Trabzon iline yapılan yatırımlara ve ilin istihdam verilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kaçır tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kaçır, 6 Ağustos 2026 tarihinde Trabzon'da gerçekleştirilen Sanayi ve Teknoloji Projeleri Açılışı ve imza Töreni'nde yaptığı açıklamada, yatırım teşvik sistemi kapsamında Trabzon'da 85,5 milyar liralık yatırımın ve 13 binin üzerinde istihdamın önünün açıldığını ifade etmiştir.

Aynı açıklamada; Trabzon'daki organize sanayi bölgelerinin sayısının 3'ten 5'e, toplam yüzölçümünün 100 hektardan 422 hektara çıkarıldığı, OSB'lerde 4 bin 865 ilave istihdam oluşturulduğu, KOSGEB aracılığıyla Trabzon'daki KOBİ'lere bugüne kadar 3,2 milyar lira destek sağlandığı belirtilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bununla birlikte kamuoyuna açıklanan 85,5 milyar liralık yatırım ve 13 binin üzerindeki istihdam rakamlarının ne kadarının fiilen gerçekleştiği, ne kadarının yatırım teşvik belgelerinde yer alan taahhütlerden oluştuğu, teşvik belgesi alınmasına rağmen henüz başlanmayan veya tamamlanmayan yatırımların miktarı ile bu yatırımların Trabzon ekonomisine ve istihdamına bugüne kadar sağladığı gerçek katkının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Trabzon'da özellikle genç işsizliğinin, nitelikli iş gücünün başka şehirlere göçünün ve yatırımcıların teşvik koşulları nedeniyle çevre illere yöneldiğine ilişkin yakınmaların devam ettiği bir dönemde, açıklanan yatırım ve istihdam rakamlarının somut sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması önem taşımaktadır.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

Buna göre;

SORULAR

1. Bakanlığınız tarafından açıklanan 85,5 milyar TL tutarındaki yatırım, hangi tarih aralığında düzenlenen yatırım teşvik belgelerini kapsamaktadır? Bu tutarın hesaplanmasında kaç adet yatırım teşvik belgesi esas alınmıştır?

2. Söz konusu 85,5 milyar TL'lik yatırımın ne kadarı 6 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla fiilen gerçekleştirilmiştir? Henüz harcamaya veya yatırıma dönüşmemiş teşvik belgelerindeki toplam yatırım taahhüdü ne kadardır?

3. 85,5 milyar TL'lik toplam içerisinde;

   a) tamamlanan,

   b) yatırımı devam eden,

   c) henüz yatırıma başlanmayan,

   d) süresi uzatılan,

   e) teşvik belgesi iptal edilen veya kapatılan yatırımların sayısı ve toplam yatırım tutarı ayrı ayrı nedir?

4. Yatırım teşvik belgelerinde öngörülen 13 binin üzerindeki istihdamın kaç kişilik bölümü bugün itibarıyla fiilen gerçekleşmiştir? Bu çalışanların kaçının istihdamı halen devam etmektedir?

5. 13 binin üzerinde olduğu açıklanan istihdam rakamının ne kadarı yatırım teşvik belgelerinde taahhüt edilen istihdam, ne kadarı fiilen oluşturulan yeni istihdamdır? 6. Teşvik sistemi kapsamında Trabzon'da yatırım yapacağını taahhüt etmesine rağmen yatırımını tamamlamayan veya hiç başlamayan yatırımcıların sayısı kaçtır? Bu yatırımların toplam yatırım ve istihdam taahhüdü ne kadardır?

6. 85,5 milyar TL'lik yatırımın ilçeler bazındaki dağılımı nasıldır? Ortahisar, Akçaabat, Arsin, Yomra, Of, Vakfikebir, Beşikdüzü, Sürmene ve diğer ilçelerde teşvik kapsamındaki yatırım tutarı ve öngörülen istihdam sayısı ayrı ayrı kaçtır? 8. Söz konusu yatırımların sektörel dağılımı nasıldır? İmalat sanayi, turizm, enerji, gıda ve su ürünleri, savunma sanayii, teknoloji ve diğer sektörlerde yatırım tutarı ile gerçekleşen istihdam sayısı nedir?

   Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

7. Bakanlığınızca yatırım teşvikleri kapsamında Trabzon'daki yatırımcılara bugüne kadar;

   a) vergi indirimi,

   b) KDV istisnası,

   c) gümrük vergisi muafiyeti,

   d) SGK işveren primi desteği,

   e) faiz veya kâr payı desteği,

   f) yatırım yeri tahsisi başlıklarında sağlanan kamusal desteğin toplam parasal karşılığı ne kadardır?

8. Teşvik belgesi kapsamında yatırımını tamamlayan işletmelerden, belgelerinde öngörülen istihdam sayısına ulaşamayan kaç işletme bulunmaktadır? Bunlar hakkında herhangi bir yaptırım veya teşvik geri alma işlemi uygulanmış mıdır?

9. Son beş yılda Trabzon için düzenlenen yatırım teşvik belgelerinin yıllar itibarıyla toplam yatırım tutarı, öngörülen istihdamı ve fiilen gerçekleşen istihdamı kaçtır?

10. Bakanlığınız, teşvik belgelerinde yer alan yatırım ve istihdam taahhütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini hangi yöntemle takip etmektedir? Bu yatırımlara ilişkin yerinde denetim yapılmakta mıdır? Son beş yılda Trabzon'da kaç yatırım yerinde denetlenmiştir?

11. Trabzon'daki organize sanayi bölgelerinde 4 bin 865 ilave istihdam oluşturulduğu açıklanmıştır. Bu istihdam hangi yıllar arasında oluşturulmuştur ? OSB'ler itibarıyla mevcut toplam işletme ve çalışan sayısı nedir?

12. Trabzon'daki OSB'lerde yatırımcıya tahsis edildiği hâlde yatırım yapılmayan kaç sanayi parseli bulunmaktadır? Bunların toplam yüzölçümü ne kadardır? Tahsisi iptal edilen parsel sayısı kaçtır?

13. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında Trabzon'dan 6,9 milyar TL toplam yatırım büyüklüğüne sahip 25 proje başvurusu alındığı açıklanmıştır. Bu projelerin kaçı destek almaya hak kazanmıştır? Bu yatırımların öngörülen toplam istihdamı nedir ve yatırımların hangi tarihlerde faaliyete geçmesi beklenmektedir?

14. Bakanlığınızın açıklamasına göre Trabzon'daki KOBİ'lere KOSGEB aracılığıyla bugüne kadar 3,2 milyar TL destek sağlanmıştır. Bu tutarın yıllar ve destek programları itibarıyla dağılımı nedir? Destekten yararlanan işletme sayısı kaçtır?

    Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi Üyesi

15. Bakanlığınızca açıklanan yatırım ve istihdam hedeflerinin gerçekleşmesini takip etmek üzere Trabzon özelinde hazırlanmış bir performans, izleme veya gerçekleşme raporu bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise bu raporların kamuoyuyla paylaşılması düşünülmekte midir?

16. Bakanlığınızın 6 Ağustos 2026 tarihinde açıkladığı 85,5 milyar TL yatırım ve 13 binin üzerinde istihdam hedefinin tamamının fiilen gerçekleşmesi için öngörülen tarih nedir?