Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye süreci ile ilgili yürütülen soruşturmaya ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Akın GÜRLEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

ŞER CORA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve örgüte üye olma", "nitelikli dolandırıcılık", "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" ve "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet" suçları kapsamında yürütülen ve kamuoyunda "fon soruşturması" olarak bilinen soruşturma, Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026'da yedi portföy yönetim şirketine ait fonları işleme kapatmasıyla birlikte, büyüklüğü yaklaşık 18 milyar dolar olan 131 fonu ve 455.758 yatırımcıyı doğrudan etkilemiştir. 4 Ekim itibarıyla soruşturmada 217 şüpheli hakkında adli işlem yapıldığı ve 85 şüphelinin tutuklandığı açıklanmıştır. Adalet Bakanı, 23 Eylül'de yaptığı açıklamada paraların yurt dışına kaçırıldığının görüldüğünü, yaklaşık 40- milyon dolarlık bir transferin durdurulduğunu ve asıl amacın yurt dışına çıkarılan paraları geri getirmek olduğunu belirtmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Basına yansıyan ve MASAK raporuna dayandığı belirtilen bilgilere göre, Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar TURHAN'ın hesabından 24 Ağustos'ta İsviçre'deki bir hesaba 15 milyon dolar; Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed YARIZ"'ın hesabı ile İsviçre'deki Edmond de Rothschild Bankası nezdindeki bir hesap arasında ise 1 Eylül'de 25 milyon euro tutarında transfer yapıldığı ileri sürülmektedir. Aynı haberlere göre bu transferler, fonların iade ödemelerinde temerrüde düştüğü 15-16 Eylül 2026 tarihlerinden önce gerçekleşmiştir. Muhammed YARIZ'ın 25 Mayıs'ta, Londra'da yatçılık şirketi bulunan bir iş insanının İsviçre'deki hesabına 14,5 milyon dolar gönderdiği de basına yansıyan iddialar arasındadır. Ayrıca Hedef Yatırım Bankası üzerinden İsviçre merkezli Swissguote'a yönelik, yaklaşık 2 milyar TL (40,9 milyon dolar) tutarındaki bir işlemin 21 Eylül'de MASAK tarafından durdurulduğu haberlere yansımıştır.

Bunların yanı sıra, Serdar TURHAN"'ın Dubai'de villa, özel jet ve yat satın aldığına ilişkin tespitlerin soruşturma dosyasında yer aldığı ve kendisinin Yunanistan'da oturum izni ile gayrimenkulü bulunduğu; hakkında yakalama kararı bulunan ve bir hisse senedi üzerinden son bir yilda yaklaşık 15 milyar TL kazanç elde ederek bunun 12 milyar TL'sini nakde çevirdiği bildirilen iş insanı Cengiz AVCI'nın ise yurt dışında, iddiaya göre Yunanistan'da bulunduğu ileri sürülmektedir. Yönetim Kurulu Başkanı soruşturma kapsamında tutuklanan Tera Yatırım Holding'in: kontrolündeki şirketlerin İspanya'nın Malaga kentinde bir villa projesi yürüttüğü ve KKTC .de Gazimağusa sahilinde arsalar edindiği de basına yansımıştır.

Türkiye; 1959 tarihli Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesi'ne, suç gelirlerinin aklanması, araştırılması, ele geçirilmesi ve müsaderesine ilişkin 1990 tarihli Strazburg

TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

Soli

Sözleşmesi'ne, 2005 tarihli Varşova Sözleşmesi'ne ve Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı BM Sözleşmesi'ne taraftır. Bu sözleşmeler banka hesapları ve işlemleri hakkında bilgi alınması, geçici tedbir uygulanması, müsadere kararlarının tanınması ve müsadere edilen varlıkların mağdurlara iadesi veya paylaşılması için ayrıntılı imkânlar öngörmektedir. 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu da Adalet Bakanlığını merkezi makam olarak görevlendirmekte, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde delillerin korunması için talepten önce geçici tedbir istenmesine (m. 7/1-a) ve yabancı devletin kendi ceza soruşturmasını başlatmasına yol açabilecek bilgilerin talep olmaksızın ilgili devlete iletilmesine (m. 7/2) imkân tanımaktadır.

Bakanlık tarafından fon soruşturması kapsamında Almanya, İsviçre, Yunanistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer ülkelere adli yardım ve malvarlığı tedbiri talebinde bulunulup bulunulmadığına dair bugüne kadar bir açıklama yapılmamıştır. Yurt dışındaki varlıklara zamanında tedbir konulamaması, bu varlıkların satılması, devredilmesi veya teminata verilmesi yoluyla mağdur yatırımcıların zararlarının giderilmesini imkânsız hâle getirebilecektir.

