2020'den bu yana Dicle Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin

Cevap 1: DİCLE ÜNİVERSİTESİ 2020-2026 YILLARI ARASINDA ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERE YÖNELİK FAALİYETLER:

Dicle Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler aşağıda tarih sırasına göre sunulmuştur. Şubat 2020 - Sesli Kitap Okuma Eğitimi: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından gönüllü öğrencilere sesli kitap okuma eğitimi verilmiştir. Eğitim sonrasında gönüllü öğrenciler tarafından görme engelli öğrencilerin ihtiyaç duyduğu ders kitapları ve diğer kaynakların seslendirilmesine başlanmıştır 06 Şubat 2020 - Erişilebilirlik Belge Töreni: Diyarbakır Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Il Müdürlüğü tarafından düzenlenen, erişilebilirlik kapsamında iyi uygulama örnekleri geliştiren iş yerlerine erişilebilirlik belgelerinin takdim edildiği törene Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi adına Prof. Dr. Reyhan Gül Güven ve Öğr. Gör. Şehmus Gürbüz davetli olarak katılmıştır.

Şubat-Mayıs 2020 - Görme Engelli Öğrencilere Ders Kitaplarının Seslendirilmesi: Gönüllü öğrenciler tarafından görme engelli öğrencilerin ihtiyaç duyduğu ders kitapları ve diğer eğitim materyalleri seslendirilerek öğrencilerin ders materyallerine erişimleri desteklenmiştir. 13 Mart 2020 - COVID-19 Bilgilendirme Çalışması: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, görme engelli bireylerin COVID-19 salgını konusunda bilgilendirilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığının internet sitesinde yer alan koronavirüsle ilgili bilgiler sesli hâle getirilmiştir. Hazırlanan ses dosyaları Dicle Üniversitesi görme engelli öğrencilerine ve Diyarbakır Altı Nokta Körler Derneği üyelerine gönderilmiştir. Şubat-Nisan 2020 - EKPSS Hazırlık Çalışmaları: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde engelli memur adaylarının EKPSS'ye hazırlanmasına yönelik kurs düzenlenmiştir. Pandemi öncesinde yüz yüze sürdürülen çalışmalara pandemi sürecinde de devam edilmiş; Topluma Hizmet Grubu öğrencileri tarafından EKPSS hazırlık kitapları sesli hâle getirilmiştir.

Mart-Haziran 2020 - Pandemi Sürecinde Rehberlik ve Danışmanlık: Pandemi sürecinde özel gereksinimli öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları sorunlara yönelik Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunulmuştur.

Nisan-Haziran 2020 - Uzaktan Eğitim Ders Materyallerinin Seslendirilmesi: Üniversitenin Online Öğretim Portalında yer alan Word ve PowerPoint formatındaki ders materyalleri, Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde Topluma Hizmet Grubu öğrencileri tarafından seslendirilmiş ve görme engelli öğrencilere ses kayıtları şeklinde gönderilmiştir. Nisan-Haziran 2020 - Sınavlarda Erişilebilirlik Düzenlemeleri: Pandemi döneminde bahar yarıyılı ara sınavları ödev, proje ve benzeri alternatif yöntemlerle uygulanmış; özel gereksinimli öğrencilerin sınav çalışmalarını sesli kayıt şeklinde hazırlayabilmelerine olanak sağlanmıştır. Mayıs 2020 - Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Sınav Yönergesi: "Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Sınav Yönergesi" hazırlanmış ve tüm akademik birimlere gönderilmiştir. 2020 Yılı - Sesli Kütüphane Çalışmaları: Gönüllü öğrenciler tarafından görme engelli öğrencilerin ihtiyaç duyduğu ders kitapları ve romanlar seslendirilmiş ve üniversitenin sesli kütüphanesindeki kitap sayısı 200'e ulaşmıştır.

Haziran 2020 - Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri: 2020 Engelsiz Üniversite Ödülleri kapsamında Dicle Üniversitesi 6 Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülü almıştır. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) ve Sosyo-Kültürel Faaliyetlerde Erişilebilirlik (Mavi Bayrak) ödüllerini; Diyarbakır Tarım Meslek Yüksekokulu, Diyarbakır Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Öğrenci Yaşam Merkezi ise Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) ödüllerini almıştır. İlahiyat Fakültesi de Turuncu Bayrak aday ödülüne layık görülmüştür.

Eylül-Ekim 2020 - Yeni Kayıt Yaptıran Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Çalışmalar: Kayıt haftasında özel gereksinimli öğrenciler ve ailelerine Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tanıtılmış; üniversitenin olanakları hakkında bilgilendirme yapılmış ve yeni kayıt yaptıran öğrenciler için engelli öğrenci kayıt formları oluşturulmuştur. Öğrenciler için iletişim grupları oluşturularak üniversite, YÖK, iş ilanları, KPSS, burslar ve uzaktan eğitimle ilgili duyurular paylaşılmıştır.

2020-2021 Güz Dönemi - Pandemi Tedbirleri ve Sesli Kitap Çalışmaları: Görme engelli öğrencilerin kitapları gönüllü öğrenciler tarafından seslendirilmiş; "Pandemi Sürecinde Ozel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Tedbirler" konulu yazı ve engelli öğrenci listeleri tüm akademik birimlere gönderilmiştir.

2021 Yılı - Görme Engelli Öğrencilere LGS Desteğinin Başlatılması: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde görme engelli öğrencilerin LGS hazırlıklarına yönelik sesli deneme sınavları ve birebir sınav desteği uygulaması başlatılmıştır. Çalışma sonraki yıllarda da sürdürülmüştür. 2026 yılında yayımlanan üniversite haberinde bu uygulamanın 2021 yılından beri devam ettiği belirtilmektedir.

2021 Yılı - Özel Gereksinimli Öğrencilere Oryantasyon: 2021-2022 eğitim-öğretim yılında üniversiteye yeni kayıt yaptıran özel gereksinimli öğrenciler için Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından oryantasyon programı düzenlenmiştir. Programda üniversitenin eğitim, sosyal, kültürel ve sağlık hizmetleri hakkında bilgilendirme yapılmış; öğrencilerin ihtiyaçları alınmıştır. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından mediko-sosyal birimi, yemekhane ve öğrenci kulüpleri hakkında bilgi verilmiş; Uluslararası Ilişkiler Ofisi tarafından Erasmust öğrenim ve staj hareketliliği hakkında bilgilendirme yapılmıştır. 2021 Yılı - Eğitsel Değerlendirme ve Tanılama Semineri: Özel gereksinimli bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılama süreçlerine yönelik bilgilendirme çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında özel gereksinimlerin fark edilmesi, eğitimsel tedbirler ve Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin süreçteki rolü ele alınmıştır.

27 Aralık 2021 - EKPSS Kursu: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, 24 Nisan 2022 tarihinde yapılacak EKPSS'ye hazırlık amacıyla kurs başlatılmıştır. Gönüllü öğretmen adayları tarafından özel gereksinimli adaylara Matematik, Türkçe ve Tarih derslerinde eğitim verilmiş; ayrıca doğru tercih yapabilmeleri için başvuru rehberliği sağlanmıştır. Kursun 22 Nisan 2022 tarihine kadar sürdürülmesi planlanmıştır. 10 Mayıs 2022 - Görme Engelli Öğrencilere LGS Sınav Desteği:

Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde LGS'ye hazırlanan 7. ve 8. sınıf görme engelli öğrenciler için deneme sınavları ve soru bankaları seslendirilmiştir. Seslendirilen materyaller Diyarbakır İhsan Arslan Görme Engelliler Okuluna yapılan ziyaret sırasında teslim edilmiştir. Etkinliğe Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi yöneticileri, gönüllü okuyucular ve ilgili kişiler katılmıştır. Çalışmaya Diyarbakır Uğur Kurs ve Bahçeşehir Koleji yöneticileri ile Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi öğrencileri de destek vermiştir.

24 Nisan 2022 - EKPSS Hazırlık Çahışmaları: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde düzenlenen EKPSS kursu ile özel gereksinimli adayların 24 Nisan 2022 tarihinde gerçekleştirilen EKPSS'ye hazırlanması sağlanmıştır. Kurslarda gönüllü öğretmen adayları tarafından Matematik, Türkçe ve Tarih gibi derslerde eğitim verilmiştir. 2022 Yılı - Özel Gereksinimli Öğrenci Memnuniyet Anketi: Özel gereksinimli öğrencilerin üniversitedeki eğitim ve hizmetlere ilişkin görüşlerinin alınması amacıyla Özel Gereksinimli Öğrenci Memnuniyet Anketi uygulanmıştır. Anket çalışması Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yürütülmüştür. Merkezin web sayfasında 2022 yılı öğrenci memnuniyet anketi ayrıca yer almaktadır.

17 Mayıs 2023 - Görme Engelli Öğrencilere LGS Deneme Sınavı Desteği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, Topluma Hizmet Dersi kapsamında Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğrencileri tarafından görme engelli öğrencilere yönelik LGS deneme sınavı gerçekleştirilmiştir. Sınav Diyarbakır İhsan Arslan Görme Engelliler Okulunda yapılmıştır.

2023 Yılı - Engelsiz Fen ve Doğa Eğitimi:

Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, Topluma Hizmet Dersi kapsamında Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğrencileri tarafından "Engelsiz Fen ve Doğa Eğitimi" etkinliği gerçekleştirilmiştir. Etkinlik Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa ve Adana illerindeki rehabilitasyon merkezlerinde yapılmıştır. Özel gereksinimli çocuklarla sınıf ve bahçe ortamında bitki dikimi yapılmış; çocukların günlük yaşam becerilerinin ve gelişimsel alanlarının desteklenmesi amaçlanmıştır. 2023 Yılı - Engelli Bireylere Psiko-Sosyal Destek: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından özellikle deprem sonrasında engelli bireylere yönelik psikososyal destek çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Merkezin faaliyet sayfasında çalışmaya ilişkin "deprem psikososyal destek" belgesi yer almaktadır.

06 Ekim 2023 - Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Oryantasyon Programı: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yeni kayıt yaptıran özel gereksinimli öğrencilere yönelik oryantasyon programı düzenlenmiştir. Programda öğrencilerin üniversite yaşamına uyumları ile eğitim, sosyal ve kültürel olanaklardan yararlanmalarına yönelik bilgilendirme yapılmıştır.

10 Kasım 2023 - Özel Gereksinimli Öğrencilere Erasmus Bilgilendirme Semineri: Özel gereksinimli öğrencilerin Erasmust öğrenim ve staj hareketliliği olanaklarından yararlanabilmeleri amacıyla bilgilendirme semineri gerçekleştirilmiştir. Faaliyet, Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Uluslararası Ilişkiler Ofisi iş birliğiyle yürütülmüştür 06 Aralık 2023 - Öğretmen Adaylarına Sesli Kitap Semineri: Öğretmen adaylarına yönelik sesli kitap okuma ve hazırlama konusunda seminer düzenlenmiştir. Faaliyet, özel gereksinimli ve özellikle görme engelli bireylerin eğitim materyallerine erişimini desteklemeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir.

06 Aralık 2023 - "Engelsiz Hayatlar" Paneli: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından "Engelsiz Hayatlar" paneli düzenlenmiştir. Panelde engelli bireylerin eğitim ve sosyal yaşama katılımı ile karşılaştıkları sorunlar ele alınmıştır. 21 Mart 2024 - Öğretmen Adaylarına Sesli Kitap Okuma Eğitimi: Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi ile Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi kapsamında öğretmen adaylarına yönelik sesli kitap okuma eğitimi gerçekleştirilmiştir. Faaliyet Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi öğrencilerinin görme engelli bireylere yönelik erişilebilir eğitim materyali hazırlama çalışmalarına destek olmuştur.

27 Mart 2024 - Görme Engelliler Okulunda Fidan Dikme / Tohum Ekme Etkinliği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, Diyarbakır Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Okulunda öğretmen adaylarının katılımıyla Tohum Ekme/Fidan Dikme Etkinliği" gerçekleştirilmiştir. Faaliyet kapsamında görme engelli öğrencilerin doğa ve çevre ile etkileşimlerinin desteklenmesi amaçlanmıştır.

16 Nisan 2024 - "Engelsiz Masallar" Etkinliği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi iş birliğiyle, Diyarbakır Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Ilkokulunda masal okuma etkinliği düzenlenmiştir. Topluma Hizmet Dersi kapsamında Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğrencileri tarafından Türk ve dünya edebiyatından 10 masal görme engelli çocuklar için seslendirilmiştir. Etkinlik Prof. Dr. Reyhan Gül Güven koordinasyonunda yürütülmüştür.

