enerji maliyetleri artık yalnızca bir sektör sorunu olmaktan çıkmış, hayat pahalılığının en önemli belirleyicilerinden biri hâline gelmiştir.

Özellikle üretim yapan sanayici, çiftçi ve esnaf açısından enerji giderleri birçok işletmede en büyük maliyet kalemlerinden biri hâline gelmiş; artan maliyetler ürün fiyatlarına yansımış, vatandaşın satın alma gücü daha da zayıflamıştır.

Bu bilgiler ışığında;

SORULAR

1. Eurostat verilerine göre Türkiye'nin son üç yılda Avrupa'da en yüksek enerji enflasyonuna sahip ülke olmasının temel nedenleri nelerdir? Bakanlığınız bu tabloyu nasıl değerlendirmektedir?

2. Son üç yılda konut, ticarethane, sanayi ve tarımsal sulama abonelerine uygulanan elektrik ve doğal gaz tarifelerinde meydana gelen fiyat artışlarının yıllara göre dağılımı nedir? Bu artışların hangi bölümü enerji maliyetlerinden, hangi bölümü vergi, fon ve diğer bedellerden kaynaklanmaktadır?

3. Enerji fiyatlarındaki artışların sanayi üretimi, tarımsal üretim, küçük esnaf ve ihracatçı işletmeler üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış etki analizleri bulunmakta midır? Varsa sonuçları nelerdir?

4. Tarımsal sulama yapan üreticilerin ve küçük işletmelerin yüksek elektrik maliyetlerinden kaynaklanan mağduriyetlerini azaltmak amacıyla son üç yılda hangi destek mekanizmaları uygulanmıştır? Bu desteklerden yararlanan kişi ve işletme sayısı kaçtır?

5. Elektrik üretim maliyetleri ile nihai tüketiciye yansıyan satış fiyatları arasında oluşan farkın gerekçesi nedir? Dağıtım bedelleri, sistem kullanım bedelleri ve diğer kalemlerin elektrik taturası içerisindeki payı son beş yılda nasıl değişmiştir?

6. Türkiye'nin enerji fiyatlarının Avrupa ortalamasına yaklaşmasını sağlayacak kısa, orta ve uzun vadeli bir eylem planı bulunmakta mıdır? Yenilenebilir enerji yatırımları, iletim-dağıtım altyapısı ve yerli enerji kaynaklarının kullanımının artırılmasına yönelik hangi somut adımlar atılacaktır?

7. Enerji fiyatlarındaki yüksek artış nedeniyle ödeme güçlüğü yaşayan haneler, eşnaf, sanayici ve çiftçilerin korunmasına yönelik yeni bir tarife düzenlemesi, sosyal destek programı veya verği indirimi çalışması Bakanlığınızın gündeminde bulunmakta mıdır?