Gaziantep ilinde kayıt dışı çalışan yabancı uyruklu bir işçinin yaşadığı hak ihlallerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gaziantep'te faaliyet gösteren Tek Genç firmasında 2021 yılından itibaren düzensiz ve kayıt dışı olarak çalıştığı belirtilen Suriyeli göçmen işçi İbrahim'in yaşadığı olay, göçmen işçilerin çalışma yaşamında karşı karşıya bırakıldığı hak gaplarını ve hak arama süreçlerinde yaşanan sorunları bir kez daha gündeme getirmiştir.

Evrensel Gazetesi'nin haberine göre İbrahim yaklaşık iki yıl boyunca yaptığı işlerin ücretini alamamış, biriken alacağının yaklaşık 100 bin TL'ye ulaştığını belirtmiştir. Patron tarafından uzun süre "ödeyeceğim" denilerek oyalanan işçiye zaman zaman birkaç bin lira ödeme yapıldığı, ancak alacağının tamamının ödenmediği ifade edilmiştir. İbrahim'in alacağını talep etmek üzere işyerine gittiği burada patron ve aile üyeleri tarafından darbedildiği, hakarete ve tehditlere maruz kaldığı ifade edilmiştir. Olay sırasında patronun, İbrahim'in Suriyeli olmasını ve sınır dışı edilme ihtimalini bir tehdit unsuru olarak kullandığı da işçinin beyanlarına yansımıştır. Daha da önemlisi, İbrahim'in kendisinin çağırdığı polis ekiplerince babasıyla birlikte hastaneye ve ardından karakola götürüldüğü, ifadelerin ardından Göç İdaresine sevk edildiği; burada kendisine "bir daha olaya karışırsanız geri göndeririz" denildiği belirtilmiştir. Bir işçinin ücretini istemesi, uğradığı şiddet nedeniyle kolluğa başvurması ve hukuki haklarını araması nedeniyle göçmenlik statüsü üzerinden baskı altında bırakılması, çalışma hakkı ve hak arama özgürlüğü açısından ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.

SORULAR

1. Gaziantep'te son beş yılda yabancı uyruklu işçi çalıştıran işyerlerine yönelik Bakanlığınız tarafından kaç işyeri denetimi gerçekleştirilmiştir? Bu denetimlerde kaç işçinin kayıt dışı çalıştırıldığı tespit edilmiştir?

2. Aynı dönemde yabancı uyruklu işçilerin ücretlerinin ödenmemesi, eksik ödenmesi, fazla çalıştırılması, iş sağlığı ve güvenliği kurallarının ihlal edilmesi ve sigortasız çalıştırılması nedeniyle kaç işverene idari yaptırım uygulanmıştır?

3. Gaziantep'te yabancı uyruklu işçilerin ücretlerinin ödenmediği veya işveren tarafından sistematik biçimde geciktirildiği yönündeki şikâyetlerin sayısı kaçtır? Bu şikâyetlerin kaçı sonuçlandırılmıştır?

4. Basına yansıyan olayda, Tek Genç isimli asansör firmasında çalıştığı belirtilen Suriyeli işçi İbrahim'in yaklaşık iki yıl boyunca ücret alamadığı ve yaklaşık 100 bin TL alacağının bulunduğu yönündeki iddialardan Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Söz konusu işyerinde Bakanlığınızın iş müfettişleri veya ilgili birimleri tarafından herhangi bir denetim gerçekleştirilmiş midir? Gerçekleştirilmişse denetimin tarihi ve sonucu nedir?

5. Türkiye'de çalışma izni olmaksızın çalıştırılan göçmen işçilerin, emeklerinin karşılığını talep etmelerini ve yasal haklarına erişmelerini güvence altına alan bir mekanizma bulunmakta mıdır? Varsa bu mekanizmaya son beş yılda kaç işçi başvurmuştur?

6. Kayıt dışı çalıştırılan göçmen işçilerin işveren tarafından tehdit edilmesi, darbedilmesi veya ücretlerinin ödenmemesi durumunda, işçinin çalışma ve göçmenlik statüsü nedeniyle hak arama süreçlerinden çekinmesini önlemek amacıyla Bakanlığınız ile İçişleri Bakanlığı arasında yürütülen ortak bir uygulama veya protokol bulunmakta mıdır?

7. İbrahim ve babasının, kendilerinin çağırdığı kolluk kuvvetleri tarafından darp olayı sonrasında Göç İdaresine götürülmesinin hukuki dayanağı nedir? Bir yabancının işvereni tarafından darbedildiği iddiasıyla kolluğa başvurması ve ücret alacağını talep etmesi, tek başına Göç İdaresi tarafından 'olaya karışma" veya sınır dışı edilme gerekçesi olarak değerlendirilebilir mi?

   TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23