24 Nisan 2024 - EKPSS Desteği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde yürütülen EKPSS kursunda Dicle Üniversitesi öğrencileri, mezun öğrenciler, dernek üyeleri ve farklı illerde yaşayan özel gereksinimli depremzede öğrenciler desteklenmiştir. Gönüllü öğretmen adayları tarafından çevrim içi Matematik, Türkçe ve Tarih dersleri, altyazı desteği, konu tarama testleri, deneme sınavları ve birebir ders desteği verilmiştir. Kurs Ekim 2023'te başlamış ve 26 Nisan 2024'te sona ermiştir. 14 Haziran 2024 - Engelsiz Üniversite Turuncu Bayrak Ödülleri: YÖK tarafından düzenlenen Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri kapsamında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Yabancı Diller Yüksekokulu ve Rektörlük Binası Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) ödülünü almıştır. Başvurular Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yapılmıştır. Ödül töreni YÖK Başkanlığında gerçekleştirilmiştir. 17 Ekim 2024 - Özel Gereksinimli Öğrencilere Erasmus Hareketliliği Bilgilendirme Semineri: Özel gereksinimli öğrencilerin Erasmust öğrenim ve staj hareketliliği hakkında bilgilendirilmesi amacıyla seminer gerçekleştirilmiştir. Faaliyet Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Uluslararası Ilişkiler Ofisi iş birliğiyle yürütülmüştür 03 Aralık 2024 - Dünya Engelliler Günü Farkındalık Etkinliği: 3 Aralık Dünya Engelliler . Günü kapsamında 15 Temmuz Kültür ve Kongre Merkezi B Salonunda farkındalık etkinliği gerçekleştirilmiştir. Etkinlikte üniversite öğrencileri ile özel gereksinimli bireylere yönelik farkındalık çalışmaları yapılmıştır. Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı faaliyet raporunda etkinlik Erken Çocukluk Kulübü tarafından gerçekleştirilen faaliyet olarak kayıt altına alınmıştır.

04 Aralık 2024 - Görme Engelliler Günü Müzik ve Şiir Dinletisi: Yaşamın Renkleri Kulübü tarafından Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Konferans Salonunda görme engellilere yönelik müzik ve şiir dinletisi gerçekleştirilmiştir.

2024 Yılı - Özel Gereksinimli Öğrencilerin Eğitim ve Sınav Desteği: 2024 yılında özel gereksinimli öğrencilerin kayıt, ders kaydı, derslere ve sınavlara katılım süreçlerinde destek sağlanmış; her bölümde özel gereksinimli öğrencilere yönelik akademik danışmanlar görevlendirilmiştir. Öğrencilere özel gereksinimli öğrenci tespit formu uygulanmış, oryantasyon ve Erasmus bilgilendirmeleri yapılmış, sınav dönemlerinde ilgili yönerge ve öğrenci listeleri akademik birimlere gönderilmiştir.

21 Mart 2025 - Üniversite Oğrencilerinin Down Sendromlu Çocuklarla Buluşması: 21 Mart Dünya Down Sendromu Günü kapsamında Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Kayapınar Özel Eğitim Anaokulunda etkinlik düzenlenmiştir. Üniversite öğrencileri özel gereksinimli çocuklarla bir araya gelerek masal okuma ve eğitici oyun etkinlikleri gerçekleştirmiştir.

11 Mayıs 2025 - Görme Engelli Öğrencilere Satranç Eğitimi: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından görme engelli üniversite ögrencilerine yönelik satranç eğitimi verilmiştir. Eğitim Dicle Üniversitesi ile İŞKUR iş birliğiyle yürütülen İŞKUR Gençlik Programı kapsamında görevlendirilen öğrenciler tarafından gerçekleştirilmiştir. Görme engelli öğrenciler için özel olarak tasarlanmış dokunsal satranç takımları kullanılmıştır. 16 Mayıs 2025 - Engelsiz Farkındalık Etkinliği: 10-16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında etkinlik, Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Dicle Üniversitesi Yaşamın Renkleri Kulübü, Altınokta Körler Derneği Diyarbakır Şubesi ve Altınokta Körler Derneği Gençlik Meclisi iş birliğiyle, Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Programda Dicle Üniversitesinin engelsiz kampüs çalışmaları, Altınokta Körler Derneğinin faaliyetleri ve "Engellilik ve Üniversite" konusu ele alındı. 27 Mayıs 2025 - Engelli Bireyler ve Ailelerine Afet Hazırlık Eğitimi: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde, Diyarbakır Il Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) ev sahipliğinde engelli öğrenciler ve ailelerine afet farkındalık eğitimi verildi. Eğitim AFAD uzmanları ve Dicle Üniversitesi Arama Kurtarma Ekibi (DÜAK) tarafından gerçekleştirildi. Deprem, yangın, tahliye, temel ilk yardım ve afet anında yapılması gerekenler ele alındı. Faaliyet, Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Projeleri Destek Programı kapsamında yürütülen proje kapsamında gerçekleştirildi.

02 Haziran 2025 - "Engelli Bireyler İçin Kapsayıcı ve Erişilebilir Afet Eğitimi" Projesi: Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenen proje, Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinasyonunda başlatılmıştır. Projede Dicle Üniversitesi Arama Kurtarma Ekibi (DÜAK) görev almış; engelli bireylere yönelik afet farkındalığı, erişilebilir tahliye ve psikolojik dayanıklılık konularında çalışmalar yürütülmüştür. Merkez tarafından proje kapsamında eğitimler gerçekleştirilmiştir. 11 Haziran 2025 - Görme Engelli Öğrencilere LGS Deneme Sınavı Desteği: Görme engelli öğrencilerin LGS'ye hazırlıklarını desteklemek amacıyla deneme sınavları uygulanmıştır. Faaliyet Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinasyonunda yürütülmüş ve görme engelli öğrencilerin sınav deneyimi kazanmaları hedeflenmiştir. 16 Haziran 2025 - Kütüphane Otoparkının Erişilebilir Hale Getirilmesi: Dicle Üniversitesi Merkez Kütüphane otoparkında engelli bireylerin kullanımına yönelik erişilebilirlik düzenlemesi yapılmıştır. Çalışma Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve gönüllü öğrencilerin katkılarıyla gerçekleştirilmiştir.

15 Ekim 2025 - Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü Farkındalık Etkinliği: Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü kapsamında Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından farkındalık etkinliği gerçekleştirilmiştir. Etkinlikte görme engelli bireylerin güvenli ve bağımsız hareket edebilmeleri konusunda farkındalık oluşturulmuştur.

03 Aralık 2025 - Yapay Zekâ ile Üniversite ve Toplum Yaşamı Semineri: 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında "Yapay Zekâ ile Üniversite ve Toplum Yaşamı" başlıklı seminer düzenlenmiştir. Seminerde yapay zekânın üniversite ve toplum yaşamındaki kullanım alanları ele alınmış, erişilebilirlik ve özel gereksinimli bireylerin yaşamını kolaylaştırabilecek teknolojik uygulamalara yer verilmiştir.

09 Şubat 2026 - Diyarbakır'da TBMM Engelli Bireyler Bölgesel İstişare Toplantısı: Diyarbakır'da gerçekleştirilen TBMM Engelli Bireyler Bölgesel İstişare Toplantısı kapsamında engelli bireylerin sorunları, ihtiyaçları ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Faaliyet Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından da takip edilen 2026 yılı faaliyetleri arasında yer almaktadır.

14 Nisan 2026 - EKPSS Destek Çalışması: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yürütülen EKPSS destek çalışmasında 15 öğretmen adayı "ASAL TAKIM" adıyla gönüllü olarak bir araya gelmiştir. Yaklaşık altı hafta süren çalışmada özel gereksinimli bireylere ders desteği verilmiş ve öğrencilerin 19 Nisan 2026 EKPSS'sine hazırlanmaları desteklenmiştir. Çalışmanın yürütücülüğünü Prof. Dr. Reyhan Gül Güven üstlenmiştir.

12 Mayıs 2026 - "Türkiye'de Özel Eğitim Uygulamaları ve RAM'ların Rolü" Semineri: Engelliler Haftası kapsamında Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Konferans Salonunda seminer düzenlenmiştir. Seminere Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi yönetimi, akademisyenler ve öğrenciler katılmıştır. Sur Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürü Tuncay Ayyıldız tarafından Türkiye'deki özel eğitim uygulamaları ve RAM'ların rolü hakkında sunum yapılmıştır. Ayrıca görme engelli ögrenci Songül Uçu eğitim hayatındaki deneyimlerini paylaşmış; Sosyal Bilgiler Oğretmenliği öğrencilerinin hazırladığı özel eğitim materyalleri sergilenmiştir. 11 Haziran 2026 - Görme Engelli Öğrencilere LGS Desteği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından LGS'ye hazırlanan görme engelli öğrencilere yönelik sesli deneme sınavları ve birebir deneme sınavları gerçekleştirilmiştir. Çalışma Diyarbakır Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Ortaokulunda uygulanmıştır. Gönüllü üniversite öğrencileri soruları okuyarak öğrencilerin cevaplarını işaretlemelerine destek olmuş; uygulama ile öğrencilerin sınav deneyimi kazanmaları, sınav kaygılarının azaltılması ve zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma 2021 yılından beri sürdürülmektedir.

KURUMSAL DÜZENLEMELER VE SÜREKLİ YÜRÜTÜLEN HİZMETLER 2020-2026 döneminde gerçekleştirilen münferit faaliyetlerin yanında Dicle Üniversitesinde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla aşağıdaki kurumsal mekanizmalar oluşturulmuş ve geliştirilmiştir:

• Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından faaliyetlerin koordinasyonu sağlanmaktadır.

• Dicle Üniversitesi Engelli Öğrenciler Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesi uygulanmaktadır.

• Her akademik birimde özel gereksinimli öğrencilere yönelik akademik danışmanlık mekanizması bulunmaktadır.

• Özel Gereksinimli Oğrenci Tespit Formu kullanılmaktadır.

• Özel Gereksinimli Oğrenci Memnuniyet Anketleri uygulanmaktadır.

• Gönüllü öğrencilerin faaliyetlere katılımını sağlamak amacıyla Gönüllü Katılımcı Başvuru Formu kullanılmaktadır.

• Görme engelli öğrenciler için Engelsiz Kütüphane hizmetleri sürdürülmektedir.

• Sesli kitap, ders materyali ve sınav hazırlık materyallerinin erişilebilir hâle getirilmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

• Braille/kabartma materyaller, ekran okuyucu sistemler ve kitap okuma cihazları gibi yardımcı teknolojiler kullanılmaktadır.

• Yeni kayıt yaptıran özel gereksinimli öğrencilere oryantasyon ve bilgilendirme yapılmaktadır.

• Özel gereksinimli öğrencilerin Erasmust öğrenim ve staj hareketliliğine katılımını destekleyen bilgilendirme faaliyetleri yürütülmektedir.

• Üniversitenin fiziksel erişilebilirlik çalışmalarında Engelsiz Üniversite Turuncu Bayrak ve Mavi Bayrak süreçlerine başvurulmakta ve elde edilen sonuçlar izlenmektedir. 2024 yılında Hukuk Fakültesi, Yabancı Diller Yüksekokulu ve Rektörlük Binası Turuncu Bayrak ödülüne layık görülmüştür.

