Tekstil ve hazır giyim sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 4 Haziran 2025 tarihinde 7/29150 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 10 Eylül 2025).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Tekstil ve hazır giyim sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29150, 4 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29150-tekstil-ve-hazir-giyim-sektorunde-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bc3a561d-7d73-4678-b0ae-01975a37a584
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aşağıdaki sorularımın T.C. Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 04.06.2025
Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili
Özellikle ülkemiz hazır giyim sektörü, tekstil sektörü ile birlikte ülkemizin lokomotif sektörlerinden biri olarak ekonomimize yaklaşık 1 milyon kişilik istihdam ve 50 milyar dolarlık üretimle katkı sağlamaktadır. Ancak Türkiye'nin stratejik sektörlerinden biri olan tekstil sanayisi, son dönemlerde yaşanan ekonomik zorlukların etkisiyle derin bir kriz ile karşı karşıyadır. Artan maliyetler, ihracat pazarlarındaki daralma ve iç talepteki gerileme nedeniyle tekstil üreticisinin rekabet gücü azalırken birçok işletme üretimi durdurma aşamasına gelmiştir. Merkez Bankası tarafından yayınlanan verilere göre geçen yıl nisan ayında tekstil sektöründe kapasite kullanımı yüzde 72.9 iken mayıs ayı itibarıyla bu oran yüzde 68.5 düzeyine gerilemiştir. Tekstil sektöründe yaşanan daralma, yalnızca üretimi değil, toptan ve perakende satışları da olumsuz etkilemiştir. Firmalar üretimlerini Mısır ve Hindistan gibi ülkelere taşımaya başlamıştır. Geçtiğimiz günlerde Türkiye Giyim Sanayicileri tarafından yayınlanan bir raporda, Türkiye'de yükselen üretim ve
" finansman maliyetleri nedeniyle Türkiye'deki üretim, Asya'daki rakiplerinden W 61, Kuzey
Afrika'dakilerden ise "o 46 daha pahalı hale geldiği belirtilmiştir. Bu gelişmeler, Türkiye'nin ihracat gücü, istihdam durumu ve tekstil sanayinin geleceği açısından da açık bir tehdit oluşturmaktadır. Mevcut olumsuz ekonomik koşulların sürmesi halinde yıl sonuna kadar tekstil sektöründe çok sayıda firmanın öz kaynaklarını tüketeceği, yitirilen rekabet gücünün sonucunda da müşteri ve istihdam kayıpları ile birlikte kaçınılmaz bir son olarak konkordato ve iflaslar ile karşı karşıya kalınacağına dikkat çekilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son beş yıl içerisinde yıllık bazda ülke genelinde kapanan hazır giyim/tekstil atölyesi sayısı kaçtır? Bu işletmelerin bölgelere göre dağılımı nedir?
Artan işçilik, enerji gibi birçok girdi maliyetlerinin düşürülmesi konusunda ilgili Bakanlıklar ile birlikte yürütülen çalışmanız var mıdır? Varsa nelerdir?
Tekstil ve hazır giyim sektöründe yaşanan bu daralmaya karşı Bakanlığınızın herhangi bir destek, teşvik veya stratejik planı var mıdır? Varsa nelerdir?
Kur baskısı nedeniyle rekabet gücünü kaybeden hazır giyim/tekstil sektörü için ihracat teşviklerinde artış ya da güncelleme yapılması düşünülmekte midir?
Bakanlığınızca, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında getirilen tekstil ürünlerinin iç piyasaya sokularak haksız rekabet oluşturmasını engellemeye yönelik tedbirleriniz var mıdır? Varsa nelerdir?
Son beş yıl içinde kaç yerli hazır giyim/tekstil firması üretim faaliyetlerini Türkiye dışına taşımıştır?
Yerli üretimi yurt dışına taşıyan firmalara yönelik herhangi bir vergi düzenlemesi, denetim ya da yaptırım mekanizması düşünülmekte midir?
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 13.06.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1643997 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN tarafından verilen 7129150 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa)
Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr i eyi
GÜLAY ÖZCAN ği
TİCARET BAKANLIĞI
İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN'e Ait 7/29150 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 7) Türkiye'nin kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına önemli katkıda bulunan tekstil ve hazır giyim sektörü Bakanlığımızca hem doğrudan firmalara yönelik desteklerle hem de iş birliği kuruluşları marifeti ile dolaylı olarak desteklenmektedir.
Bakanlığımızca, yurtdışına açılma sürecinde firmalara her safhada destek sağlanması ve firmaların uluslararası pazarlarda rekabet gücü kazanmaları amacıyla bütüncül bir bakış açısıyla ihracata yönelik destekler sağlanmaktadır. İhracatın her aşamasında ortaya çıkan farklı ihtiyaçlara yönelik destek sağlama hedefi doğrultusunda, KOBİ'lerden başlamak üzere her ildeki, her seviyedeki ihracatçı firmanın; ihracat stratejisi oluşturma, yeni pazarlar edinme, bu pazarlarda tutunma, ihracat kapasitelerini geliştirme ve katma değerli, markalı ürün ihracatı gerçekleştirmeye yönelik harcamaları ve ihracatımızın sürdürülebilir artışının sağlanması için gerekli diğer faaliyetlere ilişkin harcamalar 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında desteklenmektedir.
Türkiye'yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda hazırlanan "2025 Yılı İhracat Eylem Planı"; 2028 yılına kadar 18 uzak ülkeye yönelik ihracatımızı 50 milyar dolara çıkarmayı hedefleyen "Uzak Ülkeler Stratejisi"; Körfez ülkeleri başta olmak üzere İslam ülkeleriyle ticari ilişkilerimizi güçlendirerek, 2028'e kadar İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinin ihracatımızdaki payını *030'a çıkarmaya yönelik faaliyetler, Türkiye*yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma doğrultusunda oluşturulmuş uzun vadeli çalışmalarımızın başlıca örnekleridir.
5973 sayılı Karar çerçevesinde, mal ihracatına yönelik olarak 2024 yılında 17,6 milyar TL ödeme yapılmış; hizmet ihracatına yönelik olarak ise 7,1 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup, 2025 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri için yaklaşık 33 milyar TL bütçe ayrılmıştır.
Öte yandan, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Bakanlık olarak ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde çalışmalarımız sürdürülmektedir.
Ayrıca, yurt dışı kaynaklı dövizlerin TCMB?ye satışını gerçekleştiren ihracatçı firmalara dönüşüm kuru üzerinden 31 Ekim 2025 tarihine kadar (bu tarih de dahil) TI.*ye çevrilen tutarın 903"ü kadar döviz dönüşüm desteği verilmesi ile tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan imalat sanayi sektörlerimizin rekabet güçlerini korumak amacıyla, bu sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ sınıfındaki işletmelerimize KOSGEB aracılığı ile çalışan başına aylık 2 bin 500 TL geri ödemesiz destek sağlanması sektörün finansman imkanlarının iyileştirilmesini teminen uygulamaya başlanmıştır. İlaveten, 4 milyar TI "ye çıkarılan reeskont kredilerinin günlük limitinde yapılan I milyar TI.'lik artış, tekstil ve konfeksiyon sektörü dahil olmak üzere emek yoğun sektörlere yönelik kullandırılmaktadır.
Diğer taraftan, Dahilde İşleme Rejimi (DİR), firmalarımızın küresel piyasalarda rekabet gücünü artırmayı hedeflerken, rejim kapsamında sunulan hak ve menfaatlerin kötüye kullanılmasını önlemek üzere ağır müeyyidelerle korunan özel bir sistem olarak düzenlenmiştir. DİR uygulamaları kapsamında yurtiçi üreticinin ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi esastır. Ayrıca sonradan kontrol uygulamaları ile kapalı belgeler de denetlenmektedir.
Bununla birlikte, sanayicilerimizin ithalat baskısına karşı rekabet gücünü artırmak, yerli üretimi desteklemek ve bu sayede cari açığın azaltılmasına katkı sağlamak amacıyla, Bakanlığımızca çeşitli düzenlemeler yürürlüğe konulmaktadır. Bu kapsamda, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanan ülkeler hariç olmak üzere, ithal edilen tekstil ve konfeksiyon ürünleri için İlave Gümrük Vergisi (İGV) uygulaması bulunmaktadır. Söz konusu uygulama, iplik, mensucat, hazır giyim ve ayakkabı gibi ürün gruplarını kapsamaktadır.
Son olarak, ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİSte ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sistemde sektörel bilgi ya da atölyelere ilişkin kayıt tutulmamaktadır.