Sayıştayın 2025 Yılı Denetim Raporu'nda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüyle ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve iklim değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Yılmaz N

Sayıştay Başkanlığının Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne ilişkin 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporunda, kamu taşınmazlarının kayıt altına alınması, kamu harcamalarının muhasebeleştirilmesi ve kamu varlıklarının denetlenmesine ilişkin ciddi eksiklikler tespit edilmiştir.

Raporda, Genel Müdürlüğe tahsis edilen 1.034 taşınmazın envanter değerinin 4.508.048.375,59 TL olmasına karşın, bilançoda bu taşınmazların 7.522.660.693,95 TL olarak gösterildiği belirtilmiştir. Böylece kamu taşınmazlarının envanter kayıtları ile bilanço değerleri arasında

SORULAR

1. 014.612.318,36 TL tutarında uyuşmazlık bulunduğu ortaya konulmuştur.

   Kamuya ait taşınmazların gerçek değerlerinin mali tablolara doğru yansıtılmaması, kamu varlıklarının etkin biçimde izlenmesini ve denetlenmesini güçleştirmektedir. Milyarlarca liralık bu farklılığın hangi işlemlerden kaynaklandığının açıklanmaması, kamu kaynaklarının yönetimi ve korunması açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

   Raporda ayrıca 37.743.792,83 TL tutarındaki hurdaya ayırma işlemlerinin yanlış muhasebeleştirildiği, 23.821.453,29 TL tutarındaki bina iyileştirme ve devam eden yapım harcamalarının, 19.525.254,38 TL tutarındaki maddi duran varlık alımlarının ve 15.325.985,24 TL tutarındaki yazılım ve harita alımlarının ilgili varlık hesapları yerine doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.

   Söz konusu işlemlerin toplamı 96.416.485,74 TL'ye ulaşmaktadır. Bu tutarlar doğrudan kamu zararı olarak nitelendirilmemekle birlikte, kamu varlıklarının gerçek durumunun mali İş S4107973 tablolarda gösterilmemesi, harcamaların ve edinilen varlıkların denetlenebilirliği bakımından ciddi riskler oluşturmaktadır.

   Diğer taraftan, Sayıştay'ın 2024 yılı denetiminde tespit ettiği bazı aykırılıkların 2025 yılında da devam ettiği görülmektedir. Özellikle taşınmaz kayıtlarının gerçeği yansıtmaması ve maddi olmayan duran varlıkların yanlış muhasebeleştirilmesine ilişkin uyarıların giderilmemiş olması, kurumun iç kontrol ve denetim mekanizmalarının etkinliğini tartışmalı hâle getirmektedir.

   Kamu kaynaklarının şeffaf, hesap verebilir ve mevzuata uygun biçimde yönetilmesi zorunludur. Sayıştay tarafından tespit edilen bu aykırılıkların nedenlerinin, sorumlularının ve kamu zararına yol açıp açmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda;

2. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne tahsis edilen 1.034 taşınmazın envanter kayıtları ile bilanço değerleri arasında bulunan 3.014.612.318,36 TL tutarındaki farkın gerekçesi nedir? Bu fark hangi taşınmazlardan ve hangi muhasebe işlemlerinden kaynaklanmaktadır?

3. Söz konusu 3 milyar TL'yi aşan uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla herhangi bir inceleme veya idari soruşturma başlatılmış mıdır? Bu kayıt farklılığının kamu zararına yol açıp açmadığı araştırılmış mıdır?

4. Sayıştay raporunda tespit edilen 37.743.792,83 TL tutarındaki hurdaya ayırma işlemleri hangi taşınır varlıklara ilişkindir? Bu varlıkların fiili durumları ve hurdaya ayrılma gerekçeleri nelerdir? Hurdaya ayırma işlemlerinin mevzuata uygunluğu ayrıca denetlenmiş midir?

5. Toplam 23.821.453,29 TL tutarındaki bina iyileştirme ve devam eden yapım harcamaları hangi taşınmazlar ve projeler için gerçekleştirilmiştir? Bu harcamaların ilgili varlık hesapları yerine doğrudan gider kaydedilmesinin gerekçesi nedir?

6. Sayıştay tarafından tespit edilen 19.525.254,38 TL tutarındaki maddi duran varlık alımları hangi mal ve ekipmanlardan oluşmaktadır? Bu varlıkların tamamı fiilen teslim alınmış ve kurum envanterine kaydedilmiş midir?

7. Toplam 15.325.985,24 TL tutarındaki yazılım, harita ve benzeri alımlar hangi firmalardan, hangi ihale veya satın alma yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir? Bu alımların ilgili varlık hesaplarına kaydedilmemesinin gerekçesi nedir?

8. Sayıştay raporunda hatalı muhasebeleştirildiği belirlenen toplam 96.416.485,74 TL tutarındaki işlemler hakkında kapsamlı bir mali inceleme yapılmış mıdır? Bu işlemlerden herhangi birinin kamu zararına neden olduğu tespit edilmiş midir? Sayıştay'ın 2024 yılı denetiminde tespit ettiği taşınmaz kayıtlarına ve maddi olmayan duran varlıklara ilişkin aykırılıklar neden 2025 yılında da giderilmemiştir? Bu eksikliklerin devam etmesinde sorumluluğu bulunan yöneticiler hakkında herhangi bir idari işlem gerçekleştirilmiş midir?

9. Genel Müdürlük bünyesinde kamu taşınmazlarının kayıt ve muhasebe işlemlerinden sorumlu birimlere yönelik 2024 ve 2025 yıllarında kaç iç denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimler sonucunda hangi aykırılıklar tespit edilmiş, hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

10. Sayıştay'ın ulusal ölçekte nesnel ölçütlere dayalı taşınmaz değerleme sisteminin tamamlanmadığı yönündeki tespitinin gerekçesi nedir? Sistemin tamamlanması için bugüne kadar ne kadar kamu kaynağı harcanmış, hangi çalışmalar gerçekleştirilmiştir? Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporunda tespit edilen aykırılıkların giderilmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından herhangi bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmışsa hangi tedbirler alınmış ve bunların ne kadarı uygulanmıştır?