SONUÇ Dicle Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim ve öğretime erişimi, sınav süreçlerinin desteklenmesi, erişilebilir eğitim materyallerinin sağlanması, fiziksel erişilebilirlik, sosyal ve kültürel katılım, farkındalık, psiko-sosyal destek, uluslararası hareketlilik, istihdam ve sınav hazırlığı ile afetlere hazırlık alanlarında çok yönlü çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Söz konusu faaliyetlerin önemli bir bölümü Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinasyonunda yürütülmüş; faaliyetlerin sürdürülebilirliği amacıyla mevzuat, danışmanlık, öğrenci tespit ve memnuniyet izleme mekanizmaları da oluşturulmuştur. Universitenin mevcut stratejik planında da dezavantajlı gruplara yönelik etkinliklerin artırılması, engelli dostu yapıların yaygınlaştırılması, sosyal entegrasyon ve kapsayıcılığın güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Etkinliğin Etkinlik Adı Etkinlik Hedef Kitle Yapıldığı Türü Tarih 02.12.2021 Engelsiz Müzik Sosyal Akademisyenler ve öğrenciler 02.12.2021 Diyabet ve Engellilik Panel Dernekler ve üyeleri, özel Paneli gereksinimli öğrenciler, 10.11.2021 Oryantasyon Eğitimi Sosyal özel gereksinimli öğrenciler 18.06.2021 Engelliler için Acil Çaliştay Engelli bireyler Durum ve Tahliye Planı ile Sistemlerinin Erişilebilirliği Çalıştayına katılım 01.06.2021 Dicle Üniversitesinden Eğitim LGS 'ye hazırlanan görme engelli Görme Engelli öğrenciler Öğrencilere LGS Desteği 29.05.2021 İşaret Dili Kursu Kurs İşaret dilini öğrenmek isteyen 06.05.2021 Lise Öğrencilerine Seminer Gönüllü lise öğrencileri Sesli Kitap Okuma Eğitimi 06.05.2021 Dicle Üniversitesine Sosyal Engelli bireyler YÖK'ten "Engelsiz faaliyetler Üniversite Odülü" (bayrak ödülü) 16.04.2021 'Görme engelliler için Seminer Öğretmen adayları, öğretmenler, Matematik öğretimi" akademisyenler, görme engelli Semineri öğrenciler 05.04.2021 'Otizmin farkındayız" Seminer Akademisyenler, dernek üyeleri, semineri öğrenciler 25.03.2021 "Eğitsel Seminer Üniversimizde kayıtlı Özel Değerlendirme ve gereksinimli öğrenciler, Eğitim Tanılama" semineri Fakültesi öğrencileri 18.03.2021 "Engelsiz Amida Online gezi Özel gereksiimli Höyük ve Artuklu bireyler(bedensel, görme ,işitme Sarayı" gezisi ) pandemi döneminde Amida

12.03.2021 ''Sesli kitap okuma Seminer Görme engelli bireyler için sesli

11.03.2021 Özel gereksinimli Seminer Üniversimizde kayıtlı özel

29.11.2022 "Engelsiz KItaplar Panel Eğitim özel

"paneli gereksinimli öğrenciler ve 18.10.2022 Görme Engelliler ve Söyleşi Dicle Üniversitesinde eğitim gören Kitaplar" Söyleşisi görme engelli öğrenciler ve gönüllü sesli

10.10.2022 YÖK'ten Toplumsal Topluma Özel gereksinimli bireyler, gönüllü Sorumluluk Alaninda Hizmet ve öğrenciler Üstün Başarı Ödülü Sosyal Ödül Alan Proje: Görme Sorumluluk Engelli Öğrencilere LGS Desteği 10.10.2022 iSesli Kitap Okuma" Seminer Ilköğretim Matematik Bölümü semineri Öğrencileri 04.10.2022 Oryantasyon Eğitimi Eğitim ve Dicle Üniversitesine yeni dönemde kayıt Öğretim yaptırmış özel gereksinimli öğrenciler 26.09.2022 Engelliler Dış Paydaş Engelliler Merkezi

Konfedarasyonu Etkinlikleri Toplantis1 30.06.2022 YÖK'ten Dicle Ünv. Sosyal Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve faaliyetler Araştırma Merkezine Turuncu bayrak ödülü 30.06.2022 YÖK'ten Dicle Ünv. Sosyal Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve faaliyetler Araştırma Merkezine Mavi bayrak ödülü 13.05.2022 Dicle Universitesinde Sosyal Özel gereksinimli öğrenciler Engelsiz El Sanatları ve faaliyetler Resim SergI Açıldı 10.05.2022 Dicle Üniversitesinden Topluma Görme engelli öğrenciler Görme Engelli Hizmet ve Oğrencilere Sınav Sosyal Desteği (Sesli Deneme Sorumluluk destegi) 26.04.2022 Sur Özel Eğitim Meslek Gezi Hafif düzeyde zihinsel engeli olan Okulu Ziyareti öğrenciler

20.04.2022 Engelsiz otopark Topluma Engelli bireyler düzenlemesi (Eğitim Hizmet ve Fakültesi) Sosyal 04.04.2022 iOTIZMDE GÜNCEL Seminer Engelli bireyler, öğretmen adayları YAKLAŞIMLAR" Semineri 28.03.2022 Sosyal Bilgiler Seminer Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Öğretmenliği Öğrencilerine Öğrencilerine Farkındalık Eğitimi 02.03.2022 Sesli Kitap Okuma Seminer Engelli bireyler, öğretmen adayları Eğitimi 24.02.2022 Okul Öncesi Seminer Okul Öncesi Öğretmenliği Öğrencileri Öğretmenliği Öğrencilerine Farkındalık 23.02.2022 Mezun- öğrenci Mezunlarla Üniversite öğrencileri buluşması Yapilan (mezun olan engelli Etkinlikler öğrenci ile aktif öğrenci ) 23.02.2022 Dicle Üniversitesinden Kurs Engelli Öğrenciler Engelli Memur Adaylarına Ekpss Kursu

21.12.2023 Türk Telekom Işe Alım Lideri Dış Paydaş Engelli Öğrenciler ile Toplantı Etkinlikleri 12.12.2023 Renkli Dünyalar Derneği Dış Paydaş Engelli Öğrenciler Başkanı ile Toplantı Etkinlikleri 12.12.2023 Dicle Üniversitesi Avrupa Tip paydaş Engelli Öğrenciler Öğrencileri Birliği ile İşbirliği toplantısı Toplantis1 07.12.2023 Öğrenci Buluşması (Gönüllü ve Eğitim ve Engelli Öğrenciler engelli öğrenci tanışma, öneri, Öğretim temenni toplantısı) 12.07.2023 Iç Tetkik Toplantısı Kalite Birim Personelleri 06.12.2023 Özel gereksinimli ögrenci Kalite Engelli öğrenciler memnuniyet anketi Yönetim 04.12.2023 Dünya Engelliler Günü Panel Akademik ve İdari Personel ile kapsamında Engelsiz Hayatlar ögrenciler Paneli" 24.11.2023 Akademik Başarı Ödülü Topluma Birim Amiri 22.11.2023 Kitap Seslendirme Gönüllü Gönüllü Öğrenciler 21.11.2023 Araştırma Merkezi Müdürünün Dış Paydaş Akademisyenler İlahiyat Fakültesi Akreditasyon Etkinlikleri Toplantısına Dış Paydaş olarak katılımı 20.11.2023 Uluslararası Ilişkiler Ofisi Seminer Özel Gereksinimli Öğrenciler tarafından Erasmust öğrenim ve staj hareketliliği semineri 20.11.2023 Araştırma Merkezi Topluma Akademisyenler Müdürümüze plaket Hizmet ve 26.10.2023 Türk Tıp Öğrencileri Birliği ile Eğitim Engelli Öğrenciler Toplantı Öğretim 22.10.2023 Müzik Dinletisi Eğitim ve Gönüllü Öğrenciler 08.10.2023 Öğretmen Adaylarına Sesli Eğitim ve Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Kitap Semineri Öğretim Matematik Öğretmenliği 11.07.2023 Diyarbakır Emniyet Seminer Üniversitemize yeni kayıt Müdürlüğünden bilgilendirme yaptıran engelli öğrenciler 05.10.2023 Engelli Oğrenci Oryantasyon Seminer Engelli Öğrenciler 02.10.2023 Matematik Kursu Eğitim ve Engelli Öğrenciler 28.08.2023 2023-2024 Eğitim Öğretim yılı Eğitim ve Üniversitemizin özel kayıt haftası desteği Öğretim gereksinimli öğrencileri 28.08.2023 2023-2024 eğitim öğretim yılı Eğitim ve Universitemizin Özel YKS tercih desteği Öğretim Gereksinimli Öğrencileri 17.08.2023 Görme Engelliler İçin Yemek Sosyal Görme Engelli bireyler Kitabı Seslendirme Faaliyetler 25.05.2023 Öğretmen Adaylarınin Özel Gereksinimli Oğrenciler Engelsiz Fen ve Doğa Etkinliği Öğretim 22.05.2022 EKKPSS başarı analizi Eğitim ve Engelli Öğrencilerimiz 22.05.2023 KVKK Eğitim Semineri Seminer Birim temsilcileri 18.05.2023 Öğretmen Adaylarından Eğitim ve Görme Engelli öğrenciler Görme Engelli Öğrencilere Öğretim LGS Desteği 02.05.2023 Otizm Farkındalık Semineri Seminer Dicle Üniversitesi 10.04.2023 Burs Başvuru Desteği Eğitim ve Üniversitemizin Özel

08.04.2023 Sesli Kitap Okuma Semineri Seminer Üniversitemizin Matematik 30.03.2023 Sesli Kitap Okuma Eğitimi Eğitim ve Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi 10.03.2023 Kalite Birim Toplantısı Kalite Birim temsilcileri 07.03.2023 Psikososyal Destek Topluma Engelli Bireyler 09.01.2023 EKPSS TERCİH desteği Topluma Tercih Veren Engelli Bireyler

Etkinliğin Etkinlik Adı Etkinlik Hedef Kitle Yapıldığı Türü Tarih 27.06.2024 Aile ve Sosyal Çaliştay Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 28.06.2024 Hizmetler Bakanlığı Akademisyenler

Bilim Kurulu ve Karar Destek Mekanizmaları Çalıştayına katılım 14.06.2024 2024 Engelsiz Ödül Dicle Üniversitesi

Üniversite Odülleri kapsamında, Dicle Üniversitesi üç Turuncu Bayrak Ödülü kazandı 04.06.2024 İşaret Dili Sertifika Kurs Üniversite Öğrencileri 14.05.2024 "Engelsiz Geri Sosyal Gönüllü öğrenciler, engelli öğrenciler Dönüşüm" Sergisi faaliyetler ve Diyarbakır Sur Ozel Eğitim Lisesi 28.05.2024 Diyarbakır'da Sağlık Çalıştay Özel gereksinimli bireyler, Turizmi Çalıştayına akademisyenler, kurum temsilcileri katılım 02.06.2024 Engelsiz LGS desteği Eğitim ve Görme engelli 8. ve 7. sınıf öğrencileri 10.05.2024 Ali İhsan Arslan Görme Dış Paydaş Görme Engelliler Okulu Öğrencileri Engelliler Okulu Bilim Etkinlikleri Şenliğine katılım 24.04.2024 DİCLE Eğitim ve Engelli memur adayları

Üniversitesinden öğretim Engelli Memur Adaylarına E-KPSS Desteği (Engelli öğrencilere birebir ders anlatma, soru bankası ve deneme seslendirme 16.04.2024 Engelsiz Masallar Eğitim Görme engelli okul öncesi ve 1. Sınıf Etkinliği Öğretim öğrencileri

03.04.2024 Tıp Fakültesi Eğitim ve Tıp Fakültesi Öğrencileri Öğrencilerine Sesli Öğretim Kitap Eğitimi 15.03.2024 Öğretmen Adayları ve Eğitim ve Ali İhsan Arslan Ilkokulu/Ortaokulu Engelsiz Doğa Etkinliği Öğretim Oğrencileri, gönüllü öğretmen 12.03.2024 Engelli Öğrenci Eğitim ve Engelli Öğrenciler Toplantisi Öğretim 02.03.2024 Dernek Ziyareti Dış Paydaş Merkez Çalışanı 01.03.2024 Gönüllü Öğrenci Eğitim ve Gönüllü Öğrenciler Katılım Formu Öğretim oluştrulmasi 01.03.2024 Engelli Çocuk Hakları Dış Paydaş STK

Toplantısına katılım Etkinlikleri 21.02.2024 Ali İhsan Görme Eğitim ve Özel Gereksinimli Öğrenciler Engelliler Okuluna Öğretim Gönüllü Öğrencilerle Ziyaret 16.02.2024 Renkli Hayatlar Dış Paydaş Engelli Bireyler Derneği ile İşbirliği Etkinlikler toplantısı 16.02.2024 Sosyal Bilgiler Eğitim ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Oğretmenliği Öğretim Öğrencileri öğrencileri tarafından görme engelli akranlarına sesli kitap desteği 16.02.2024 Akülü Tekerlekli Topluma Diyarbakır'da ikamet eden bedensel Sandalye Desteği Hizmet ve engelli kadın 16.02.2024 Fen Bilgisi Eğitim ve Fen Bilgisi Öğretmenliği Öğrencileri Öğretmenliği Öğretim Öğrencileri tarafından görme engelli akranlarına sesli kitap desteği 16.02.2024 Tarih Öğretmenliği Eğitim ve Tarih Öğretmenliği Öğrencileri Öğrencileri tarafından Öğretim görme engelli akranlarına sesli kitap desteği 07.02.2024 2024 y1l1 engelsiz Topluma Engelli öğrenciler bayrak ödülleri Hizmet ve başvurusu Sosyal 28.01.2024 2024 Birim Kalite Kalite Birim Çalışanları 11.01.2024 Görme Engelli Eğitim ve Engelli Öğrenciler

10.01.2024 Doktor Adaylarından Eğitim ve Üniversitemiz Doktor Adayları 10.01.2024 Öğretmen Adaylarına Eğitim ve Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi

05.01.2024 Mezun Engelli Mezunlarla Mezun Engelli Öğrencimiz

04.01.2024 Dünya Braille Alfabesi Sunum Üniversite öğrencileri 04.01.2024 Güneydoğu Kariyer Sosyal Üniversitemiz öğrencileri ve

• ÖRNEK UYGULAMALAR:

1. Görme Engelli Öğrencilere LGS Desteği: Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 2021 yılından itibaren yürütülen, görme engelli öğrencilerin LGS'ye hazırlık ve sınav süreçlerini desteklemeye yönelik çalışma, 2022 yılında YÖK Üstün Başarı Ödülleri kapsamında Toplumsal Katkı kategorisinde Dicle Üniversitesi'ne ödül kazandırmıştır.

Çalışmanın yürütücülüğünü Prof. Dr. Reyhan Gül Güven üstlenmiş ve kendisi de bu çalışma kapsamında YÖK Üstün Başarı Ödülü almıştır.

Çalışma kapsamında;

• Görme engelli öğrenciler için LGS soru ve deneme sınavları seslendirilmiş,

• Erişilebilir sınav materyalleri hazırlanmış,

• Öğrencilerin sınava hazırlıklarını desteklemek amacıyla deneme sınavları uygulanmış,

• Çalışma ilerleyen yıllarda geliştirilerek canlı LGS deneme sınavları yapılmaya başlanmış,

• Üniversite öğrencileri ve ilgili özel eğitim kurumlarıyla iş birliği sağlanmıştır. Bu çalışma, görme engelli öğrencilerin eğitim hakkına, sınavlara eşit koşullarda hazırlanmasına ve yükseköğretime geçiş fırsatlarının güçlendirilmesine yönelik sürdürülebilir ve örnek bir uygulama niteliğindedir.

Çalışmanın başlangıcı: 2021 Odül yılı: 2022 Ödül: YÖK Üstün Başarı Ödülü - Toplumsal Katkı Ödül alan: Dicle Üniversitesi ve çalışmanın yürütücüsü Prof. Dr. Reyhan Gül Güven Hedef grup: Görme engelli LGS öğrencileri Güncel uygulamalar: Sesli sınav materyalleri, deneme sınavları ve canlı deneme sınavları.

2. Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) Hazırlık ve Destek Eğitimi (2018-2026): Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından, özel gereksinimli öğrencilerimizin kamu istihdamına erişimlerini desteklemek ve eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla 2018 yılından bu yana ücretsiz EKPSS Hazırlık ve Destek Programı yürütülmektedir.

Program kapsamında özel gereksinimli öğrencilere Matematik, Türkçe, Tarih, Coğrafya ve Genel Kültür alanlarında eğitim desteği sağlanmaktadır. Eğitimler, gönüllü öğretmen adayları tarafından yürütülmekte olup konu anlatımları, soru çözüm etkinlikleri, deneme sınavları, bireysel danışmanlık, başvuru ve tercih rehberliği hizmetlerini kapsamaktadır. COVID-19 pandemisi sürecinde yüz yüze eğitimlerin mümkün olmaması nedeniyle program kesintiye uğratılmamış, çevrim içi eğitim modeliyle sürdürülmüştür. Bu kapsamda canlı dersler, dijital eğitim materyalleri, çevrim içi deneme sınavları ve bireysel danışmanlık hizmetleri sunularak özel gereksinimli bireylerin sınava hazırlık süreçleri desteklenmiştir. 2024 yılında yürütülen program kapsamında Dicle Üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler ve mezunların yanı sıra farklı illerde yaşayan özel gereksinimli depremzede bireylere de çevrim içi eğitim desteği sağlanmıştır. Böylece programın erişilebilirliği ve toplumsal etkisi artırılmıştır.

2026 yılında ise Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinasyonunda oluşturulan "ASAL Takım" bünyesindeki 15 gönüllü öğretmen adayı tarafından yaklaşık altı hafta süreyle özel gereksinimli bireylere EKPSS hazırlık desteği verilmiştir .

Programın önemli çıktılarından biri de üniversite öğrencilerinin gönüllülük ve sosyal sorumluluk faaliyetlerine aktif katılımının teşvik edilmesidir. Eğitim faaliyetlerinde görev alan gönüllü öğretmen adaylarına program sonunda teşekkür belgesi verilmekte, böylece öğrencilerin toplumsal duyarlılık, kapsayıcı eğitim farkındalığı ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Program kapsamında 2024 yılında 24 özel gereksinimli öğrenci EKPSS hazırlık sürecine aktif olarak katılmış ve eğitim desteğinden yararlanmıştır. 2026 yılında ise 13 özel gereksinimli öğrenci benzer şekilde hazırlık sürecine dahil edilerek akademik ve sınav odaklı destek almıştır. 2018 yılından günümüze kadar kesintisiz şekilde sürdürülen EKPSS Hazırlık ve Destek Programı ile özel gereksinimli bireylerin kamu istihdamına hazırlanmasına katkı sunulmakta, eğitimde fırsat eşitliği desteklenmekte, üniversite-toplum etkileşimi güçlendirilmekte ve öğrencilerde gönüllülük kültürünün gelişmesine katkı sağlanmaktadır.

Cevap 2: Dicle Universitesi'nde özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmaların koordinasyonu Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi aracılığıyla yürütülmektedir. Merkez bünyesinde 3 akademik, 2 idari personel görev yapmakta olup, Danışma Kurulu 7 kişiden oluşmaktadır. Ayrıca üniversitenin akademik birimlerinde özel gereksinimli 32 öğrenci akademik danışmanı görev yapmaktadır.

Cevap 3: Erişilebilirlik Çalışmaları :

1. Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu:

• Engelli parkının aydınlatması iyileştirilmiş ve gece kullanımını kolaylaştırıcı önlemler alınmıştır.

2. Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi:

• Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezinde engelli otopark alanı düzenlemesi yapılmıştır.

• Mehmet Esra Cansız Kütüphanesinde "Engelsiz Kütüphane" açılmıştır.

• YÖK Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri başvurusu gerçekleştirilmiştir.

• Rektörlük binası girişindeki otopark alanında engelli otoparkı düzenlemesi yapılmıştır.

• İlahiyat Fakültesi için erişilebilirlik raporu hazırlanmıştır. Resim: Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezinde engelli otopark alanı düzenlemesi

Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu:

• Yüksekokulda engelli asansörü yapılmıştır.

İlahiyat Fakültesi:

• Fakülte girişlerine rampa ve kenar korkulukları yapılmıştır.

• Engelli takip yüzeyleri ile yönlendirmeler yerlere uygulanmıştır.

• Engelliler için lavabo ve tuvalet bulunmaktadır; acil durum uyarı sistemi kurulmuştur.

• Görme engelli öğrenciler için Braille alfabeli yönlendirme panosu hazırlanmıştır.

• Asansör girişlerine yüzey yönlendirmeleri uygulanmıştır.

• Camlarda görünürlüğü artırmak amacıyla sarı renkli şeritler uygulanmıştır. Resim: Görme engelli öğrenciler için Braille alfabeli yönlendirme panosu (İlahiyat Fakültesi) Resim: Engelli tuvaletine acil durum uyarı sistemi kurulmuştur (İlahiyat Fakültesi)

5. İktisadi İdari Bilimler Fakültesi:

• Engelli erişimi için sarı bant uygulaması yapılmıştır.

• Fakülte binasında bulunan, özel gereksinimli öğrenci ve personelin kullandığı iki adet arızalı asansörün bakım ve onarımı 2025 Şubat ayında tamamlanmış, aktif şekilde hizmet vermektedir.

• Erişilebilir tuvalet, koridor ve girişlerde "Hissedilebilir Yürüme Yüzeyleri" yapılarak engelli bireylerin bina içindeki tüm WC, lavabo, kantin, sınıf ve amfilere kolayca ulaşmaları sağlanmıştır.

Resim: Engelli erişimi için sarı bant uygulaması yapılmıştır (İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi) 6. Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezi

• Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezinde engelli otopark alanı düzenlemesi yapılmıştır Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi:

• Dicle Üniversitesi Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 02.12 2025 tarihinde Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu'nda erişilebilirlik durumunun değerlendirilmesine yönelik yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda "Erişilebilirlik Teknik Değerlendirme Raporu" hazırlanmış ve ilgili birimlere sunulmuştur.

• 25 11. 2025 tarihinde Veteriner Fakültesi bünyesinde bulunan Atla Terapi Merkezinde erişilebilirlik odaklı yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda "Erişilebilirlik Teknik Değerlendirme Raporu" hazırlanmış ve ilgili birimlere sunulmuştur.

• YÖK Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri başvurusu gerçekleştirilmiş olup sonuçlar henüz açıklanmamıştır.

• Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezinde engelli otopark alanı düzenlemesi yapılmıştır.

• Mehmet Esra Cansız Kütüphanesinde "Engelsiz Kütüphane" açılmıştır.

• YÖK Engelsiz Üniversite Bayrak Ödülleri başvurusu gerçekleştirilmiştir.

• Rektörlük binası girişindeki otopark alanında engelli otoparkı düzenlemesi yapılmıştır.

• İlahiyat Fakültesi için erişilebilirlik raporu hazırlanmıştır. Resim: Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi öncülüğünde Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezinde engelli otopark alanı düzenlemesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi:

Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 10.07.2025 tarihinde engelli bireylerin merkeze erişimini kolaylaştırmak amacıyla kapsamlı bir erişilebilirlik düzenlemesi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar kapsamında:

• Engelli rampası yapılmış,

• Binaya engelli yürüyüş yolu döşenmiş,

• Güzergâh boyunca yönlendirme levhaları yerleştirilmiş,

• Engelli WC düzenlenerek erişilebilir hâle getirilmiştir.

Zıya Gökalp Eğitim Fakültesi: Fakülte bahçesi kaldırım güzergâhındaki sarı bantlar standartlara uygun şekilde tamamen yenilenmiştir.

Diyarbakır Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu: Yüksekokulda erişilebilirlik düzenlemelerine yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Engelli parkının aydınlatması iyileştirilmiş ve gece kullanımını kolaylaştırıcı önlemler alınmıştır.

Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu: Yüksekokulda engelli asansörü yapılmıştır

Eczacılk Fakültesi, Mimarlık Fakültesi, Atatürk Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Çermik Meslek Yüksekokulu: Bu birimlerde engelli bireylerin üst katlara erişiminde yaşanan sorunları gidermek amacıyla erişilebilirlik kriterlerine uygun asansör kurulumu talep edilmiştir. İlahiyat Fakültesi: Fakülte girişlerine rampa ve kenar korkulukları yapılmıştır. Engelli takip yüzeyleri ile yönlendirmeler yerlere uygulanmıştır. Engelliler için lavabo ve tuvalet bulunmaktadır; acil durum uyarı sistemi kurulmuştur. Görme engelli öğrenciler için Braille alfabeli yönlendirme panosu hazırlanmıştır. Asansör girişlerine yüzey yönlendirmeleri uygulanmıştır. Camlarda görünürlüğü artırmak amacıyla sarı renkli şeritler uygulanmıştır.

• Engelsiz Bayrak Ödülü, üniversitelerde erişilebilirlik standartlarının sağlanmasını ve engelsiz kampüs anlayışının uygulanmasını amaçlayan bir değerlendirme sistemi olup, Dicle Üniversitesi'nin bu doğrultuda yürüttüğü çalışmalar hem erişilebilirlik düzeyini artırmakta hem de engelsiz kampüs hedefine önemli katkı sunmaktadır. Gerçekleştirilen kapsamlı düzenlemeler, Üniversitenin Engelsiz Bayrak Ödülü hedefiyle uyumlu bir şekilde erişilebilirlik çalışmalarını güçlendirdiğini göstermektedir. Birçok birimde hayata geçirilen fiziksel iyileştirmeler, yönlendirme sistemlerinin standartlara uygun hâle getirilmesi, erişilebilirlik raporlamaları ve Engelsiz Kütüphane gibi yenilikçi uygulamalar, erişilebilirlik standartlarını yükselterek bu alandaki hedeflerin büyük ölçüde gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda Üniversitenin Engelsiz Bayrak Ödülü kriterlerini karşılama kapasitesi artmış, gelecekteki ödül başvuruları için kurumsal yetkinliği daha da güçlenmiştir.

Tüm uygulamalar engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmak, bağımsız hareket etmelerini sağlamak ve erişilebilir ortam oluşturmak amacıyla yapılmıştır.

Cevap 4: Dicle Üniversitesi'nde engelli ve özel gereksinimli öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla, öğrencilerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda akademik, iletişimsel ve fiziksel düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda;

• Görme engelli öğrenciler için ders kitapları ve eğitim materyalleri seslendirilmekte, erişilebilir materyaller hazırlanmakta ve sınavlarda okuyucu/işaretleyici desteği sağlanmaktadır.

