Uyuşturucu madde bağımlılığıyla mücadeleye yönelik çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Uyuşturucu madde kullanımı, günümüz Türkiye'sinin en önemli toplumsal sorunlarından birini oluşturmaktadır. Uyuşturucu ile mücadelede başarıya ulaşmak yalnızca arzın önlenmesi ya da bağımlı bireylerin tedavisiyle sınırlı değildir. Sorunun kaynağını, yayılma dinamiklerini ve etkilenen bireylerin profillerini doğru analiz etmek, alınacak önlemlerin niteliğini ve etkinliğini doğrudan belirlemektedir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Dairesi tarafından hazırlanan Narkolog 2026 raporuna göre, 2025 yılında uyuşturucu suçlarından 325.127 şüpheli hakkında adli işlem yapılmıştır. Geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında uyuşturucu kullanımında artışın devam ettiği görülmekte, adli süreçlerin tek başına sorunun çözümünde yetersiz kaldığı ortaya çıkmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Rapor, adli müdahalelerin yanı sıra önleyici tedbirlerin ve rehabilitasyon mekanizmalarının da yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'nin uyuşturucu ticareti açısından hem transit hem de hedef ülke konumunda olması, uyuşturucunun ülke içindeki çatlaklardan sızarak yeni bağımlılar yaratmasına yol açmaktadır.

Raporda yer alan veriler, toplumda yaygın olan bazı kabullerin de gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Bağımlıların büyük çoğunluğunun annesinin ev hanımı olması, "çalışan ailelerin çocuklarının daha fazla risk altında olduğu" yönündeki genel kabulle örtüşmemektedir. Benzer şekilde, uyuşturucu kullanımının metruk binalar gibi yerlerde yoğunlaştığı yönündeki kanı da doğru değildir. 2025 yılında kendi evinde uyuşturucu kullananların oranı artmış, metruk ve terk edilmiş meskenlerde kullanım oranı ise azalmıştır.

Diğer yandan uyuşturucu kullanımının il merkezlerinden ilçe ve köylere doğru yayıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, suç örgütlerinin de kırsal alanlara doğru genişlediğine işaret etmektedir. İlk denenen uyuşturucu türünde ise esrar kullanımında azalma görülürken, sentetik kannabinoid (bonzai) ve sentetik ecza maddelerinde artış yaşanmıştır.

Uyuşturucuyla mücadelenin etkili olabilmesi için arz ve talebin önlenmesi, tedavi ile rehabilitasyon süreçlerinin eşgüdümlü yürütülmesi gerekmektedir. Bu süreçte yalnızca kolluk kuvvetlerinin değil, sağlık, eğitim, sosyal hizmetler ve yerel yönetimlerin de aktif rol alması zorunludur.

Bu bilgiler ışığında;

SORULAR

1. Uyuşturucu bağımlılığıyla mücadelede Bakanlığınız tarafından önleyici sosyal politikalar ve aile odaklı projeler kapsamında hangi çalışmalar hayata geçirilmiştir?

2. Bu çalışmaların somut sonuçları nelerdir? Bakanlığınızın bu alandaki öncelikleri ve yol haritası nedir?

3. Gençlik merkezleri, aile danışmanlık merkezleri ve sosyal hizmet birimleri aracılığıyla uyuşturucu kullanımını önlemeye yönelik yürütülen farkındalık, eğitim ve aile destek çalışmalarının sayısı, kapsamı ve bütçesi nedir?

4. Bu çalışmaların etkinliği nasıl ölçülmektedir?

5. Bakanlığınıza bağlı sosyal rehabilitasyon ve destek merkezlerinin sayısı, kapasitesi ve coğrafi dağılımı nasıldır? Özellikle ilçe ve kırsal bölgelerde sunulan sosyal rehabilitasyon ve aile destek hizmetlerinin yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? 6. 2025 yılında uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle Bakanlığınıza bağlı rehabilitasyon ve sosyal hizmet programlarından yararlanan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin ne kadarı süreci başarıyla tamamlamıştır?

6. Sosyal rehabilitasyon sonrası takip ve izleme hizmetleri nasıl yürütülmektedir?

7. Tekrar bağımlılığa düşme oranlarını azaltmaya yönelik sosyal destek ve aile temelli uygulamalar ile ilgili güncel veriler nelerdir?

8. Uyuşturucu kullanımının il merkezlerinden ilçe ve köylere yayılması tespitleri doğrultusunda, kırsal alanlarda aile ve sosyal hizmetler kapsamında özel bir strateji geliştirilmiş midir?

9. Bu kapsamda yerel yönetimler, muhtarlıklar ve sivil toplum kuruluşlarıyla hangi düzeyde iş birliği yapılmaktadır? Bu iş birliğinin somut sonuçları nelerdir? 10. Uyuşturucu bağımlılığıyla mücadelede tüm kamu kurum ve kuruluşlarının devrede olduğu bir erken önleme ve uyarı sisteminin gerekli olduğunu düşünüyor musunuz? 11. Bu konuda Bakanlıklar arasında yürütülen ortak bir çalışma var mıdır?