Türkiye'de kayıt dışı ve kayıtlı şekilde çalışan sığınmacı ve göçmen sayısına ilişkin
Kaynak göster
Fethi Açıkel (CHP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10216 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 223 gün sonra, 10 Ekim 2024).
Fethi Açıkel (CHP, İstanbul). “Türkiye'de kayıt dışı ve kayıtlı şekilde çalışan sığınmacı ve göçmen sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10216, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10216-turkiye-de-kayit-disi-ve-kayitli-sekilde-calisan-siginmaci-ve-gocmen-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72778541-9f3c-425c-8bf1-018e0855fc0e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 223 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 212 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim. 26.02.2024 re işer
Prof. Dr. Fethi Açıkel İstanbul Milletvekili
Suriyeli sığınmacı krizinin ve başta Afganistan ve Pakistan'dan olmak üzere son yıllarda etkileri iyice artan kontrolsüz göçün en olumsuz sonuçlarından birisi, ülkemizde başta istihdam ve çalışma hayatı olmak üzere her alanda kayıt dışılığın artması olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Suriyeli sığınmacıların ve diğer göçmenlerin kayıt dışı istihdamından kaynaklanan sorunlar bir yandan yurttaşlarımızın emeklerini değersizleştirmekte diğer yandan ise Türkiye ekonomisini merdiven altı çalışan bir üçüncü dünya ekonomisine dönüştürmektedir. Türkiye, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartlarının oldukça altında bir emek piyasasına evrilmiştir. Türkiye, adeta merdiven altı, kayıtdışı ve ve standart altı üretime dayanan vahşi bir kapitalizme teslim olmuştur. Kayıtdışı istihdam, ekonomizde büyük bir rekabet gücü dengesizliği yaratmakta, başta SGK primleri ve vergi kalemleri olmak üzere ciddi bir vergi ve prim kaybına neden olmaktadır.
Geçtiğimiz ay (Ocak,2024) yapılan Valiler Toplantısı'nda, "Bir yerde kayıt dışı faaliyet görürseniz, kayıt dışı işçi çalıştırma konusunu fark ederseniz bizi yönlendirin. Milyonlarca kardeşimiz burada geçici barınıyor çalışıyor ama gelin görün ki çalışma izni alan 80 bin küsur. Bu konuyu bir şekilde konuşmamız lazım." şeklinde bir konuşma yaptığınız Ulusal basına ve kamuoyuna yansımıştır.
Yapılan çeşitli saha araştırmalarına göre; 2022 itibariyle Türkiye'de kayıtdışı ve kayıtlı şekilde toplam çalışan Suriyeli Sığınmacı sayısının en az 2 milyon olduğu görülmektedir. Bu konuşmadan, sizin Hazine ve Maliye Bakanı olarak sadece 80 bin sığınmacı/göçmenin çalışma izniyle çalıştığını kabul ettiğiniz anlaşılmaktadır. Türkiye ekonomisinin her anlamıyla yönetiminden sorumlu bir bakan olarak, kayıt dışılık ile ilgili olarak bu tespitinizin sadece tespit olarak kalması kabul edilebilir değildir. Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız çalışmalarına göre 2024 Şubat ayı itibariyle Türkiye'de kayıtdışı ve kayıtlı şekilde toplam çalışan sığınmacı/göçmen sayısı kaçtır?
Kayıtdışı çalışan sığınmacı ve göçmenlerin, neden olduğu vergi ve prim kaybı ne kadardır? Bakanlığınızca bu konuda bir çalışma yapılmış midır?
Kayıtdışı göçmen/sığınmacı çalıştırılmasının, kayıtlı istihdam üzerindeki etkilerine yönelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ortak bir şekilde yürüttüğünüz politikalar bulunmakta mıdır?
Kayıtdışı ogöçmen/sıiğınmacı o çalıştıran iş yerlerine yönelik olarak, Bakanlığınızca bir ceza/tedbir uygulaması yapılmakta mıdır? Kayıtdışı istihdam yapan ancak kamu kaynaklarından teşvik, kredi vb. ödeneklerden faydalanan şirketlerle ilgili bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Prof. Dr. Fethi AÇIKEL'e ait 7110216 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
İstanbul Milletvekili Sayın Prof. Dr. Fethi AÇIKEL 'e Ait 7/10216 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Prof. Dr. Fethi AÇIKEL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ülkemizde kayıt dışı ekonomiyle planlı bir mücadele yürütülmekte olup buna yönelik hedefler; kalkınma planları, orta vadeli programlar, hükümet programları ve diğer mali politika metinlerinde yer alan öncelikli konulardan biri olmuş, mücadele stratejisi eylem planları hazırlanmış ve olumlu neticeler alınmıştır.
Bu amaçla, 2023-2025 dönemini kapsayan Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı, Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların katkılarıyla yürütülmekte, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi konusunda gerekli tedbirler alınmakta ve yıllık programlarda belirtilen esaslar çerçevesinde gerekli çalışmalar sürdürülmektedir.
Ülke genelinde kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında gelen ihbarlar değerlendirilmekte ve risk odaklı anlayışla sektörler ve konulara yönelik analiz çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele kapsamında yapılan bu çalışmalar sonucu sahada yaygın ve yoğun denetimler süreklilik arz edecek şekilde devam etmekte olup vergi kanunlarına aykırı hareket edenler hakkında ilgili mevzuatta öngörülen müeyyideler, mükellefler arasında herhangi bir ayrım gözetilmeksizin herkese eşit bir biçimde uygulanmaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen denetim faaliyetlerinin sonuçları "hitps://www.gib.gov.tr/kurumsal/stratejik-yönetim/faaliyet-raporlari" internet sitesinde yer alan yılı faaliyet raporlarında yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Öte yandan, kayıt dışı ekonomi ile mücadele alanında veri kalitesinin yükseltilmesi ve analiz çalışmalarının anlamlı hale getirilerek kayıt dışılığın daha net bir şekilde kavranabilmesi amacıyla büyük veri ve yapay zekâ uygulamaları mevcut sistemimizle bütünleştirilmekte olup bu hususlardaki geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, İçişleri Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı uhdesindedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan