İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/4934 GEÇ CEVAPLANDI · 44 GÜN

Yoksulluk çekmekte olan çocuklarla ilgili yürütülen çalışmalara ilişkin

Kaynak göster

Ayşegül Doğan (DEM Parti), 4 Ekim 2023 tarihinde 7/4934 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 17 Kasım 2023).

Ayşegül Doğan (DEM Parti, Şırnak). “Yoksulluk çekmekte olan çocuklarla ilgili yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4934, 4 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4934-yoksulluk-cekmekte-olan-cocuklarla-ilgili-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3537f8ba-93dc-4d3a-873f-018aff06e8ad

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ayşegül Doğan

Ekonomik kriz ve gıda fiyatlarındaki artış "derin yoksulluğu" ülke gündeminin en hayati başlığı haline getirmiştir. Araştırmalar, bu durumun en çok çocukların sağlıklı ve dengeli beslenmesi ile eğitim ve barınma gibi temel ihtiyaçlarının giderilmesini etkilediğini göstermektedir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın "Sosyal ve Ekonomik Destek" (SED) verilerine göre aile yanında temel ihtiyaçları karşılanamayan ve bunun sonucu ailesinden koparılma riski olan çocukların sayısının hızla arttığı haberleri basında yer almıştır. SED hizmetinden yararlandırılan çocuk sayısı Temmuz 2023 itibarıyla 165 bin 201'e ulaşmış, ekonomik kriz ve artan yoksullaşma sonucunda SED miktarına yüzde 17.55'lik oranda zam yapılarak yararlanan ailelerin hesabına SED ödemesi olarak yaklaşık 3 bin 550 TL yatırılmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) bu yıl ilk defa açıkladığı "çocuk, yoksulluk ve yaşam" raporu verilerinde, Türkiye'de 9,4 milyon çocuğun yani her iki çocuktan birinin yoksulluk çektiği, ülke geneli değerlendirmelerinde ise nüfusun yüzde 32,6'sının yoksulluk riski altında olduğu belirtilmiştir. Risk altında olanların yüzde 42,7'sini, 0-17 yaş arası "ciddi yoksulluk çeken çocuk" oluşturmaktadır. Uzmanlar bu durumun, sosyal dışlanma riski yaratabileceğinin altını çizmiştir.

Dünya Gıda Örgütü'nün 2022 verilerine göre, Türkiye'de 14,8 milyon kişi yetersiz beslenmekte, bu oranının en yüksek olduğu il ise yüzde 20,6 ile Şırnak olmuştur. BM'nin 2023 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu'nda, Türkiye'de yetersiz beslenmenin yaygınlık oranı yüzde

2,5, 5 yaş altı çocuklardaki bodurluk oranı ise yüzde 5,5 olarak açıklanmıştır.

Türkiye'de yaşayan çocuk sayısı son istatistiklere göre yaklaşık 23 milyon olup bu oran, ülke nüfusunun 9626,9'unu oluşturmaktadır. Barınmadan yeterli gıdaya eşirime, eğitimden sağlığa ve yaşanılabilir bir çevreye kadar çocukların temel haklarına dair sorunların acil ve kalıcı bir şekilde çözülmesi Bakanlığınızın sorumluluğundadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın SED kapsamında, ailelerine ödeme yaptığı ve temel ihtiyaçları karşılanamadığı için ailesinden koparılan ya da koparılma riski taşıyan çocuk sayısı kaçtır?

  2. "Ciddi yoksullaşma" yaşayan 9,4 milyon çocuk için Bakanlık hangi çalışmaları yürütmektedir?

  3. Dünya Gıda Örgütü'nün 2022 verilerine göre, yüzde 20,6 ile Şırnak çocuklarda yetersiz beslenmenin en yüksek oranda yaşandığı il olarak tespit edilmiştir. Bakanlığın, il özelinde, çocukların dengeli ve sağlıklı beslenmesi için başlattığı bir çalışma var mı?

  4. Bakanlığınızın, iddialarda yer verilen yoksul çocuk sayısındaki artışın kalıcı olarak çözüme kavuşturulması konusunda kapsayıcı farklı bir yaklaşımı, çalışması ya da uygulanmakta olan projesi var mıdır?

  5. Ekonomik kriz ve yoksullaşma nedeni ile kaç çocuk Bakanlığınızın korumasına bırakılmıştır?

  6. Giderek artan ve "çocuk yoksulluğu" olarak adlandırılan mevcut durum göz önüne alındığında, Bakanlığınız tarafından, çocuk sağlığı ile bedensel ve zihinsel gelişim bozukluklarına odaklanan yaygın saha araştırmaları ve taramalar yapılmakta mıdır?

  7. Ülke genelinde durumun önemi ve hassasiyeti ortadayken Bakanlıklar arası ortak bir çalışma ve acil eylem çağrısı yapmak için hala ne beklenmektedir?

  8. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi'nde yoksul çocukların okul ortamında "Arkadaş edinmede zorluk, utanma ve sosyalleşmede zayıflık" gibi olumsuzluklara maruz kaldığı sonucuna varılmıştır. Bu tespitlere dayanarak, artan yoksulluğun önlenmesi ve çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesi amacıyla, Bakanlığınız hangi önlemleri almaktadır?

  9. Sağlık Bakanlığı'nın 2019-2023 Çocukluk Çağı Obezitesinin Önlenmesi Eylem Planı'nda, tüm okul koridorlarında ve spor alanlarında ücretsiz, temiz, içilebilir su temini için 9670 su çeşmeleri sağlanmasının yanı sıra ücretsiz taze sebze ve meyve desteğinin sağlanacağı "okul meyve/sebze ve okul sütü/üzümü" programları, 2023 yılı hedeflerinde yer almıştır. Hedefte gerçekleşme yüzdesi kaçtır? Bakanlığınız tarafından konunun takibi yapılmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o : 10.10.2023 tarihli ve 1299779 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Şırnak Milletvekili Sayın Ayşegül DOĞAN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/4934 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Şırnak Milletvekili Sayın Ayşegül DOĞAN'a Ait 7/4934 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımız çocuklara yönelik hizmetleri, çocuğun üstün yararı ön planda tutularak çocuk hakları doğrultusunda aile odaklı yaklaşım önceliği çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Çocukların aile birlik ve bütünlüğü içinde büyümelerini sağlamak koruma hizmetlerimizin temelini oluşturmaktadır. Ailelerin ekonomik ve sosyal yönden desteklenerek aile birliğinin korunması amacıyla aile odaklı hizmetlerimizin temelini oluşturulan Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti uygulanmaktadır.

Ülke genelinde çocukların sağlıklı gelişimini temin etmek üzere; çocuklara yönelik sosyal hizmet ve yardım faaliyetleri ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği ve koordinasyon içinde yürütülmektedir.

Çocuk Koruma Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinde; korunmaya ihtiyacı olan çocuk, "Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk" olarak tanımlanmıştır.

Çocuğun mağduriyeti ile ilgili Bakanlığımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, çocuk ve ailesi hakkında derhal sosyal inceleme yapılmaktadır. Yapılan sosyal inceleme sonucu korumaya ihtiyacı olan çocuk olduğuna karar verilen çocuklar ilgili mahkemeden 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında alınan bakım tedbiri kararı ile korunma ve bakım altına alınmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://www.aile.gov.tr/chgm/istatistikler/ internet adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.

SED Hizmetinin etkinliğini artırmak, ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla 2017 yılında başlatılan "SED Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" kapsamında SED Hizmetinden yararlanan çocuklar için akademik, sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir. Bu doğrultuda 81 ilde SED hizmetinden yararlanan ortaokul ve lise çağında bulunan çocukların sosyal, kültürel, sportif ve akademik faaliyetlerden faydalandırılması sağlanmaktadır. Proje kapsamında; alanında uzman meslek elemanları, çocuklar ve aileleri ile sürekli olarak iletişim halinde olup ihtiyaçlar doğrultusunda, çocuklara ve ailelerine yönelik gerekli mesleki çalışmalar planlanmakta ve psikososyal destek hizmeti sunulmaktadır.

Proje ile çocukların boş zamanları, gelişimlerini destekleyecek şekilde yapılandırılmakta, boş vakitlerinde olumsuz ortamlardan /sosyal çevreden ve bunların barındırdığı risklerden korunmaları ve toplum kaynaklarına erişim konusunda fırsat eşitliği sağlanmaktadır.

Proje kapsamında çocuklarla ilgili yapılan çalışmalar genel hatlarıyla şunlardır:

• Çocukların akademik yaşamlarının desteklenmesi kapsamında; okul takiplerinin yapılması, okula uyumlarının artırılması, akademik açıdan desteklenmesi gereken alanların belirlenmesi,

• Kütüphane ziyaretleri ve çocukların yerel kütüphanelere kayıtlarının yaptırılması,

• Çocukların yeteneklerine göre sanatsal ve sportif kurslara katılmalarının sağlanması,

• Eğitimi destekleyecek şekilde kurslara katılmalarının ve gerekli yardımcı materyalin sağlanması,

• Çocuklara ve ailelerine çeşitli konularda (hijyen, sağlık, mahremiyet, aile içi iletişim, bilinçli medya-internet kullanımı, çocuk hakları vb. ) eğitimler verilmesi,

• Tarihi mekanlara geziler, müze ziyaretleri, piknikler,

• Yaşlı, engelli gibi özel gruptaki kişiler ile bir araya gelerek bilinç ve farkındalık oluşturulması,

• Çevretemizliği, ağaç dikimi, sıfır atık, doğal kaynakların verimli kullanımı ve korunması gibi konularda sosyal sorumluluk çalışmaları,

• Önemli gün ve haftalara yönelik olarak çocukların katılımı ile eğitim, etkinlik, kutlamalar

. — ve farkındalık çalışmaları,

• Bilimsel çocuk dergilerine abonelik.

Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş İhtiyaç Sahibi, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

• Bu kapsamda yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem verilmektedir. Bakanlığımız olarak çocuklarımıza yönelik Doğum Yardımı, Çoklu Doğum Yardımı, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Türkiye Aile Destek Programı-Çocuk Desteği Bileşeni, Engelli Yakını Aylığı, Şartlı Sağlık Yardımları, Ücretsiz Ders Kitâbı, Şartlı Eğitim Yardımları, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Eğitim Materyali Yardımları, Öğrenci Barınma-Taşıma-Yemek Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Yurt Yapımı, Kur'an Kursu Destek Programı ve Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerinin Karşılanmasına Yönelik Yardımlar uygulanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir