Vergi borcu bulunan esnafa yönelik bir yapılandırma düzenlemesinin hayata geçirilmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından EÇ olarak cevaplandırılmasını arz ederim. —-—

Türkiye genelinde milyonlarca esnaf ve sanatkâr; yüksek işletme giderleri, finansmana &rişimde yaşanan güçlükler, daralan iç talep ve artan vergi ve prim yükleri altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışmaktadır.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2026 yılı başı itibarıyla Türkiye'de 2 milyon 256 bin 978 esnaf ve sanatkâr ile bunlara ait 2 milyon 542 bin 99 işletme bulunmaktadır. Bu işletmeler yalnızca kendi ailelerinin geçimini sağlamamakta; mahalle ekonomisinin, üretimin, ticaretin ve istihdamın da temel unsurlarından birini oluşturmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ancak sahadan tarafımıza iletilen bilgiler, özellikle geçmiş dönemlerden kalan vergi borçlarının faiz, gecikme zammı ve diğer feri alacaklarla birlikte esnafın ödeme kabiliyetini aşan rakamlara ulaştığını göstermektedir.

Esnafımızın temel itirazı borcunu ödememek değildir. Tam tersine; ana borcunu ödemek isteyen ancak yıllar içerisinde oluşan faiz ve gecikme yükleri nedeniyle ödeme imkânını kaybeden binlerce işletme bulunmaktadır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48'inci maddesi kapsamında vergi borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi mümkün olmakla birlikte, 13 Kasım

2025 tarihinden itibaren uygulanan yıllık tecil faizi oranı yüzde 39'dur. Soştlu 2026 yılında getirilen geçici düzenlemeyle, 5 Haziran 2026 tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde 16 Haziran 2026 tarihine kadar ödenmemiş ve vergi dairelerince takip ve tahsil edilen kapsamdaki kamu alacakları için, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuran borçlulara yıllık yüzde 39 yerine yüzde 29 tecil faizi uygulanmış; borçlunun mali durumu, alacağın türü ve hukuki statüsüne göre borçların 72 aya kadar taksitlendirilmesine imkân sağlanmıştır. Ancak SÖZ konusu başvuru süresinin sona ermiş olması, borç yükü devam eden esnaf ve sanatkârların sorununu ortadan kaldırmamıştır..

Vergisini beyan eden, faturasını kesen, kira ve çalışan giderlerini kayıt altında tutan esnafin kamuya olan borçlarının faiz ve gecikme yükleri nedeniyle katlanması; kayıt dışı faaliyet gösterenlerle kayıtlı çalışan esnaf arasındaki rekabet dengesini de bozabilmektedir.

Devletin görevi, borcunu ödemek isteyen vatandaşı borcunun altında ezmek değil; tahsilatı mümkün kılacak, işletmelerin faaliyetlerini sürdürebileceği makul bir ödeme sistemi oluşturmaktır. Dolayısıyla vergi aslının korunması ve ana borcun makul vadelerle taksitlendirilmesi kaydıyla, birikmiş gecikme faizi ve gecikme zamlarının tamamen veya belirli oranlarda silinmesine imkân sağlayacak yeni bir yapılandırma düzenlemesi yapılabilir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 30 Eylül 2026 tarihi itibarıyla vergi dairelerine vadesi geçmiş vergi borcu bulunan gerçek kişi mükellef ve esnaf sayısı kaçtır?

2. Bu mükelleflerin toplam vergi aslı borcu ne kadardır? Bu borçlara ilişkin gecikme faizi, gecikme zammı, ceza ve diğer feri alacakların toplam tutarı ne kadardır?

3. Esnaf ve sanatkârların vergi borçlarının toplam tutarı ayrıca takip edilmekte midir? Ediliyorsa son beş yıl itibarıyla yıllara göre borçlu esnaf sayısı ve toplam borç miktarı nedir? a4. Vergi aslı ile gecikme faizi ve gecikme zammının birbirinden ayrı gösterildiği bir veri

   Bakanlığınızın elinde bulunmakta mıdır?

   Vergi aslına kıyasla faiz, gecikme zammı ve cezaların toplam borç içerisindeki payı yüzde kaçtır? MN

   Vergi aslı borcunun faiz ve gecikme yükleri nedeniyle iki Veya üç katına çıktığı kaç mükellef bulunmaktadır?

4. . 2026 yılında 6183 sayılı Kanunun 48'inci maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan mükellef sayısı kaçtır? Bunların kaçının başvurusu kabul edilmiş, kaçının başvurusu reddedilmiştir?

5. 2026 yılında uygulanan yüzde 29 oranındaki indirimli tecil faizinden kaç mükellef yararlanmıştır? Bu kapsamda yapılandırılan toplam kamu alacağı ne kadardır?

   31 Ağustos 2026 tarihinde sona eren indirimli tecil uygulamağının süresinin uzatılması veya yeniden uygulanması yönünde Bakanlığınızca bir çalışma yürütülmekte midir? Mevcut yıllık yüzde 39 tecil faizinin özellikle küçük esnaf açısından sürdürülebilirliği konusunda Bakanlığınızca bir etki analizi yapılmış mıdır? .

   Borcunu ödemek isteyen küçük esnaf için vergi aslının korunarak gecikme faizi ve gecikme zamlarının tamamen veya kısmen silinmesine yönelik yeni bir yapılandırma çalışmanız bulunmakta mıdır?

   Esnafın ödeme gücüne göre 36, 48, 60 veya 72 aylık uzun vadeli ve düşük faizli bir yapılandırma modeli oluşturulması gündeminizde midir? ——

   Vergi borcunun ana parasını peşin ödeyen esnafa gecikme faizi ve gecikme zammında önemli oranda indirim sağlanması konusunda bir düzenleme yapılacak mıdır?

6. Düzenli vergi ödeyen mükelleflerle borcunu yapılandıran mükellefler arasında adaletin korunabilmesi amacıyla vergisini düzenli ödeyen esnafa ilave vergi indirimi veya teşvik sağlanması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?

7. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında, vergisini ve "diğer yükümlülüklerini düzenli şekilde yerine getiren esnafın haksız rekabete karşı korunması amacıyla hangi tedbirler alınmaktadır?

8. Ekonomik şartlar nedeniyle ödeme güçlüğüne düşmüş ancak ticari faaliyetine devam eden küçük işletmeler için haciz ve cebri tahsil süreçleriride işletmenin faaliyetini sürdürebilmesini gözeten yeni bir uygulama planlanmakta mıdır?

   SOYU

9. Bakanlığınız, küçük esnafın vergi borçlarının ekonomik ve sosyal etkilerini değerlendirmek üzere TESK, esnaf odaları ve meslek kuruluşlarıyla kapsamlı bir çalışma yapacak mıdır? c

10. Borcunu ödemek isteyen fakat mevcut faiz ve taksit şartları nedeniyle ödeme imkânı bulamayan esnafa yönelik yeni bir yapılandırma kanununun TBMM'ye sunulması konusunda Bakanlığınızın bir hazırlığı bulunmakta mıdır?