Staj ve çıraklık başlangıcının sigortalılık ve emeklilik süresinden sayılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.

Tekirdağ'ın Çerkezköy ilçesinde, henüz 15 yaşındaki Eren Gündoğdu isimli çocuk, staj yaptığı inşaatta kablo döşeme çalışması esnasında elektrik akımına kapılarak elini bir iş cinayetinde hayatını kaybetmiştir. Kamuoyuna ve Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu'nun verilerine yansıyan acı tabloya göre Eren Gündoğdu, 2026 yılı içerisinde hayatını kaybeden en az 51'inci çocuk işçi olmuştur.

Bu acı kayıp, Türkiye'de sayıları milyonları bulan stajyer ve çırakların öğrenciliğin yanı sıra işyerlerinde çalışma hayatının tüm ağır risklerine doğrudan maruz kalan birer işçi olduğu gerçeğini bir kez daha gözler önüne sermiştir.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da stajyer ve çırakların işyerinde fiilen çalıştıkları, işverenin talimat ve gözetimi altında bulundukları açıkça hüküm altına alınmıştır. Buna rağmen yürürlükteki mevzuatta, stajyer ve çıraklar iş kazası geçirdiğinde veya meslek hastalığına yakalandığında "çalışan" kabul edilirken; konu emeklilik hakkı ve sigorta başlangıcı olduğunda "öğrenci" sayılarak kısa vadeli sigorta kolları üzerinden işlem yapılmaktadır. Çalışırken hayatını kaybeden çocuklara "işçi" denilirken, sosyal güvenlik ve emeklilik hakları söz konusu olduğunda "öğrenci" denilmesi vicdanları yaralayan ciddi bir çelişkidir. Eğer bir çocuk iş kazasında hayatını kaybediyorsa, onun çalışma hayatındaki varlığı emeklilik ve sosyal güvenlik hakları açısından da yok sayılamaz. Bu mağduriyetin giderilmesi, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerinin bir gereğidir.

Bu bağlamda,

SORULAR

1. Tekirdağ Çerkezköy' de staj yaparken elektrik akımına kapılarak hayatını kaybeden 15 yaşındaki Eren Gündoğdu'nun vefatına ilişkin Bakanlığınızca başlatılmış adli ve idari bir soruşturma var mıdır? Varsa ne aşamadadır?

2. Söz konusu inşaatta çocuk işçiliği, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri açısından en son ne zaman denetim yapılmıştır? İhmali bulunan işveren ve yetkililer hakkında hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

3. Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu'nun verilerinde de dikkat çekilen, 2026 yılı başından itibaren hayatını kaybeden çocuk işçi sayısının en az 51'e ulaşması karşısında, Bakanlığınızın çocuk iş cinayetlerini önlemeye yönelik acil bir eylem planı bulunmakta mıdır?

4. İş kazası risklerine karşı "çalışan" olarak kabul edilen, ancak emeklilik hakkı söz konusu olduğunda "öğrenci" denilerek sigorta başlangıçları uzun vadeli sigorta kollarına sayılmayan çırak ve stajyerlerin yaşadığı bu hukuki çelişkiyi ortadan kaldırmayı düşünüyor musunuz?

5. Milyonlarca staj ve çıraklık mağdurunun yıllardır talep ettiği, staj ve çıraklık dönemindeki sigorta girişlerinin emeklilik hakkı açısından sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesine yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen yasal bir çalışma var mıdır? TBMM gündemine bu yönde bir düzenleme getirilmesi planlanmakta mıdır?