Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattı Projesi'nin akıbetine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı, maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Şanlıurfa'ya hızlı tren yapılacağı yıllardır iktidarın en açık ulaşım vaatlerinden biri olarak kamuoyuna sunulmaktadır.

Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 10 Mart 2014 tarihinde Şanlurfa'da yaptığı konuşmada, İstanbul-Eskişehir-Ankara-Konya-Karaman-Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep-Şanlıurfa hattının hızlı tren hattı yapılacağını açıklamış ve Şanlıurfa halkına açıkça: "Şanlıurfa'yı 2023'e kadar mutlaka hızlı trenle buluşturacağız." taahhüdünde bulunmuştur.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu söz bir temenni değil, doğrudan tarih verilerek yapılmış siyasi ve kamusal bir taahhüttür. Aradan 12 yılı aşkın süre geçmiş, verilen 2023 tarihi de yaklaşık üç yıl önce dolmuştur. Ancak Şanlıurfa hızlı trene kavuşmadığı gibi, Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattının yapım sürecinin dahi vaat edilen takvimin çok gerisinde kaldığı görülmektedir. Üstelik iktidarın sonraki yıllardaki açıklamalarında da projeden vazgeçilmemiş; 2019 yılında Şanlıurfa'nın Adana-Gaziantep hızlı tren hattı üzerinden Türkiye'nin hızlı tren ağına bağlanacağı yeniden kamuoyuna açıklanmıştır.

Daha sonra yayımlanan 2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planında Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattı 2024-2029 döneminde gerçekleştirilmesi planlanan yatırımlar arasında gösterilmiştir.

Diğer taraftan Strateji ve Bütçe Başkanlığının Demiryolu Ulaştırması Özel İhtisas Komisyonu raporunda, Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Projesinin proje çalışmalarında yüzde 95 fiziki ilerleme sağlandığı ve proje çalışmalarının 2023 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığı belirtilmiştir.

Buna rağmen bugün gelinen noktada Şanlıurfa halkının önünde yapımın hangi tarihte başlayacağına ve hattın hangi tarihte hizmete gireceğine ilişkin açık, kesin ve güvenilir bir takvim bulunmamaktadır.

2025 Yılı Yatırım Programında ise Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Projesi; Gaziantep ve Şanlıurfa illerini kapsayan, 136 kilometrelik çift hatlı hızlı tren demiryolu olarak gösterilmiş; proje dönemi 2025-2030, proje tutarı ise yaklaşık 61,75 milyar TL olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla ortaya cevaplandırılması gereken çok açık bir çelişki çıkmıştır: 2014 yılında "2023'e kadar mutlaka Şanlıurfa'ya gelecek" denilen hızlı tren, nasıl olmuştur da 2025 Yılı Yatırım Programında yeniden 2025-2030 dönemine ötelenmiştir?

2023 yılında Şanlıurfa'ya ulaşacağı vaat edilen hızlı tren için 2026 yılında hâlâ yapım ve hizmete giriş takviminin tartışılıyor olması, kamu yatırımlarının planlanması ve siyasi taahhütlerin güvenilirliği açısından izaha muhtaçtır.

Şanlıurfalı vatandaşların seçim meydanlarında verilen sözlerin neden tutulmadığını, projenin neden sürekli ileri tarihlere bırakıldığını ve hızlı trene gerçekte hangi tarihte kavuşacaklarını öğrenme hakkı vardır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 10 Mart 2014 tarihinde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Şanlıurfa'da verilen "Şanlıurfa'yı 2023'e kadar mutlaka hızlı trenle buluşturacağız" taahhüdü neden yerine getirilmemiştir?

2. Bakanlığınız, 2023 yılına kadar tamamlanacağı kamuoyuna açıklanan bu projenin yaklaşık üç yıl gecikmiş olmasını bir kamu yatırımının gecikmesi ve verilen taahhüdün yerine getirilememesi olarak kabul etmekte midir?

3. 2023 hedefinin gerçekleştirilememesinin teknik, mali, idari ve siyasi nedenleri ayrı ayrı nelerdir?

4. Şanlıurfa halkına 2014 yılında verilen 2023 tarihinin hangi teknik ve mali fizibilite çalışmalarına dayanılarak açıklandığına ilişkin Bakanlığınız kayıtlarında belge bulunmakta 5. 2023 hedefinin gerçekleştirilemeyeceği hangi tarihte anlaşılmıştır? Bu durum neden Şanlıurfa kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde duyurulmamıştır?

5. Strateji ve Bütçe Başkanlığının ilgili raporunda Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Projesinin proje çalışmalarında yüzde 95 fiziki ilerleme sağlandığı ve çalışmaların 2023 yılı içerisinde tamamlanmasının planlandığı belirtilmesine rağmen proje çalışmalarının akıbeti ne olmuştur?

6. Söz konusu yüzde 95 seviyesindeki proje çalışmaları hangi tarihte yüzde 100 oranında tamamlanmıştır? Tamamlanmadıysa kalan yüzde S'lik bölümün yıllardır tamamlanamamasının gerekçesi nedir?

7. Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattının kesin proje çalışmaları tamamen bitmiş midir?

8. Bitmişse hangi tarihte tamamlanmıştır?

9. Kesin proje çalışmaları tamamlandığı halde yapım ihalesine çıkılmamışsa bunun gerekçesi nedir?

10. Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattının yapım ihalesi bugüne kadar yapılmış mıdır?

11. Yapılmışsa ihale kayıt numarası, ihale tarihi, sözleşme bedeli, yüklenicisi ve işe başlama tarihi nedir? Yapılmamışsa neden yapılmamıştır?

12. Yapım ihalesinin gerçekleştirilmesi için Bakanlığınızca belirlenmiş kesin tarih nedir? 12. 2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planında Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattı neden 2024- 2029 dönemine alınmıştır? 2014 yılında verilen 2023 hedefinin daha sonra 2029'a kadar uzanan bir planlama dönemine taşınmasının gerekçesi nedir?

13. 2025 Yılı Yatırım Programında projenin başlangıç-bitiş döneminin 2025-2030 olarak gösterilmesinin gerekçesi nedir?

14. Önce 2023, ardından 2024-2029 ve sonrasında 2025-2030 şeklinde değişen takvimler dikkate alındığında, Şanlıurfa halkı Bakanlığınızın açıkladığı hangi tarihe güvenmelidir? 15. 2025 Yılı Yatırım Programında yaklaşık 61,75 milyar TL proje tutarı öngörülen Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Projesine bugüne kadar yıllar itibarıyla ne kadar ödenek ayrılmış ve ne kadar harcama gerçekleştirilmiştir?

15. 2025, 2026 ve takip eden yıllarda proje için ayrılan ve ayrılması planlanan ödenek miktarı ayrı ayrı ne kadardır?

16. Projenin 136 kilometrelik çift hatlı hızlı tren demiryolu olarak planlanan güzergâhında kamulaştırma işlemleri başlamış mıdır? Başlamışsa bugüne kadar kaç taşınmaz kamulaştırılmış ve ne kadar ödeme yapılmıştır?

17. Hattın Şanlıurfa il sınırları içerisindeki güzergâhı kesinleşmiş midir? Hangi ilçelerden geçecektir ve kaç gar/istasyon yapılacaktır?

18. Gaziantep-Şanlıurfa hattında arazi üzerinde herhangi bir fiilî yapım faaliyeti başlamış mıdır? Başlamışsa hangi kesimlerde hangi imalatlar gerçekleştirilmiştir? 20. Projenin yapım ihalesi henüz gerçekleştirilmemişse, 2025-2030 olarak gösterilen proje takvimine nasıl uyulacaktır?

19. Yapım ihalesinin 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilmesi planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa hangi ayda ihaleye çıkılacaktır?

20. Gaziantep-Şanlıurfa Hızlı Tren Hattının tamamlanarak ticari yolcu taşımacılığına açılacağı kesin tarih nedir?

21. Bakanlığınız Şanlıurfalılara bugün itibarıyla yeni bir tarih verebilmekte midir? Şanlıurfalı vatandaş hızlı trene hangi gün, hangi ay ve hangi yıl binecektir?

22. 2014 yılında verilen 2023 taahhüdünün yerine getirilememesi nedeniyle proje planlamasında, ödenek tahsisinde veya idari süreçlerde sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

23. Projenin gecikmesi nedeniyle ortaya çıkan maliyet artışı hesaplanmış mıdır? İlk maliyet tahmini ile bugünkü yaklaşık maliyet arasındaki fark ne kadardır?

24. Gecikmenin Şanlıurfa'nın turizmine, sanayisine, tarımına, ihracatına, lojistik kapasitesine ve bölgesel kalkınmasına yol açtığı ekonomik kayba ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

25. Türkiye'nin başka illerinde hızlı tren projeleri yapım aşamasına geçirilirken, nüfusu, tarımsal üretimi, turizm potansiyeli ve stratejik konumu itibarıyla Türkiye'nin en önemli büyükşehirlerinden biri olan Şanlıurfa'nın hızlı tren yatırımının yıllarca ertelenmesinin objektif yatırım planlaması bakımından gerekçesi nedir?

26. Şanlıurfa'ya hızlı tren konusunda 2014 yılından bugüne kadar Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, TCDD ve diğer kamu kurumlarınca verilen bütün tamamlanma ve hizmete giriş tarihleri nelerdir? Bu tarihlerden hangileri yerine getirilmiştir?

27. 2014 yılında "2023'e kadar mutlaka" denilen bir projenin 2026 yılına gelindiğinde hâlâ tamamlanmamış olması karşısında Bakanlığınızın Şanlıurfa halkına açıklaması nedir? 30. Bakanlığınız bu kez seçim meydanı vaadi veya belirsiz bir hedef yıl yerine; ihale tarihi, işe başlama tarihi, yıllık ödenekleri, fiziki gerçekleşme hedefleri ve hizmete açılış tarihini içeren bağlayıcı ve denetlenebilir bir proje takvimini kamuoyuyla açıklayacak mıdır?