• Işitme engelli öğrencilerin iletişim ve eğitime erişimini desteklemek amacıyla işaret dili kursları düzenlenmektedir.

• Ortopedik engelli öğrenciler başta olmak üzere tüm engel gruplarının kampüs ve eğitim ortamlarına erişimini kolaylaştırmak amacıyla rampa, erişilebilir giriş, asansör, engelli tuvaleti, erişilebilir otopark ve benzeri fiziksel düzenlemeler yapılmaktadır.

• Zihinsel ve nörogelişimsel farklılıkları bulunan öğrenciler ile diğer özel gereksinimli öğrenciler için ihtiyaçlarına uygun sınav ve eğitim uyarlamaları gerçekleştirilmektedir.

• Uzaktan eğitim döneminde görme engelli öğrenciler için ders materyalleri seslendirilmiş; gerektiğinde ödev, proje ve sesli kayıt gibi alternatif değerlendirme yöntemleri uygulanmıştır.

• Özel gereksinimli öğrencilerin sınavlarda ihtiyaç duydukları ek süre, uygun sınav ortamı, okuyucu/işaretleyici ve diğer bireysel düzenlemeler sağlanmaktadır.

• Öğrencilere akademik danışmanlık ve rehberlik desteği verilmekte, ilgili akademik birimlerle koordinasyon sağlanmaktadır.

Cevap 5: 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı 50 olup program dağılımı ekte (EK-1) sunulmuştur. Üniversitemizde görev yapan akademik personel sayısının 9, idari personel sayısının ise 73 olduğu tespit edilmiş olup, ilgili personel listesi ekte (EK-2) sunulmuştur.

Cevap 6: 2020-2026 yılları arasında Dicle Üniversitesi ile Diyarbakır il Milli Eğitim Müdürlüğü ve bağlı özel eğitim kurumları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, sosyal-kültürel etkinlikler ve engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişine yönelik çeşitli ortak çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda;

• Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) tanıtılmış; RAM'ların özel eğitim, rehberlik, değerlendirme ve yönlendirme süreçlerindeki görevleri hakkında bilgilendirme yapılmıştır.

• Kapsayıcı eğitim konusunda bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

• Kayapınar Ozel Eğitim Anaokulu ile iş birliği içerisinde özel gereksinimli çocuklara yönelik doğa eğitimi ve masal okuma etkinlikleri gerçekleştirilmiştir.

• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile ortak çalışmalar yapılarak özel gereksinimli bireylere yönelik eğitim, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlenmiştir.

• Sur Özel Eğitim Meslek Lisesi ziyaret edilerek öğrencilerin üniversite ortamını tanımalarına yönelik teknik gezi gerçekleştirilmiştir.

Sur Özel Eğitim Meslek Lisesi ile birlikte Engelsiz Materyal Sergisi düzenlenmiştir.

• Sur Özel Eğitim Meslek Lisesi ile birlikte engelli bir öğrencinin resim sergisi gerçekleştirilmiştir.

• Sur Özel Eğitim Meslek Lisesi öğrenci korosu üniversitede düzenlenen etkinliklere katılarak müzik dinletisi gerçekleştirmiştir.

• Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Okulu ile iş birliği içerisinde görme engelli öğrencilerin LGS'ye hazırlıklarına yönelik sesli deneme sınavları, soru bankalarının seslendirilmesi ve sınav uygulamaları gerçekleştirilmiştir (2021 yılından beri bu çalışma gerçekleştirilmektedir).

• Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Okulunun TÜBITAK etkinliğine katılım sağlanmış, öğrencilerin bilimsel ve akademik etkinliklere katılımları desteklenmiştir.

• Öğretmen adaylarının özel eğitim kurumlarında özel gereksinimli çocuklarla çalışmalarına yönelik uygulamalı eğitim ve Topluma Hizmet Uygulamaları faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.

• Özel gereksinimli öğrencilerin yükseköğretime geçişleri ve üniversite yaşamına uyumları konusunda rehberlik ve bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.

• Öğrenci ve ailelere yönelik rehberlik, bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Cevap 7: Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi bünyesinde engelli bireylerin ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişimini kolaylaştırmaya ve ihtiyaçlarına uygun sağlık hizmeti sunmaya yönelik çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, engelli bireylere yönelik özel olarak yapılandırılmış Entegre ve Öncelikli Hastalar Kliniği hizmet vermektedir. Klinik içerisinde engelli bireylerin ağız ve diş sağlığı muayene ve tedavileri, farklı diş hekimliği branşlarının desteğiyle gerçekleştirilmektedir. Kliniğin Diyarbakır ve çevre illerden başvuran engelli bireylere hizmet sunması amaçlanmaktadır. Engelli bireylerin sağlık kuruluşuna erişimini kolaylaştırmak amacıyla tekerlekli sandalye kullanımına uygun rampalar, erişilebilir tuvaletler ve bina içi düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca engelli hastaların tedavi süreçlerinde daha rahat ve güvenli bir ortamda hizmet alabilmeleri amacıyla uygun fiziksel koşullar ve izole alanlar oluşturulmuştur. Tedavisi genel anestezi gerektiren veya özel koşullarda gerçekleştirilmesi gereken engelli hastalar için Diş Hekimliği Hastanesi bünyesinde genel anestezi altında ağız ve diş tedavilerinin yapılabilmesine yönelik imkânlar bulunmaktadır. Bunlara ek olarak, engelli hastaların güvenliğinin sağlanmasına yönelik hastane afet ve acil durum planları kapsamında olası acil durumlarda hasta ve hasta yakınlarının tahliyesine yönelik uygulamalar yapılmıştır. Bu çalışmalarla engelli bireylerin ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişiminin artırılması, koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinden eşit şekilde yararlanmalarının sağlanması ve tedavi süreçlerinin daha erişilebilir, güvenli ve hasta odaklı şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir.

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi olarak, eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme ve topluma hizmet sunumunda "Engelsiz Üniversite" ve "Engelsiz Hastane" vizyonu çerçevesinde hareket edilmektedir. Engelli bireylerin, toplumun ayrılmaz ve saygın birer parçası oldukları bilinciyle; saglık hizmetlerine ve akademik süreçlere eşit, adil ve engelsiz bir biçimde erişimlerini sağlamak en temel kurumsal önceliklerimiz arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, bahsi geçen soru önergesine istinaden Fakültemiz bünyesinde engelli öğrencilerimize, akademik ve idari personelimize ile sağlık hizmeti alan vatandaşlarımıza yönelik yürütülen kapsamlı faaliyetler, petr site e e e pine don fiziki iyileştirmeler ve psikososyal destek mekanizmaları aşağıda ana başlıklar halinde sunulmuştur.

1. Fiziksel Erişilebilirlik ve Bağımsız Yaşam Alanında Yürütülen Çalışmalar Engelli vatandaşlarımızın, ogrencılerımızın ve personelimizin Tip Fakültesi yerleşkemiz ile hastane birimlerimizde bağımsız ve güvenli bir şekilde hareket edebilmelerini sağlamak amacıyla mekânsal erişilebilirlik standartları en üst düzeyde uygulanmaktadır. Bu kapsamda binalarımızın ana girişlerinde ve sirkülasyon alanlarında standartlara tam uyumlu engelli rampaları inşa edilmiştir. Mevcut mimari yapının rampa inşasına uygun olmadığı, eğim veya alan kısıtlılığı bulunan iç mekan merdivenlerinde ise alternatif çözümler devreye sokulmuş, son teknoloji ürünü elektrikli merdiven asansörü (platform) sistemleri kurularak erişim engelleri ortadan kaldırılmıştır. Tesis edilen tüm bu erişilebilirlik donanımlarının, elektrikli rampa ve asansör sistemlerinin sadece kurulumu ile yetinilmemiş, kesintisiz hizmet vermesi adına periyodik yıllık bakımları profesyonel ekiplerce düzenli olarak yapılmakta, cihazların her an çalışır ve kullanıma hazır durumda bulundurulması sağlanmaktadır. Ayrıca, çok katlı binalarımızda dikey dolaşımı sağlamak üzere, engelli bireylerin kullanımına uygun olarak tasarlanmış erişilebilir asansörlerimiz mevcuttur. Bu asansörlerin teknik bakımları da ilgili mevzuat gereğince belirlenen periyotlarda hassasiyetle gerçekleştirilmektedir.

2. Eğitim, Sınav Süreçleri ve Akademik/İdari Personel Destek Faaliyetleri Fakültemizde görev yapmakta olan engelli öğretim üyelerimiz, araştırma görevlilerimiz, idari personelimiz ile öğrenimlerine devam eden engelli Tıp Fakültesi öğrencilerimizin talepleri, önerileri ve ihtiyaçları bizzat Dekanlık makamımızca hassasiyetle takip edilmektedir. Bu bağlamda; Dekanımız, Dekan Yardımcılarımız ve Fakülte Sekreterimizin katılımıyla engelli mensuplarımızla düzenli görüşülmekte ve talepleri doğrultusunda aksiyonlar alınarak kurumsal işleyiş iyileştirilmektedir. Engelli akademisyenlerimizin çalışma şartları, yürürlükteki kanun, yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerinin öngördüğü kurallar çerçevesinde düzenlenmektedir. Özellikle klinik nöbet hizmetleri ve mesai düzenlemeleri, engelli akademisyene kanunun öngördüğü şekilde yerine getirilmektedir. Eğitim alanında ise "eğitimde fırsat eşitliği" ilkesi gereğince, dezavantajlı durumda olan tüm öğrencilerimize sınav süreçleri ve benzeri durumlarda gerekli olan her türlü destek sağlanmaktadır. Bu sayede akademik değerlendirme

3. Psikososyal Destek, Aile Danışmanlığı ve Mahremiyet Temelli Rehberlik Tıp Fakültemiz, öğrencilerinin yalnızca akademik başarılarını değil, ruhsal ve sosyal iyi oluş hallerini de önceliklendirmektedir. Derslerinde akademik sorun yaşayan, adaptasyon güçlüğü çeken veya kişisel/sosyal herhangi bir sorun ile karşılaşan tüm öğrencilerimiz için proaktif bir rehberlik sistemi işletilmektedir. Bu durumlarda, öncelikle öğrencinin mahremiyet kuralları kesin ve tavizsiz bir şekilde gözetilerek aileleri ile görüşmeler planlanmakta, böylece doğru ve destekleyici bir şekilde yönlendirilmeleri sağlanmaktadır. Bununla birlikte, psikiyatrik desteğe ihtiyaç duyan veya ruh sağlığı ile ilgili özel durumu olan öğrencilerimiz, doğrudan Fakültemiz Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na yönlendirilmektedir. Alanında uzman öğretim üyelerimiz tarafından, tıbbi mahremiyet ve etik ilkeler dikkate alınarak psikolojik ve sosyal yardım süreçleri yürütülmektedir.

4. Erken Tanı, Sağlık ve Rehabilitasyon Çalışmaları Fakültemiz Hastanesi koordinasyonunda, engelli bireylerin erken tanı ve tıbbi rehabilitasyonlarına yönelik çalışmalar aralıksız sürdürülmektedir. İlgili tüm sağlık birimlerimiz, engelli vatandaşlarımızın yaşam kalitelerini artırmak ve topluma katılımlarını desteklemek amacıyla en güncel tedavi ve rehabilitasyon protokollerini uygulamaktadır.

Cevap 8: -Engelli bireyler ve ailelerine yönelik afet eğitimi gerçekleştirilmiştir. Eğitimlerde afet öncesi hazırlık, afet sırasında doğru davranışlar, tahliye, erişilebilir afet planlaması ve afet sonrasında yapılması gerekenler ele alınmıştır. Böylece yalnızca engelli bireylerin değil, ailelerinin de afetlere hazırlık konusunda bilgi ve farkındalık kazanmaları sağlanmıştır.

• 3 Aralık Dünya Engelliler Günü ve Engelliler Haftası kapsamında her yıl engelli bireylerin eğitim hakkı, toplumsal katılımı, erişilebilirlik, özel eğitim, kapsayıcı eğitim, ailelerin rolü ve engelli bireylerin karşılaştıkları sorunlara ilişkin seminer, panel, söyleşi, sergi ve farkındalık etkinlikleri düzenlenmektedir.

-İşaret dili kursu düzenlenerek işitme engelli bireylerle iletişimin güçlendirilmesine yönelik farkındalık ve iletişim becerileri desteklenmiştir.

-Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Okulu ile iş birliği içerisinde görme engelli öğrencilerin LGS'ye hazırlıklarını desteklemek amacıyla sesli deneme sınavları, soru bankalarının seslendirilmesi ve sınav uygulamaları yapılmıştır.

-Görme engelli öğrencilerin eğitim materyallerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla ders kitapları, soru bankaları ve diğer eğitim materyalleri seslendirilmiştir.

Kariyer Planlama Uygulama ve Araştırma Merkezi açısından konu, özellikle engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim hayatından çalışma hayatına geçişlerinin desteklenmesi, kariyer farkındalıklarının geliştirilmesi, mesleki yönlendirme, kariyer danışmanlığı, staj ve istihdam süreçlerine erişimlerinin kolaylaştırılması boyutlarıyla değerlendirilmektedir. Merkezimizin temel yaklaşımı; öğrencilerin ve mezunların eğitim süreçleri ile çalışma hayatı arasındaki geçişlerini desteklemek, kariyer planlama ve mesleki gelişim süreçlerine katkı sağlamak, iş ve staj olanaklarına erişimlerini kolaylaştırmak ve üniversite ile iş dünyası arasındaki etkileşimi güçlendirmektir. Bu çerçevede engelli öğrencilerin kariyer gelişiminin desteklenmesi; yalnızca mezuniyet sonrasında istihdama yönlendirme ile sınırlı olmayıp, öğrencinin üniversiteye devam ettiği dönemden itibaren kariyer farkındalığı, yetkinlik geliştirme, mesleki yönlendirme, iş/staj olanaklarına erişim, işverenlerle buluşturulma ve mezuniyet sonrası kariyer desteği süreçlerinin bütüncül olarak ele alınmaktadır. Merkezin engelli bireylerin istihdamedilebilirliği, kariyer danışmanlığı ve staj süreçleriyle bağlantılı faaliyetleri olduğunu göstermek mümkündür. Özellikle İŞKUR iş birliği, staj yönlendirmeleri, Teleperformance işletmesinde mezun istihdam çalışmaları, kariyer danışmanlığı ve iş dünyasıyla yapılan iş birlikleri bu açıdan destekleyici faaliyetlerdir. Bunun yanında, Universite Tanıtım Fuarı, Yeni Öğrencilere Oryantasyon Etkinliği, Üniversite Bölüm Tanıtım Günleri, YKS tercih/tanıtım faaliyetleri, Kariyer Merkezi tarafından öğrencilere yönelik genel bilgilendirme faaliyetleri, Ulusal Staj Programı, KYK öğrencilerine yönelik bilgilendirme faaliyetleri ile Merkezimiz tarafından yürütülen kariyer danışmanlığı, kariyer etkinlikleri, iş ve staj ilanlarının duyurulması, işverenlerle öğrencilerin/mezunların buluşturulmasına yönelik faaliyetler, kariyer eğitimleri ve üniversite-iş dünyası etkileşimini geliştirmeye yönelik çalışmaların, engelli öğrencilerin de eşit biçimde yararlanabileceği şekilde yürütülmesi esastır.

Bununla birlikte, akademik çalışmalar, özel eğitim uygulamaları, psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet ve aile destek programları bakımından asıl sorumlu birimlerin ilgili akademik birimler ve Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi olduğu; Kariyer Merkezi'nin ise söz konusu çalışmaların kariyer planlama, mesleki yönlendirme, staj ve istihdam boyutlarına katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir. Merkezimizin görev alanıyla doğrudan ilişkili olarak; Diyarbakır'ın genç nüfusu, kırsal yapısı, tarımsal üretim potansiyeli, sanayi ve hizmet sektörü dikkate alınarak engelli bireylerin istihdam edilebilirliğinin artırılması amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programları, işveren iş birlikleri ve mezun izleme modeli geliştirilip geliştirilmediğini konu almaktadır. Bu kapsamda Kariyer Planlama Uygulama ve Araştırma Merkezi; öğrencilerin ve mezunların kariyer gelişimlerini desteklemek, iş ve staj olanaklarına erişimlerini kolaylaştırmak, iş dünyası ile üniversite arasındaki iş birliğini geliştirmek ve öğrencilerin istihdam edilebilirliklerini artırmaya yönelik faaliyetler yürütmektedir. Üniversite öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin desteklenmesinde; kariyer danışmanlığı, kariyer planlama faaliyetleri, iş ve staj ilanlarının öğrencilere duyurulması, işverenlerle gerçekleştirilen etkinlikler, kariyer fuarları, kurum/işletme ziyaretleri, mesleki ve kişisel gelişim eğitimleri, seminerler, teknik geziler ve benzeri faaliyetler önemli araçlar olarak kullanılmaktadır.

Bu faaliyetlerden engelli öğrencilerin de yararlanması ve ihtiyaçları doğrultusunda kariyer planlama süreçlerine dahil edilmeleri önem taşımaktadır. Engelli öğrencilerin istihdam edilebilirliklerinin artırılması bakımından önümüzdeki dönemde;

• engelli öğrenciler için özel kariyer danışmanlığı ve yönlendirme çalışmalarının geliştirilmesi,

• engelli öğrencilerin uygun staj ve iş fırsatlarına erişimlerinin desteklenmesi,

• işverenlere engelli istihdamı konusunda farkındalık kazandırılması,

• engelli öğrencilerin yetkinliklerinin işverenlerle buluşturulması,

• kariyer eğitimlerinde erişilebilirlik ve kapsayıcılık yaklaşımının güçlendirilmesi,

• mezuniyet sonrası istihdam durumlarının izlenmesi,

• kamu kurumları, özel sektör, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliklerinin artırılması gibi çalışmaların geliştirilmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Cevap 9: Mühendislik Fakültesi olarak Engelli öğrencilerin fakülte binalarına ve eğitim alanlarına erişimlerini kolaylaştırmak amacıyla fiziksel erişilebilirliğin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülmektedir. Bu kapsamda asansörlerin erişilebilirliği ve kullanımı, merdiven ve korkulukların düzenlenmesi, engelli öğrencilerin kullanımına uygun tuvaletlerin oluşturulması ile gerekli bakım ve onarım çalışmalarının yapılması gibi fiziki düzenlemeler gerçekleştirilmektedir. Eğitim-öğretim ortamlarının öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun ve erişilebilir hale getirilmesine yönelik iyileştirmeler sürdürülmektedir. Ayrıca sınav süreçlerinde, öğrencilerin talebi ve ihtiyaçları doğrultusunda, ilgili mevzuat ve üniversitemiz Engelli Öğrenci Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları/Yönergesi kapsamında gerekli kolaylıklar ve uygun sınav koşulları sağlanmaktadır. Öğrencilerin engel durumlarına göre sınav ortamı, sınav süresi, uygulama şekli ve ihtiyaç duyulan diğer hususlarda gerekli düzenlemeler ilgili birimlerin değerlendirmeleri doğrultusunda yapılmaktadır. Staj ve İşveren Iş birliği: Makine Mühendisliği Bölümü olarak engelli ve özel gereksinimli öğrencilerimizin staj süreçlerinde; bir makine mühendisinin mesleki formasyonu için elzem olan üretim teknolojilerini (torna, kaynak vb.) yerinde görüp öğrenebilecekleri, aynı zamanda fiziksel zorluk yaşamayacakları erişilebilir atölye ve ofis ortamlarına sahip firmalara yönlendirilmeleri hususunda bölüm içi rehberlik yapılmaktadır. Mezun İzleme ve İşveren Iş birliği Modeli: Makine Mühendisliği Bölümünde uygulanan "mezunişveren modeli" kapsamında, bölgesel faaliyet gösteren firmalar mezunlarımızla dönemlik buluşmalar gerçekleştirilmektedir. Bu toplantılar sayesinde lisans eğitimimizin çıktıları işveren ve mezun perspektifinden değerlendirilmekte; elde edilen geri bildirimler doğrultusunda, engelli ve özel gereksinimli bireylerin istihdam dinamikleri de gözetilerek lisans eğitimi süreçlerimizde güncellemeler yapılmaktadır. Ayrıca, öğrencilerimizin iş dünyasıyla doğrudan temas kurabilmesi ve sektörel vizyon kazanması amacıyla, dönem içinde her hafta belirlenen bir derste işverenler ve sektör temsilcileri tarafından seminerler düzenlenmektedir. Sertifikasyon ve Mesleki Eğitim: İlgili meslek odaları ile koordineli olarak Diyarbakır genelinde düzenlenen uzmanlık ve teknik eğitim programlarında, engelli mühendis adaylarının katılımını teşvik edici fiziki ve dijital kolaylıkların sağlanması desteklenmektedir. Akademik Organizasyon Katılımı: Bölümümüz koordinasyonunda düzenlenen çalıştay ve sempozyum gibi akademik etkinliklerde, engelli öğrencilerin organizasyon aşamalarında görev alarak mesleki ağlarını geliştirmeleri teşvik edilmektedir.

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi olarak Fakültemizde yalnızca engelli öğrencilerimize yönelik değil, tüm öğrencilerimizin mesleki ve kariyer gelişimlerini desteklemeye yönelik çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, öğrencilerin mezuniyet sonrasındaki kariyer süreçlerinin izlenmesi ve istihdam durumlarının değerlendirilmesi amacıyla mezun izleme modeli geliştirilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin mesleki gelişimlerine ve kariyer planlamalarına katkı sağlamak amacıyla Kariyer Danışmanlığı Günleri kapsamında çeşitli etkinlikler düzenlenmiştir. Üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla 09.04.2026 tarihinde Pera Iskele ve Kalıp Sistemleri A.Ş. ile iş birliği protokolü imzalanmıştır. Bunun yanı sıra, mesleki eğitimin niteliğinin artırılması ve öğrencilerin sektör deneyimlerinden yararlanmalarının sağlanması amacıyla sektör temsilcileriyle iş birlikleri gerçekleştirilmiş ve çeşitli paneller düzenlenmiştir. Öğrencilerin mesleki bilgi ve becerilerini uygulamalı olarak geliştirmelerine ve iş yaşamını yakından tanımalarına katkı sağlamak amacıyla staj imkânlarının artırılması için kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları nezdinde gerekli girişimlerde bulunulmuştur. Bu çalışmalarla öğrencilerin eğitim süreçleri ile iş dünyası arasındaki bağın güçlendirilmesi ve mezuniyet sonrasında istihdam olanaklarının artırılması hedeflenmektedir. Ayrıca Fakültemizde, engelli bireylerin fiziki ortam ve eğitim olanaklarından daha etkin ve güvenli bir şekilde yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, her katta engelli bireylerin kullanımına uygun olarak düzenlenmiş engelli lavaboları bulunmaktadır. Ayrıca, görme engelli bireylerin güvenli ve bağımsız bir şekilde hareket edebilmelerini sağlamak amacıyla görme engelli yürüme yolları oluşturulmuş ve asansörler aktif hâle getirilmiştir. Bunun yanı sıra, yıl içerisinde gerçekleştirilen sınavlarda öğrencilerin engel durumları dikkate alınarak gerekli tedbirler alınmıştır. Öğrencilerin sınav süreçlerinde ihtiyaç duyabilecekleri desteğin sağlanması amacıyla akademik personel arasından gözetmen görevlendirmeleri yapılmıştır. Bu uygulamalarla, fakültemizde engelli öğrencilerin eğitim-öğretim faaliyetlerine eşit ve erişilebilir koşullarda katılım sağlamaları amaçlanmıştır. Cevap 10:Veteriner Fakültesinde bünyesinde faaliyet gösteren Atçılık ve Hippoterapi Merkezinde, özel gereksinimli çocukların rehabilitasyonuna katkı sağlamak amacıyla hipoterapi uygulaması yapılmaktadır.

Mühendislik Fakültesi olarak Teknolojik Beceri Gelişimi (Yazılım ve Tasarım): Makine Mühendisliği Bölümünde, engelli öğrencilerimizin ağır atölye ve saha şartları gerektiren alanlardan ziyade; bilgisayar destekli mühendislik, hesaplamalı mekanik ve sonlu elemanlar analizi gibi alanlara yönelimleri desteklenmektedir. Özellikle dijital ortamda tasarım, veri işleme, sinyal analizi ve matematiksel modelleme gibi ofis/laboratuvar ortamında icra edilebilecek yüksek teknoloji becerileri kazanmaları hedeflenmektedir. Fakültemizdeki seçmeli ders havuzu da bu doğrultuda çeşitlendirilmekte olup, bu vizyon öğrencilerimizin teknoloji ve Ar-Ge odaklı sektörlerinde istihdam edilebilirliklerini doğrudan artırmaktadır. Bilimsel Projelere Katılım Hedefi: fakültemiz bünyesinde yürütülen bölgesel ve ulusal kapsamlı bilimsel araştırma projelerinin bilgisayar destekli ofis tabanlı aşamalarında, ilerleyen süreçlerde engelli ögrencilerimizin araştırmacı/bursiyer olarak daha aktif yer almalarını sağlayacak kapsayıcı proje modellerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Cevap 11: Dicle Üniversitesi tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBITAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları, Birleşmiş Milletler programları veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları, bütçeleri, ortakları ve çıktıları nelerdir?" Cevap: Universitemiz bünyesinde 2020-2026 döneminde doğrudan ve müstakil olarak yalnızca engelli bireyler teması/odağında yürütülmüş bağımsız bir uluslararası proje/fon bütçesi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Avrupa Komisyonu ve Türkiye Ulusal Ajansı mevzuatları ile ilkeleri doğrultusunda yürütülen tüm Erasmus+ ve uluslararası hareketlilik/iş birliği programlarımızda "Kapsayıcılık ve Fırsat Eşitliği (Inclusion and Diversity)" esasları mutat ve eksiksiz bir şekilde uygulanmaktadır. Bu kapsamda: - Seçim Süreçlerinde Pozitif Ayrımcılık: Erasmust öğrenci ve personel hareketliliği başvuru ve değerlendirme süreçlerinde engelli/özel gereksinimli adaylara ulusal uygulama el kitapları gereğince ek puan tanımlanmakta ve önceliklendirme sağlanmaktadır. - Içerme Desteği (Inclusion Support): Programdan faydalanmaya hak kazanan özel gereksinimli yararlanıcılara, standart hibeye ek olarak seyahat, refakatçi, fiziki erişim ve medikal gereksinimlerini karşılamak üzere gerçek maliyet bazlı ilave hibe/içerme desteği tahsis edilmektedir. - Kurumlar Arası Erişilebilirlik Koordinasyonu: Hareketlilik gerçekleştirecek yararlanıcılarımızın gidecekleri ortak yükseköğretim kurumlarında ihtiyaç duyacakları akademik uyarlama ve fiziksel erişilebilirlik koşulları önceden koordine edilerek süreçleri güvence altına alınmaktadır. Cevap 12: Bu kapsamda, çeşitli kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapılarak engellilik konularında kapsamlı faaliyetler yürütülmüştür. Üniversitemizin bu süreçte iş birliği gerçekleştirdiği başlıca kurum ve STK'lar şunlardır:

• Gençlik ve Spor Bakanlığı

Diyarbakır II Milli Eğitim Müdürlüğü

• Diyarbakır Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğü

• Diyarbakır AFAD II Müdürlüğü

• Ali İhsan Arslan Görme Engelliler Ortaokulu

• Altı Nokta Körler Derneği

Kayapınar Özel Eğitim Anaokulu

• Beyaz Ay Derneği Bu iş birlikleri, toplumsal faydayı artırmaya yönelik yapılan faaliyetlerin etkinliğini güçlendirmekte ve farklı paydaşların katılımıyla daha geniş kapsamlı desteklerin sağlanmasına olanak tanımaktadır.

Başlıca çalışmalar:

• Aile ve Sosyal Hizmetler Il Müdürlüğü ile özel gereksinimli bireylere yönelik farkındalık, eğitim ve sosyal katılım çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 2024 yılında Il Müdürlüğü ile iş birliğinin güçlendirilmesi ve ortak sosyal sorumluluk projelerinin geliştirilmesine yönelik görüşmeler yapılmıştır.

• Aile ve Sosyal Hizmetler Il Müdürlüğü Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi ve Türkiye Beyazay Derneği Diyarbakır Şubesi ile birlikte 2 Nisan 2024 Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında özel gereksinimli bireyler ve ailelerinin katıldığı farkındalık etkinliği düzenlenmiştir.

• 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında Aile ve Sosyal Hizmetler Il Müdürlüğü ve engelli dernekleriyle birlikte panel, farkındalık, müzik ve kültürel etkinlikler gerçekleştirilmiştir.

• Engelliler Haftası kapsamında Altınokta Körler Derneği Diyarbakır Şubesi ve Gençlik Meclisi ile birlikte "Engelsiz Farkındalık Etkinliği" düzenlenmiştir.

• Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı ile erişilebilirlik konularının ele alındığı toplantı düzenlenmiştir.

• Engelli dernekleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla farkındalık, eğitim, sosyal-kültürel katılım ve erişilebilirlik konularında ortak etkinlikler düzenlenmiştir. Özellikle Altınokta Körler Derneği ve Türkiye Beyazay Derneği ile ortak çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

• İŞKUR kapsamında Üniversitemizde görevlendirilen öğrenciler, Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezinin çalışmalarına destek sağlamış; özel gereksinimli bireylere yönelik satranç öğretimi ve çeşitli eğitim/sosyal etkinliklerin yürütülmesine katkıda bulunmuşlardır.

Cevap 13: Dicle Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının görev ve sorumluluk alanında yürütülen öğrenci hizmetlerinin önemli bir bölümü öğrenci otomasyon sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda; öğrenci başvuruları, kayıt işlemleri, kayıt evrakı ve belge talepleri, kayıt silme işlemleri ve öğrencilik süreçlerine ilişkin çeşitli başvuru ve işlemler elektronik ortamda yürütülebilmekte ve takip edilebilmektedir. Öğrenci otomasyon sistemi üzerinden sunulan bu hizmetler sayesinde öğrencilerin birçok işlemi fiziki başvuruya ihtiyaç duyulmaksızın elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. Kütüphane binamız engelli kullanıcılarımızın istek ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmiş olup; bina girişinde engelli rampası, üst katlara erişimi sağlayan engelli kullanıcılarımıza uygun asansör, turnikelerde engeli geçişine uygun ayrı bir alan, engelsiz kütüphanemize giriş kapısına kadar çizgili yol ve uyarı yüzeyi ve engelli otoparkı bulunmaktadır. Engelsiz Kütüphanemizde şekil kabartma cihazı, kabartma harfli (Braille) yazıcı, yine Braille alfabesine uygun klavye, daktilo ile taşınabilir kitap okuma cihazı ve ekran okuma programı (JAWS) yüklü bilgisayarlar ile görme engelli kullanıcılarımıza, duyma engeli olan kullanıcılarımız için ise Indüksiyon Döngü Sistemi ile hizmet verilmektedir. Koleksiyon Bilgisi: Brail Alfabe kitap: 416 Sesli Kitap:14 Elektronik Kaynak: 129 Ayrıca GETEM ve Milli Kütüphane ile işbirliği yapılarak kullanıcılarımızın istekleri karşılanmaya çalışılmaktadır.

Çevap 14:Ulaşım: Erişilebilir araç sayısının yetersizliği önemli sorunlar oluşturabilmektedir. Özellikle görme engelli öğrenciler açısından kent genelinde sesli trafik ışıklarının yetersiz veya bulunmaması, karşıdan karşıya geçişlerde güvenlik ve bağımsız hareketlilik açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Ayrıca erişilebilir toplu taşıma ve uygun ulaşım güzergâhlarının artırılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Kampüs içerisindeki yönlendirme sistemleri, ve bazı fiziksel alanların düzenlenmesi açısından iyileştirmeye ihtiyaç duyulan noktalar bulunmaktadır. Cevap 15: 2020-2026 yılları arasında Universitemize CIMER üzerinden toplamda 215 adet başvuru yapılmıştır. Bunlardan konu başlıkları genel olarak; diş tedavisi başta olmak üzere genel tedavi talepleri, aile bireyinin engel durumu nedeniyle nakil talebi, engelli sağlık raporu, engelli bireylere tedavi önceliği talepleri, engelli aylığı, engelli park alanlarına ilişkin talepler ve eğitim-öğretimde engelli bireylerin hak ve işlemlerine ilişkin başvurulardan oluşmaktadır. Cevap16: İstihdam: Mezuniyet sonrasında engelli bireylerin niteliklerine ve eğitim düzeylerine uygun işlere erişimi önemli bir sorun alanıdır. Kamu ve özel sektörde istihdam olanaklarının artırılması, işverenlerin farkındalığının geliştirilmesi ve mesleki becerilerin istihdama dönüştürülmesinin desteklenmesine ihtiyaç vardır.

Sağlık ve rehabilitasyon: Engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerine düzenli ve erişilebilir biçimde ulaşabilmeleri önem taşımaktadır. Her özel gereksinimli bireyin ve ailesinin, ihtiyaçlarını takip edebilecek bir sağlık danışmanının bulunması, sağlık kontrolleri, rehabilitasyon, ilgili sağlık hizmetlerine yönlendirme ve süreklilik açısından önemli bir ihtiyaçtır.

Kariyer Merkezi açısından, Merkezimiz engelli bireylere yönelik sağlık, eğitim veya rehabilitasyon hizmetlerinin koordinasyonundan sorumlu ana birim olmayıp; kariyer planlama, mesleki yönlendirme, staj, istihdam ve iş dünyasıyla buluşturma alanlarında katkı sağlayan bir uygulama ve araştırma merkezidir. Bu nedenle engelli bireylere ilişkin kurumsal koordinasyon bilgilerinin Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi ile ilgili diğer yetkili birimlerin kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmesi uygun olacaktır. Bu husus, Kariyer Merkezi bakımından beceri geliştirme ile istihdam arasındaki bağlantının kurulması yönüyle önem taşımaktadır. Merkezimiz, ilgili akademik birimlerde edinilen mesleki bilgi ve becerilerin çalışma hayatına aktarılmasını destekleyen kariyer faaliyetleri, işveren buluşmaları, staj ve istihdam olanaklarının duyurulması ve kariyer danışmanlığı faaliyetleri bakımından ilgili akademik birimlerle iş birliği yapabilecek konumdadır. Kariyer Merkezi açısından özellikle İŞKUR, kamu kurumları, özel sektör kuruluşları, meslek kuruluşları, işveren kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla gerçekleştirilen kariyer, istihdam, staj, işveren buluşması, kariyer fuarı, eğitim ve benzeri faaliyetler ilgili kapsamda değerlendirilebilir.

Merkezimiz bakımından mezuniyet sonrası istihdam boyutu önem taşımaktadır. Engelli bireylerin eğitim süreçlerinin istihdamla sonuçlanabilmesi için eğitim sürecinde kariyer planlamasının başlatılması, mesleki yetkinliklerin geliştirilmesi, staj olanaklarının artırılması, işveren farkındalığının geliştirilmesi, uygun iş fırsatlarına erişimin kolaylaştırılması ve mezunların kariyer süreçlerinin izlenmesi önem arz etmektedir. Bu doğrultuda üniversite bünyesinde engelli öğrencilerin kariyer gelişimine ilişkin çalışmaların ilgili akademik ve idari birimlerle koordinasyon içerisinde güçlendirilmesinin yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Kariyer Merkezi açısından engelli öğrencilerin ve mezunların iş gücü piyasasına geçişlerinin desteklenmesine yönelik çalışmaların; üniversitenin ilgili birimleri, kamu kurumları, yerel yönetimler, İŞKUR, işverenler, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içerisinde geliştirilmesi uygun olacaktır. Bu kapsamda özellikle;

1. Engelli öğrencilere yönelik kariyer danışmanlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi,

2. Engelli öğrencilerin staj ve iş olanaklarına erişiminin artırılması,

3. İşverenlere yönelik engelli istihdamı farkındalık çalışmalarının yürütülmesi,

4. İşveren-öğrenci/mezun buluşmalarının artırılması,

5. Kariyer fuarlarında engelli öğrencilerin iş gücü piyasasına erişiminin desteklenmesi,

6. Mezunların istihdam durumlarının izlenmesi,

7. Engelli mezunlara yönelik kariyer takip ve danışmanlık mekanizmasının geliştirilmesi,

8. İŞKUR ve diğer ilgili kurumlarla iş birliğinin güçlendirilmesi,

9. Engelli öğrencilerin kariyer gelişimine yönelik kurumlar arası ortak projelerin geliştirilmesi gibi başlıkların gelecekteki faaliyet planlarına dahil edilmesinin yararlı olacağı değerlendirilmektedir.

Cevap 17: 2026 yılı ve sonrasında Dicle Üniversitesi ile Diyarbakır Il Millî Eğitim Müdürlüğü arasında;

• Engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişinin desteklenmesi,

• Öğretmen adaylarının özel eğitim kurumlarında staj ve uygulama yapmalarının sağlanması, Dicle Üniversitesi ile Diyarbakır Il Millî Eğitim Müdürlüğü arasında;

• Yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarıyla erişilebilirlik çalışmalarının geliştirilmesi konularında iş birliklerinin sürdürülmesi ve geliştirilmesi planlanmaktadır.

