Ev işçilerinin kayıt dışı çalışmalarının önlenmesi ve özlük haklarının tanınması için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Uşak Milletvekili

Ev İşçileri Dayanışma Sendikası (EVİD-SEN) tarafından hazırlanan "Ev İşçileri için İnsana Yakışır İşler: Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacize Sıfır Tolerans" başlıklı rapor, Türkiye'de ev işçilerinin kayıt dışı istihdam, sosyal güvencesizlik, iş güvencesizliği, uzun ve belirsiz çalışma süreleri, ücret güvencesizliği, şiddet ve taciz, işçi sağlığı ve iş güvenliği riskleri ve denetim boşluğu ile karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. Ev işçileri; temizlik, yemek, ütü, çocuk bakımı, yaşlı bakımı, hasta bakımı, engelli bakımı ve yatılı bakım hizmetleri gibi hayati işleri yerine getirmelerine rağmen, büyük ölçüde çalışma mevzuatının dışında bırakılmakta; sigorta, kıdem tazminatı, fazla mesai, dinlenme hakkı, iş güvencesi ve sendikal haklara erişimde ciddi sorunlar yaşamaktadır. Özel konutlarda çalışıyor olmaları, bu emeğin "iş" olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye'de ev işçisi olarak çalışan kişi sayısına ilişkin Bakanlığınızın güncel tahmini nedir? Bu kişilerin kaçının sigortalı, kaçının kayıt dışı çalıştığı değerlendirilmektedir?

2. Ev işçilerinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına alınması, işçi statüsünde açıkça tanınması, iş güvencesi, kıdem tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, dinlenme hakkı ve sendikal haklardan yararlanması için Bakanlığınızın bir mevzuat çalışması var mıdır?

3. Ev işçilerinin SGK bildirimlerinin kolay, erişilebilir ve etkin biçimde yapılabilmesi için mevcut sistemin işleyişi nedir? 10 günden az, 10 günden fazla, yatılı ve gündelikçi:çalışan ev işçileri bakımından sigortalılık oranları kaçtır?

4. Özel konutun iş yeri olmasından kaynaklanan denetim boşluğunu gidermek için mahremiyet hakkını gözeten ancak işçinin haklarını koruyan yeni denetim modelleri geliştirilecek midir?

5. Yatılı çalışan ev işçilerinin çalışma süresi, dinlenme süresi, gece çalışması, izin hakkı ve işçi sağlığı-güvenliği bakımından özel olarak korunması için Bakanlığınızın bir düzenlemesi var mıdır?

6. Ev işçiliği alanında faaliyet gösteren aracı ajansların ruhsatlandırılması, denetlenmesi, ücret, çalışma koşulları ve sigorta yükümlülüklerinden sorumlu tutulması için Bakanlığınızca hangi çalışmalar yürütülmektedir?

7. Ev işçilerinin kayıt dışı çalıştırılmasını önlemek için 2020-2026 yılları arasında kaç denetim yapılmış, kaç işveren hakkında idari para cezası uygulanmış, kaç ev işçisi kayıt altına alınmıştır?

8. Bakanlığınız, ILO'nun 189 Sayılı Ev İşçileri Sözleşmesi ve 190 Sayılı Çalışma Yaşamında Şiddet ve Taciz Sözleşmesi'nin onaylanması ve iç hukuka aktarılması konusunda çalışma yapacak mıdır?

9. Ev işçilerinin çalışma koşulları, sigortalılık durumu, ücretleri, çalışma saatleri, iş kazaları, şiddet ve taciz başvuruları hakkında düzenli ve kamuya açık veri seti oluşturulacak mıdır? Bakanlığınız, ev işçileri örgütleri, sendikalar, kadın örgütleri ve sosyal güvenlik uzmanlarıyla birlikte ev işçiliğine ilişkin özel bir çalışma grubu kuracak mıdır?