Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesindeki Kelainai/Apameia Antik Kenti'nin bulunduğu alana yapılması planlanan kaçış rampasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim.

Hakan Şeref OLGUN Afyonkarahisar Milletvekili

Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesinde bulunan Kelainai/Apameia antik kenti, Antik Çağ'da Anadolu'nun en büyük ticaret merkezlerinden biridir. Kent, MÖ 188'de imzalanan ve adını taşıyan Apameia Barışı başta olmak üzere Eskiçağ tarihinin önemli olaylarına sahne olmuştur. Buna karşın kentte bugüne kadar sistematik bir kazı yapılmamıştır. Çalışmalar, kurtarma kazıları ve yüzey araştırmaları düzeyinde kalmıştır.

Bölgeden iletilen bilgilere göre, Suçıkan mevkii sonrasında kaçış rampası yapılması planlanan alanda bir antik hamam ortaya çıkmıştır. Aynı alanda ibadet yapıları, konutlar, tiyatro ve stadyum kalıntılarının bulunduğu belirtilmektedir. Koruma bölge kurulunun son kararıyla rampanın yapımına karar verildiği bildirilmektedir. Alanın herhangi bir koruma statüsü bulunmamaktadır. ve kaçak kazı riski dile getirilmektedir. Ayrıca şahıs arazilerinin kamulaştırılmaması nedeniyle kazının Cumhurbaşkanlığı kararıyla yürütülen kazılar kapsamına alınamadığı ifade edilmektedir. Yöre halkı ve yerel paydaşlar, Porsama köyü ile meyve suyu fabrikası arasında yapılacak bir çevre yolunun alanı koruyacak çözüm olduğunu belirtmektedir.

Anayasa'nın 63'üncü maddesi, tarih ve kültür varlıklarının korunmasını Devlete bir yükümlülük olarak yüklemektedir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu da korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının tespiti, tescili ve kamulaştırılması konusunda Bakanlığa açık görevler vermektedir. Bu çerçevede;

SORULAR

1. Dinar'da Suçıkan mevkii sonrasında, kaçış rampası güzergâhında ortaya çıkan antik hamama ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir tespit ve tescil çalışması bulunmakta mıdır? Alan hangi koruma statüsündedir? :

2. Kaçış rampasının yapımına izin veren koruma bölge kurulu kararı hangi tarihte; hangi - gerekçelerle alınmıştır? Kararda hamam ve çevresindeki kalıntıların korunmasına yönelik bir şart öngörülmüş müdür?

3. Rampa yapımının buluntu alanına zarar vermemesi için alternatif güzergâh, özellikle Porsama köyü ile meyve suyu fabrikası arasındaki çevre yolu seçeneği, Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir? Bu konuda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile bir koordinasyon yapılmış mıdır?

4. Alandaki şahıs arazilerinin 2863 sayılı Kanun kapsamında kamulaştırılmasına yönelik bir planlama var mıdır? Varsa takvimi ve ayrılan ödenek nedir?

5. Kelainai/Apameia antik kentinde yürütülen çalışmaların Cumhurbaşkanlığı kararıyla yürütülen kazılar kapsamına alınması için bir girişim bulunmakta mıdır? Bunun önündeki engeller nelerdir?

6. Koruma statüsü bulunmayan alanda kaçak kazılara karşı bugüne kadar hangi önlemler alınmıştır? Alanda bekçilik veya kamera ile izleme gibi bir güvenlik uygulaması bulunmakta mıdır?

7. Son beş yılda Kelainai/Apameia antik kentindeki kazı ve araştırmalara Bakanlığınızca ne kadar kaynak aktarılmıştır? Kentte sistematik bir kazı başlatılmasına yönelik bir planlama var mıdır?