2022'den bu yana tekstil ve hazır giyim sektöründe faaliyetine son veren işletmelere ve yaşanan istihdam kayıplarına ilişkin

İlgide kayıth yazıları ekinde yer alan, Edirne Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN tarafından verilen 7/47414 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Edirne Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN'a Ait 7/47414 Sayılı Yazılı Soru Önergesine Iliskin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 11) Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına büyük katkılar sağlayan tekstil ve konfeksiyon ile deri ve deri mamulleri sektörleri, Bakanlığımız tarafından desteklenmektedir. Bakanlığımızca, ihracatın tüm aşamalarında firmalarımıza destek sağlamak amacıyla kapsamlı bir yaklaşım benimsenmekte ve özellikle KOBİ'lerin yeni pazarlara açılmaları, ihracat kapasitelerini artırmaları ve markalı, katma değerli ürün ihracatını gerçekleştirmeleri teşvik edilmektedir.

Bu çerçevede; Bakanlığımızca, 2025 yılında mal ihracatına 25,5 milyar TL, hizmet ihracatına ise 7,4 milyar TL destek sağlanmış ve 2026 yılı için yaklaşık 45 milyar TL'lik bir bütçe öngörülmektedir. Ayrıca; Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleriyle ticareti güçlendirme hedefi gibi uzun vadeli politikalarla Türkiye'nin küresel ihracat alanındaki rekabet gücünün artırılması amaçlanmıştır.

İhracatçılarımızın uygun koşullarda finansmana erişimi de büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; Bakanlığımız, Türkiye Ihracat Kredi Bankası A.Ş. (Türk Eximbank), Türk Ticaret Bankası ve Ihracatı Geliştirme (IGE) A.Ş. ile iş birliği yaparak ihracatçılara maliyet açısından avantajlı finansman çözümleri sunmaktadır. Türk Eximbank, 2025 yılında 54 milyar dolar kredi sağlamış; 2026 yılı hedefi ise 59 milyar dolar olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan, IGE A.Ş. tarafından (11.08.2026 tarihi itibarıyla) 313,2 milyar TL'lik kredi talebi için 273,9 milyar TL kefalet sağlanmıştır. 2026 yılında ise IGE A.Ş. tarafından 290 milyar TL'lik kredi için destek sağlanması hedeflenmektedir. IGE A.Ş. tarafından devralındıktan sonra faaliyetlerine yeniden başlayan Türk Ticaret Bankası da 2025 yılında 11 aktif şubesiyle ihracatçılarımıza 76,3 milyar TL finansman desteği sağlamıştır. 2026 yılı için ise 100 milyar TL'lik finansman desteği sağlamayı hedeflemektedir.

Öte yandan, daha önce 300 milyon TL olan reeskont kredilerinin günlük limiti 5 milyar TL'ye çıkartılmıştır. Bu limitin 1,5 milyar TL'lik kısmı tekstil, giyim, deri ve ayakkabı sektörlerine tahsis edilmiştir.

Bunun yanında, yurt dışından döviz sağlayan ihracatçılarımıza sağlanan %'lik döviz dönüşüm desteğinin %3 olarak uygulanması kararlaştırılmış olup söz konusu uygulama 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır.

Ayrıca; tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ'lere KOSGEB aracılığıyla çalışan başına aylık 3.500 TL geri ödemesiz destek sağlanmaktadır. Aynı zamanda bu destekten yalnızca KOBİ'lerin değil, büyük ölçekli firmaların da yararlanması sağlanarak kapsam genişletilmiştir.

Diğer taraftan, yerli üreticilere zarar veren ve üretim maliyetlerinin altında kalan birim fiyatlı ithalata karşı yerli üretimin korunması amacıyla, sektördeki katma değer ile hammadde, ara girdi ve nihai ürün dengesi dikkate alınarak tekstil eşyasının ithalatında uygulanan Ilave Gümrük Vergisi (İGV) oranları, 16.10.2023 tarihli ve 32341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7709 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile artırılmıştır. 15.11.2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile İGV oranları iplikte %10-13, kumaşta %27, hazır giyimde %39 olarak belirlenmiş ve toplam korunma oranı sırasıyla %14-18, %35 ve %51 seviyesine yükseltilmiştir.

Sektörde yaşanabilecek üretim, istihdam, ihracat ve pazar payı kayıplarının azaltılması ve yerli üretim kapasitesinin korunması amacıyla, tekstil ve hazır giyim sektöründeki gelişmeler, ithalat eğilimleri ve küresel rekabet koşulları titizlikle izlenmektedir. Bu kapsamda, ihtiyaç duyulması halinde yerli üreticilerin rekabet gücünü destekleyecek ilave politika ve tedbirlerin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar yapılacaktır.

Ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSIS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSIS'te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sistemde sektörel bilgi tutulmamaktadır.

Öte yandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285'inci maddesine göre konkordato başvuruları; iflâsa tabi olan borçlu için amılan Kanun'un 154'üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflâsa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine yapılmaktadır.

Bu kapsamda, iflas ve konkordato başvurularına ilişkin olarak Bakanlığımızda tutulan herhangi bir bilgi bulunmamakta olup, iflas ve konkordato başvurusunda bulunan şirketlere ilişkin bilgilerin ilgili kurum olan Adalet Bakanlığından temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.