Ev işçiliği sektöründe kayıt dışı çalışmanın önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Uşak Milletvekili

Ev işçiliği, Türkiye'de kayıt dışı ekonominin en görünmez alanlarından biridir. Temizlik, bakım, yemek, çocuk bakımı, yaşlı bakımı, hasta ve engelli bakımı gibi hizmetler ücret karşılığı yürütülmesine rağmen bu alanda çalışan çok sayıda ev işçisi sigortasız, yazılı sözleşmesiz ve vergi-sosyal güvenlik sistemi dışında çalışmaktadır. Bu durum hem ev işçilerinin sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldırmakta hem de kamu maliyesi bakımından prim ve vergi kaybına neden olmaktadır. Ev İşçileri Dayanışma Sendikası (EVİD-SEN) raporu, ev işçiliğinde kayıt dışılığın şiddet, taciz, iş güvencesizliği, düşük ücret, hak arayamama ve sosyal korumadan dışlanma sorunlarını ağırlaştırdığını ortaya koymaktadır. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele yalnızca şirketler ve ticari işletmeler üzerinden değil; ev içi ücretli emek, bakım ekonomisi ve özel hanelerde gerçekleşen hizmet alımları bakımından da ele alınmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınızın ev işçiliği alanındaki kayıt dışı ekonominin büyüklüğüne, vergi kaybına ve sosyal güvenlik primi kaybına ilişkin güncel bir çalışması var mıdır?

2. Ev işçiliği, gündelikçilik, yatılı bakıcılık, çocuk/yaşlı/hasta bakımı ve benzeri özel hane hizmetlerinde kayıt dışı çalışmayı azaltmak için Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yürüttüğü özel bir program bulunmakta mıdır? EE

3. Ev işçisi çalıştıran hanelerin sigortalı istihdamı tercih etmesini sağlamak amacıyla vergi indirimi, prim desteği, gelir vergisi matrahından indirim, bakım hizmeti desteği veya benzeri teşvikler değerlendirilecek midir?

4. Ev hizmetlerinde kayıtlı çalışmayı kolaylaştırmak için dijital ödeme, banka üzerinden ücret ödeme, basitleştirilmiş bildirim ve teşvikli prim modeli üzerinde çalışma yapılmakta mıdır? Ev işçilerinin ücretlerinin elden ödenmesi, yazılı sözleşme yapılmaması ve sigorta bildiriminin yapılmaması nedeniyle oluşan kayıt dışı gelir ve prim kaybı Bakanlığınızca izlenmekte midir?

5. Özel istihdam büroları, bakım ajansları ve ev hizmeti aracılık şirketlerinin vergi yükümlülükleri, komisyon gelirleri, sigorta bildirimleri ve çalışan hakları bakımından denetimi nasıl yapılmaktadır?

6. Ev işçiliği alanında kayıtlı istihdamı artıracak mali teşvikler hazırlanırken Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, SGK, kadın örgütleri ve ev işçileri sendikalarıyla ortak çalışma yapılacak mıdır?

7. Kayıt dışı ev işçiliğinin azaltılması için pilot il uygulaması, bakım hizmeti kuponu, doğrudan bakım desteği veya sigortalı ev işçisi çalıştıran hanelere mali kolaylık sağlanması Bakanlığınızın gündeminde midir?

8. Bakanlığınız, ev işçiliği alanını kayıt dışı ekonomiyle mücadele eylem planlarına ayrı bir başlık olarak dahil edecek midir?