Masumiyet karinesi saklı kalmak kaydıyla, yurt dışına çıkarıldığı ileri sürülen paraların izlenmesi ve geri getirilmesi için gerekli adımların gecikmeksizin atılması, devletin, yüz binlerce yatırımcının mülkiyet hakkını koruma yükümlülüğünün gereğidir. Bu adımların soruşturmanın gizliliği gözetilerek açıklanması ise söz konusu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğinin Meclis ve kamuoyu tarafından denetlenebilmesi bakımından önem taşımaktadır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. MASAK, SPK, bankalar veya diğer kamu kurumlarının yurt dışına olağan dışı büyüklükte para transferleri yahut malvarlığı kaçırılması riski konusunda soruşturma makamlarına veya Bakanlığınıza yaptığı ilk bildirim hangi tarihtedir? Bu bildirimlerden sonra yurt dışındaki varlıkların korunmasına yönelik ilk işlem hangi tarihte yapılmıştır?

2. Fon soruşturmasının yurt dışı boyutu için Bakanlığınız Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü bünyesinde özel bir çalışma grubu oluşturulması veya sorumlu bir birim belirlenmiş midir? İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, MASAK, SPK, TMSF, Dışişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol-Europol Daire Başkanlığı arasında yurt dışındaki varlıkların izlenmesine yönelik eşgüdüm hangi usulle ve hangi sıklıkla sağlanmaktadır?

3. Soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla işlem gören kişilerin ve bu kişilerle bağlantılı tüzel kişilerin yurt dışında malvarlığı bulunduğu tespit edilmiş midir? Tespit edilmişse bu varlıklar hangi ülkelerde bulunmaktadır ve tahmini toplam değeri ne kadardır? Başsavcılığın 2024 yılından bu yana gerçekleştirilen yurt dışı para ve kripto varlık transferlerine ilişkin MASAK''tan istediği bildirilen verilere göre yurt dışına çıkarıldığı belirlenen toplam tutar nedir? Banka hesaplarının tespiti için Varşova Sözleşmesi'nin banka hesapları ve bankacılık işlemleri hakkında bilgi alınmasına ve bankacılık işlemlerinin izlenmesine ilişkin 17 ila 19. maddeleri çerçevesinde hangi ülkelere talepte bulunulmuştur?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası

4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

   Soruşturmanın başladığı tarihten bu yana Başsavcılık tarafından Bakanlığınıza kaç ülkeye yönelik adli yardım talebi iletilmiştir? Bunlardan kaçı 6706 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca uygun bulunarak hangi ülkelere ve hangi tarihlerde gönderilmiştir; kaçı eksiklik veya tercüme nedeniyle bekletilmekte ya da Başsavcılığa iade edilmiş bulunmaktadır? Varlık bulunduğu bilinen ülkelerden talepte bulunulmayanlar varsa bunun gerekçesi nedir?

5. Gönderilen talepler 1959 tarihli Avrupa Sözleşmesi, Strazburg Sözleşmesi, Varşova Sözleşmesi, Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı BM Sözleşmesi, ikili anlaşmalar ve karşılıklılık ilkesinden hangilerine dayandırılmıştır? Talepler bilgi ve belge istemenin ötesinde malvarlığının dondurulmasını, malvarlığına el konulmasını ve ileride verilecek müsadere kararlarının tanınmasını da kapsamakta mıdır?

6. Resmi talep dosyalarının hazırlanması zaman alacağından, varlıkların devrini veya teminata verilmesini önlemek amacıyla ilgili ülkelerden acil geçici tedbir istenmiş midir? Bu amaçla Interpol kanalı, irtibat görevlileri veya sözleşmelerin öngördüğü doğrudan iletişim imkânları kullanılmış mıdır? Kullanılmışsa hangi ülkelerde, hangi tarihte ve hangi varlık veya tutar için tedbir uygulanmıştır? Bu taleplerden kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiş, kaçı hâlen sonuçlandırılmamıştır? Kabul edilen talepler kapsamında hangi tür ve toplam ne kadar malvarlığı fiilen dondurulmuş, bloke edilmiş veya devri engellenmiştir?

7. 6706 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrası ile Strazburg ve Varşova Sözleşmelerinin talep olmaksızın bilgi verilmesine ilişkin hükümleri uyarınca, varlıkların bulunduğu ülkelerin kendi aklama soruşturmalarını başlatmasını sağlayacak bilgiler bu devletlere iletilmiş midir? İletilmişse hangi ülkelere ve hangi tarihlerde iletilmiştir?

8. Türkiye'de suç gelirlerinin uluslararası düzeyde izlenmesi ve geri kazanımı için bir Varlık Geri Kazanım Ofisi kurulması, Temmuz 2024'te Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi ortak programı kapsamında Bakanlığınızın katılımıyla ele alınmıştır. Bu konuda hangi aşamaya gelinmiştir? Bu soruşturmada CARIN gibi uluslararası varlık geri kazanım ağlarından yararlanılmış mıdır?