Öğrenci No Adi Soyadı Fakülte Kayit Tarihi Engel Durumu *Engel Orani

NA ***** DE***** İLETİŞİM FAKÜLTESİ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM 22.08.2019 Engell Ögrenci Bursu 1926****• TU*•*** BA***** İZİYA GÖKALP EĞİTİM FAKÜLTESİ RESİM-İŞ ÖĞRETMENLİĞİ 05.09.2019 Engelli Oğrenci Bursu 40 1921***** SE****. SEZAI KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİHİ((Ö) 19.08.2019 Engelll Öğrenci Burs 2335***** RE****** KU•**** MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ 28.08.2023 Engelli Oğrenci Bursı 2221***** FU***** AL***** SEZAİ KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH(İÖ) Engelli Öğrenci Bursu 2321***** SE***** Ö2***** SEZAİ KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI(İÖ) 28.08.202 Engelli Oğrenci Bursu ME***** İRAAT FAKÜLTESİ BAHÇE BİTKİLERİ Engel!l Öğrenci Bursu 1600***** ME***** GÜ****• LAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS TAMAMLAMA(|LİTAMI(/Ö) 105.01.202 Engelli Oğrenci Bursu ME***** TE***** HUKUK FAKÜLTESİ 20.08.2019 Engelli Öğrenci Bursu 2054***** GÜ***** AT****• DEVLET KONSERVATUVARI TÜRK HALK OYUNLARI 118.08.2022 Engelli Oğrenci Burs HA***** 1000090 ZİRAAT FAKÜLTES| ZOOTEKNİ Engelll Öğrenci Bursu 2460***** UG***** Di****** DİYARBAKIR TEKNİK BİLİMLER MESLEK Yİ JKSEKOKULU ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ 122.08.2024 gelli Öğrenci Burs 2493***** MU***** AY***** SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ISLAM TARİHİ VE SANATLARI (YL) Engelll Öğrenci Burs 2492***** ME•••*• DE***** SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Engelli Öğrenci Burs 2167***** ZE***** KU***** DİYARBAKIR ATATÜRK SAGLIK HİZMET AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI Engelli Öğrenci Burs 2320***0 TO***** FEN FAKÜLTESİ BİYOLOJİ 03.10.2023 Engelli Ogrenci Bursu 2521***** ME*•••• SEZAİ KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE Engelli Öğrenci Burs ER•D•O ERGANİ MESLEK YÜKSEKOKULU COCUK GELİŞİMİ 05.09.2025 Engelli Oğrenci Burs 2575***** İKTİSADI VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ |01.09.2025 Engelli Ogrenci Burs 2412***** AB***** DİYARBAKIR SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU ASCIIN Engelli Oğrenci Bursi 2180***** FA***** XA***** FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2242***** NE***** EL***** İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT(İÖ) 24.08.2024 Engelli Oğrenci Bursi 2334***** AZ***** DI***** İLETİŞİM FAKÜLTESİ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM Engelli Oğrenci Bursu 2221***** KA***** CE***** SEZAİ KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLI VE EDEBİYATI 22.08.2022 Engelll Oğrenci Burs: 1926***** ZE***** öz*•*** ZİYA GÖKALP EĞİTİM FAKÜLTESİ RESİM-İŞ ÖGRETMENLIGI Engelli Öğrenci Bursı 1935**** MA***•* Oze••s. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLIGI 16.08.2019/ 1935***** ÖM***** KA****** MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ(İÖ) 20.08.2019

OS*•*** GORE. MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK 15.08.2027

SU**••• İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ 15.02.2017

2042**** İLAHİYAT FAKÜLTESİ LAH/YAT(İÖ)

Öz***** AHI ATFAXULTS İLAHIYAT LİSANS 13.10.2023

FE***** GÜ****. SOSYAL BİLİMİLER ENSINUSU FİNANSAL EK OMI (YL) (TEZSİZ) (İÖ) 16.07.2026

SAYI A Se Kadro Unvani( AKADEMİK) Atanma Sebebi

PROFESOR 5510 Tabi Engelli (%GO Ve Ozerl Raporlu) 2547 SK 26. NAD. Takış PROFESÖR Engelli Mevz Yan, 5434 Tabl, Doğuştan Engelli Raporu Olan 2547 SK 20. MAD İKTİSADİ VE İDARI BİLMLER FAKÜLTESİ DOÇENT Engell Movz. rayan, 5434 Tabl, Göreve Girşten Önco 9640 Ve Üzeri Rap. 2547 S.K. 24. MAD. VETERİNER FAKÜLTES| DOÇENT ayan, 5434 Tabl, Göreve lebten Önce 340 Va Uzeri Rap. 2567 S.K. 24. NAD.

DOKTOR ÖGRET/M ÜYES! 2547 SK 23, MAD

OGRETİM GOREVJİSİ_ nayan, 5434 Tabi, Göreve Girişten Önce 640 Ve Üzeri Rap. 2547 SK 31. MAD.

OGRETİM GOREVLİSİ nayan, 5434 Tabl, Göreve Giristen Önce 9640 Ve Üzerl Rap. 2547 SK 31. MAD.

Ad Kadro Unvani( İDARI PERSONEL) •Engel Durumu

BILG/SAYAR İŞLETMENİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜGO

cell (Engalli Mevz. Göre Atanan), 5634 Tabl ENGELLİ DİŞ HEKIMLIGI FAKÜLTESİ DEKANLIGI BİLGİSAYAR İŞLETMENİ ENGELLİ PERSONEL DAİRE BAŞKANLIĞI

BİLGİSAYAR İŞLETMEN! $510 Tabl Engeli (9650 la 59 Raporiu) ¡DARI VE MAU İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI DESTEK PERSONEU 5510 Tabl Engelü (X60 Va Ozeri Raporlu) SOZLESMELI OLARAK ATANMA FAKÜLTE SEKRETER! 5510 Tabi Engell (%40 l'a 49 Raportu) NAKLEN ZİYA GÖKALP EĞİTİM FAKÜLTESİ DEKANLIĞI HASTABAKICI 5510 Tabl Engeli ($640 lla 49 Raporu)( EZERSILI KANUNA GORE SOZ-İKEN KAD DİCLE ÜN/VERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜCO Göreve Girişte Engeli (Engeli Mevz, Göre Atanan), 5634 Tabl ENGELL DİCLE ÜNİVERSİTESİ MASTANELERI BASMÜDÜRLÜGO HASTABAKICI Göreve Girişte Engell (Engalli Mevz, Göre Atanan), 5434 Tabi ENGELİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜGO HEMŞİRE 5510 Tabl Enge)li ($640 (La 49 Raportu)( DİCLE ONİVERSITESI HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜGO AKLiS Engeli Mevz. Göre Atenmayan, 5434 Tabl, Gör. Girişten Sonre Engell P8 33 SAYILI KANONA GORE SOZ. KEN KAL DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ BASMÜDÜRLUGO HEMŞİRE HEMŞİRE Engell Mevz. Göre Atanmayen, 5436 Tabl, Gör. Girişten Sonra Engell

gelli Mevz. Göre Atanmayan, 5434 Tabl, Gör. Girişten Sonra Engelli AÇIKTAN TESI HASTANELERİ BAŞMÜ DORUGO mayan, 5434 Tabl, Gör, Grişten Sonra Engelli NAKLEN I HASTANELERİ BAŞMODO RLÜGO Aktif Engelli Mevz. Göre Atanmayan, 5434 Tabl, Gör. Girişten Sonra Engelli NAKLEN ACLE UN'IVERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLOGÜ

S510 Tabi Engell (9640 /la 49 Raportu)! ENGELi SAĞUK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI

öve Gitste Engel(Enge l Mevz, Göre Alanan), 5634 Tebl ENGELLİ MÜHENDİSL/K FAKÜLTESİ DEKANLIĞI Göreve Girişte Engelli (Engelli Movz, Göre Alanan), 5434 Tabi ENGELLİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMO DORLOGO Engell Mevz. Göre Atanmayan, 5634 Tebl, Göreve Gülşten Önce X40 Ve Üzeri Rop. NAKLEN KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI

5510 Tabi Engelli (%660 Ve Uzeri Raporlu) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu DİCLE ÜNİVERSİT ESİ HASTANELERİ BAŞ MÜDÜRLÜGO MEMUR (S) SS10 Tabi Engeli (660 Ve Ozerl Raporlu) 3713 (TEROR VASASI) MEMUR ($) 5510 Tabi Engeli (X660 Ve Ozerl Raporlu) 3713 (TEROR YASASI) SİLVAN MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜGO MÜHENDİS (5510 Tabi Engeli (950 La 39 Raporu) NAKLEN YAPI İSLERİ VE TEKNİK ORKE BASKANUGI SAĞLIK MEMURU 5510 TabiEngel) (9640 lla 49 Raporlu)( 632 SKHX DİCLE UNİVERSİTESI HASTANELERİ BAŞ MÜDÜRLÜGO SAĞLIK TEKNİKERİ 5510 Tabi Ergol) (%40 ll 49 Raporlu)( NAKLEN NICIF UNIVERSITES HASTANEI FRI BASMUDURLUGU SAĞUK TEKNİSYENİ 5510 Tabl Engoli (9660 Ve Ozeri Raporlu) 632 SKHK DİCLE UNIVERSİTESI HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜGO Göreve Girişte Engelli (Engeli Mevz, Gare Atanan), 5034 Tabl NAKLEN EGITİM BİLİMLERİ ENSTITUSO MUDORLOCO SUBE MÜDORÜ ENGELLİ SAGUK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI TEKNİXER 5510 Tabi Engeli (940 ILa 49 Raporlu) ( DİCLE ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİ BAŞMÜDÜRLÜGÜ TEKNİSYEN Göreve Girişte Engell (Engelli Mevz, Göro Atanan), 5434 Tabi İKTİSADİ VE İDARİ BİMLER FAKÜLTESİ DEKANUĞI TEKNİSYEN 5510 Tabl Engell (%650 la 59 Raporlu) VERİ HAZIRLANA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabi Engell (9640 ila 49 Raporiu)| P7438 SAYILTKANUNA GORE SOZ, İKEN KAD. DIVARBAKIR TEKNİK B/IMLER MESLEK YÜKSEKOKUL MÜDÜRLOGO 51 VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMEN! 5510 Tabi Engell (%40 la 49 Raporu)[ AÇIKTAN KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLĞI VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabi Engeli (X5O ILa 59 Reporlu) OGRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI VERİ HAZIRLAMA VE XONTROL İSLETMENİ 5510 Tabi Engeli (9660 Va Üzeri Raporlu) EDEBİYAT FAKÜLTESİ DEKANUGI VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ Göreva Girişta Engoli (Engeli Mevz, Göre Atanan), 5434 Tabl SAGLIK KULTUR VE SPOR DAİRE SAS CANLIC VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabi Engoli ($610 ILa 48 Raporlu)! BİSMİL MESLEK YÜKSEKOKUL MÜDÜRLÜĞ VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMEN! 5510 Tab) Engell (9610 Ila 49 Raporfu) (

VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ S510 Tab Engel H 30 aa 49 RaponU) VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabi Engelli (%40 ila 49 Raporlu)| VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL SETMENT 5510 Tabi Engeli (9640 | la 49 Raporu)( I MÜDÜRLOGi VER! HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMEN! 5510 Tabl Engeli (%640 ÎLa 49 Raportu)( VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabl Engeli (9640 ILa 49 Raportu)( VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İSLEMENİ 5510 Tabl EngelS ($40 Îla 49 Raportu)( İDARI VE MAL İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI VER HAZIRLAMA VE KONTROL İSLETMENİ 5510 Tabl Engelli (%640 la 49 Raporlu), VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ VERİ MAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 Tabi Engelli (*SO lla 59 Reporlu) EGITIM BİLİMLERİ ENSTITO SU MODORLOGO VERİ HAZIRLAMA A VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 TabiEngelli ($60 Vo Üzeri Raporlu) VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ Göreve Girşte Engolli (Engeli Mevz, Göre Alanan), 5434 Tabl VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ 5510 TabiEngell (640 lia 49 Raporlu)) DİYARBAKIR SOSYAL BİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLOGÜ 70 VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ Engell Mevz, Göre Atanmayan, 5434 Tabl, Gör. Gkişten Sonra Engelli VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ Engell Mevz. Göre Atanmayan, 5434 Tabl, Gör. Girkten Sonra Engelli (650 ila 59 Aep.) TIP FAKÜLTESİ DEKANLIĞI VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İSLETMENİ Engelli Mevz. Göre Atanmayan, 5434 Tabi, Göreve Gürşten Önce $40 Ve Üzeri Rep. NAKLEN İKTİSADI VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DEKANLIĞI YÜKSEKOKUL SEKRETER! AÇIKTAN BEDEN EGİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKUL MÜDÜRLÜGO

Yusuf PEKİNMilli Eğitim Bakanı