Sınır kapılarında yaşanan taşıt yoğunluğunun yarattığı sorunlara ilişkin

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Hatay Milletvekili Sayın Nermin YILDIRIM KARA'ya Ait 7/47667 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 3) Bakanlığımızca gümrük kapılarımızda yaşanan yoğunluklar yerinde incelenmekte ve araç geçiş hızının artırılmasına yönelik raporlar düzenlenmektedir. İhracatta ve ithalatta yükün kara kapılarında gümrük gözetiminde ortalama bekleme süreleri Bakanlığımızca üçer aylık periyotlarla takip edilmekte ve dönemsel farklılıklara ilişkin gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır. Bununla birlikte, gümrük kapılarımızda işlemlerin hızlandırılması ve bekleme sürelerinin kışaltılması amacıyla Kapıkule, Sarp ve Gürbulak başta olmak üzere yüksek işlem hacmine sahip gümrük kapılarımıza yönelik eylem planları hazırlanmakta ve hizmet kapasitesini artıracak tedbirlerin takibi kesintisiz olarak gerçekleştirilmektedir.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca karayolu ihracat taşımalarımızın lojistiğinin kolaylaştırılmasına ve hızlandırılmasına olanak sağlayan yeni nesil gümrük uygulamalarından biri olan izinli gönderici uygulaması kapsamında transit edilecek ihracat eşyası iç gümrük idaresine getirilmeden, izin sahibi firmanın tesislerinde mühürlenerek doğrudan sınır gümrük idaresine götürülebilmektedir. Bu uygulama sayesinde ihracatta hızlı gümrükleme ve teslimat ile ihracatçıya uluslararası rekabet avantajı sağlanmakta, operasyonel verimlilik artmakta, zaman ve parasal maliyetler azalmaktadır. Söz konusu uygulama kapsamında, halihazırda 77 firma ve 115 tesis izinli gönderici olarak yetkilendirilmiştir.

Kara gümrük kapılarında sahada bekleyen anlık araç sayısının tespiti ile ortalama araç sayısı ve işlem sürelerinin izlenmesi, bu suretle yaşanabilecek bekleme ve gecikmelere neden olan sebeplerin bilinerek bunların ortadan kaldırılmasına yönelik adımlar atılabilmesi, ayrıca gümrük sahasının yoğunluk durumu, program ve muayene hattı bazında performansı ve etkinliğinin ölçülebilmesi amacıyla "Gümrük Kapıları Saha Analiz Programı" projesi başlatılmıştır. Söz konusu programın sahada bekleyen anlık araç sayısı ve sürelerinin tespitine yönelik ilk aşaması tamamlanmış olup, ilk aşama kapsamında programın pilot uygulaması Kaçkar Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde devreye alınmıştır. Pilot uygulamada tespit edilen hususlar çerçevesinde programda iyileştirmeye yönelik teknik çalışmalar devam etmekte olup, programın yakın bir zamanda devreye alınması planlanmaktadır.

Ayrıca, geçici ithalat rejimi kapsamında ülkemize getirilen taşıtların gümrük kapılarında veri girişi işlemlerinin daha hızlı şekilde gerçekleştirilebilmesine yönelik olarak taşıt ve sürücüi bilgilerinin elektronik ortamda ilgili kurum ve kuruluşlardan alınmasına yönelik olarak entegrasyon çalışmaları yapılmakta olup, taşıtların kaydedildiği Bakanlığımız bilişim sistemleri de sürekli olarak güncellenmektedir.

Öte yandan, gümrük kapılarından geçişlerde dijital yaygınlaştırılmasına yönelik olarak Bakanlığımızca yürütülen Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi (NCTS) ve e-TIR uygulamaları bulunmakta olup, mezkur uygulamalar sayesinde sınır geçişlerinde dijitalleşme hedefimize yönelik uluslararası gelişmeler yakından takip edilmektedir.

Ülkemizin dış ticareti ve ekonomisi açısından büyük önem arz eden gümrük idarelerimiz ve gümrük kapılarımızın faaliyet gösterdiği tesisler, artan dış ticaret hacmimizi karşılayacak şekilde, işlem kapasiteleri arttırılarak yenilenmektedir. Bu kapsamda, bugüne kadar toplam 19 gümrük kapımızda yenileme çalışmaları tamamlanmıştır.

Yenilenen tesisler modern bir yapıya kavuşturulmakta ve son teknoloji Kapalı Devre Kamera Sistemleri (CCTV), araçların ve bagajların taranabileceği X-Ray görüntüleme sistemleri, Plaka Tanıma Sistemleri (PTS) ve araç altı görüntüleme sistemleri ile donatılarak gümrük ve yolcu işlemlerinin daha hızlı, konforlu ve güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır.

2026 yılında da Türkiye'nin küresel pazardaki rekabet gücünün artırılması ve ülkemizi ticaretin en kolay ve en güvenilir olduğu bir yer yapmak hedefleriyle, gümrük kapılarımızı son teknoloji sistemlerle donatarak yeni projelerimizi hayata geçirmek için çalışmalar yürütülmektedir. Planlanan çalışmalar kapsamında teknolojik ve fiziki altyapısı tamamen yenilenecek gümrük sahalarında kontrol süreçlerinin etkinliği artırılarak ve saha kapasitesi genişletilerek işlemlerin daha hızlı, güvenli ve konforlu şekilde gerçekleştirilmesi sağlanacak, modernize edilen yolcu salonlarıyla bekleme süreleri azaltılarak vatandaşlarımıza çağdaş, ferah ve yüksek standartlarda bir hizmet sunulacaktır.

Diğer taraftan, Bakanlığımız insan kaynakları planlaması Bakanlığımızca oluşturulan çalışma grupları vasıtasıyla tespit edilen standart kadro verileri ve mevcut kadro imkanları çerçevesinde yapılmaktadır. Ayrıca taşra teşkilatının görev ve faaliyetlerinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesini teminen gümrük idarelerinin personel ihtiyaçları doğrultusunda sözleşmeli ve kadrolu personel alımı yapılmaktadır. Bu itibarla, ilgili idarelerde herhangi bir personel eksikliği görülmesi halinde, gerek geçici görevlendirme gerek personel alımı yapılmak suretiyle personel zafiyetine neden olabilecek bir duruma mahal verilmemektedir.