9. Tarafınızca suçtan elde edildiği tespit edilen malvarlığı gelirlerinin TMSF bünyesinde oluşturulacak bir fona aktarılacağı açıklanmıştır. Yurt dışında müsadere edilecek değerlerin Türkiye'ye iadesi ve mağdur yatırımcılara aktarılması için Varşova Sözleşmesi'nin 25. maddesi çerçevesinde herhangi bir ülkeyle iade veya varlık paylaşımı konusunda görüşme başlatılmış mıdır? Yurt dışından gelecek değerlerin bu fona hangi hukuki dayanakla aktarılacağı belirlenmiş midir?

10. Yurt dışında bulunduğu tespit edilen şüphelilerden kaçı hakkında kırmızı bülten çıkarılması ve iade talebinde bulunulması için işlem başlatılmıştır ve bu işlemler hangi ülkeleri kapsamaktadır? Şüphelilerden yabancı devlet vatandaşlığı veya oturum izni bulunanlar tespit edilmiş midir? Kendi vatandaşını iade etmeyen devletler bakımından 6706 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca soruşturmanın devri seçeneği değerlendirilmekte midir?

    TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

11. İsviçre'deki Edmond de Rothschild Bankası ve diğer bankalar nezdindeki hesaplara yapıldığı ileri sürülen transferlere konu paraların bloke edilmesi için İsviçre Federal Adalet Dairesine (Bundesamt für Justiz) başvurulmuş mudur? İsviçre'nin Ceza İşlerinde Uluslararası Adli Yardım Kanunu'nun (IRSG) geçici tedbirlere ilişkin 18. maddesi uyarınca acil bloke istenmiş midir? Hâlen İsviçre'de tedbir altında bulunan bir tutar var mıdır?

12. Tarafınızca durdurulduğu açıklanan yaklaşık 40 milyon dolarlık transfer, basına yansıdığı üzere Hedef Yatırım Bankası üzerinden Swissguote'a yönelik yaklaşık 2 milyar TL'lik işlem midir? Bu işlemin durdurulmasının hukuki dayanağı nedir? Soruşturma başladıktan sonra yurt dışına çıkarılmaya çalışılan, durdurulan veya durdurulamayan başka değerler tespit edilmiş midir?

13. Serdar TURHAN"ın Dubai'de satın aldığı ileri sürülen villa, özel jet ve yat ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki diğer varlıklar için BAE makamlarına adli yardım ve tedbir talebinde bulunulmuş mudur? Bulunulmuşsa, bu taleplerin hukuki dayanağı nedir? Söz konusu yat ile uçağın hangi devletin siciline kayıtlı olduğu tespit edilmiş midir?

14. Yunanistan'da bulunduğu ileri sürülen Cengiz AVCI ile Yunanistan'da oturum izni ve gayrimenkulü bulunduğu bildirilen Serdar TURHAN bakımından Yunan makamlarına iade, adli yardım veya tedbir talebi iletilmiş midir? İspanya'daki Malaga villa projesi, KKTC'deki arsalar ve Birleşik Krallık'ta faaliyet gösterdiği bildirilen bağlantılı şirketler bakımından hangi işlemler yapılmıştır?

15. Almanya başta olmak üzere yurt dışında yerleşik Türk vatandaşlarından ve yabancı yatırımcılardan etkilenenlerin sayısı ve zarar tutarına ilişkin bir tespit yapılmış mıdır? Bu yatırımcıların şikâyet, soruşturmaya katılma ve tazmin haklarını kullanabilmeleri için konsolosluklar aracılığıyla bir bilgilendirme veya başvuru mekanizması oluşturulması amacıyla Dışişleri Bakanlığı ile eşgüdümlü bir çalışma planlanmakta mıdır?

16. Bakanlığınız, soruşturmanın gizliliğini zedelemeyecek ölçüde, yurt dışına yöneltilen talep sayısı, ülkeler ve tedbir altına alınan tutarlar gibi bilgileri içeren düzenli bir kamuoyu bilgilendirmesi yapmayı planlamakta mıdır?

17. Soruşturma kapsamında tespit edilen kişi, şirket, fon ve para hareketleri arasındaki ilişkilerin TCK"'nın 220. maddesi kapsamında suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün varlığı yönünden değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir soruşturma yürütülmekte midir? Yürütülmekte ise soruşturma kapsamında örgütün yönetimi, hiyerarşik yapısı, sürekliliği ve şirketler ile gerçek kişiler arasındaki görev dağılımına ilişkin hangi tespitler yapılmıştır?

18. Yurt dışına gerçekleştirildiği tespit edilen para ve kripto varlık transferleri ile yurt dışında edinilen taşınır ve taşınmaz malvarlıkları bakımından TCK'nın 282. maddesinde düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu yönünden soruşturma yürütülmekte midir? Bu kapsamda yabancı ülkelerin mali istihbarat birimleri ve adli makamlarıyla hangi bilgi paylaşımı ve adli işbirliği mekanizmaları işletilmiştir?

    TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara