MSCI'nin Türkiye hisse senetlerine yönelik bazı endeks değişikliklerini dondurma kararına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ncı maddeleri gereğince Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI, 15 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı resmi açıklamayla Türkiye hisse senedi piyasasına yönelik bazı endeks değişikliklerini yeni bir duyuruya kadar dondurduğunu duyurmuştur. MSCI, Türkiye'deki bazı halka açık şirketlerle yakından bağlantılı yatırım fonları üzerinden koordineli hisse işlemleri yapılabileceğine ilişkin ciddi endişeler bulunduğunu, bu durumun hisselerin gerçek fiili dolaşım oranlarının güvenilirliğini ve piyasa bütünlüğünü zedelediğini açıklamıştır.

Bu kapsamda Türkiye hisselerinin uluslararası endekslerdeki yabancı yatırımcıların endekse dahil edilmesinde kullanılan katsayıların ve endekste dikkate alınan pay sayılarının artırılması, yeni hisselerin MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne alınması ve şirketlerin büyüklük segmentleri arasında yukarı yönlü geçişler durdurulmuştur. Daha da önemlisi MSCI, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması hâlinde Türkiye'nin mevcut "Gelişmekte Olan Piyasa" statüsünden "Sınır Piyasa" veya "Bağımsız Piyasa" statüsüne geçirilmesi ihtimalinin değerlendirmeye açılabileceğini bildirmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Türkiye'de son dönemde bazı yatırım fonları ve hisseler üzerinden gerçekleştirildiği iddia edilen organize piyasa manipülasyonları, olağan dışı fiyat artışları, fonların gerçek faydalanıcılarının gizlenmesi ve denetim mekanizmalarının yetersizliği ciddi tartışmalara yol açmıştır. Bu gelişmeler, yalnızca yatırımcıların uğradığı doğrudan zararlarla sınırlı olmayıp Türkiye'nin uluslararası finansal itibarını, yabancı sermaye girişlerini, şirketlerin finansmana erişimini ve ülke risk primini de olumsuz etkileme potansiyeli taşımaktadır. HE

MSCI'nın aldığı karar, Türkiye sermaye piyasalarında şeffaflık, güvenilirlik ve etkin denetim konusunda uluslararası ölçekte ciddi bir güven sorunu yaşandığını ortaya koymaktadır.

DR S1541 İYI Parti Grup Başkanvekili

Bu bağlamda aşağıdaki soruların cevaplanması gerekmektedir.

SORULAR

1. MSCI'nin 15 Ekim 2026 tarihli Türkiye endekslerine yönelik dondurma kararından Bakanlığınızın önceden bilgisi olmuş mudur? MSCI tarafından Bakanlığınıza veya ilgili kamu kurumlarına daha önce herhangi bir uyarı, yazılı bildirim veya değerlendirme iletilmiş midir?

2. MSCI'nın koordineli işlemler, yatırım fonları ile halka açık şirketler arasındaki bağlantılar ve gerçek fiili dolaşım oranlarının güvenilirliği konusunda gündeme getirdiği sorunlar Bakanlığınız ve ilgili denetim kurumları tarafından hangi tarihlerde tespit edilmiştir? Bu sorunların giderilmesi amacıyla hangi somut tedbirler alınmıştır?

3. Türkiye sermaye piyasalarındaki manipülasyon iddialarının ve MSCI kararının ülkemizden yabancı portföy çıkışlarına, yeni yabancı yatırım girişlerine ve uluslararası yatırımcı güvenine etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir?

4. MSCI'nın Türkiye endekslerinde belirli değişiklikleri dondurmasının Türk şirketlerinin piyasa değerleri, sermaye piyasalarından finansman imkânları ve yabancı yatırımcı erişimleri üzerinde oluşturabileceği kayıplar hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa tahmini tutar nedir?

5. Türkiye'nin MSCI tarafından "Gelişmekte Olan Piyasa" statüsünden çıkarılması ihtimalinin ülkemizden gerçekleşebilecek yabancı fon çıkışları, Borsa İstanbul, döviz piyasası, CDS risk primi ve dış finansman maliyetleri üzerindeki muhtemel etkileri analiz edilmiş midir? Böyle bir senaryoya karşı hazırlanan bir eylem planı var mıdır?

6. Türkiye'de 2025 yılından itibaren piyasa manipülasyonu şüphesiyle incelemeye alınan yatırım fonlarının, portföy yönetim şirketlerinin ve halka açık şirketlerin sayısı kaçtır? Bu işlemlerle bağlantılı olarak tespit edilen toplam işlem hacmi, şüpheli kazanç ve yatırımcı zararı ne kadardır?

7. Kamuoyuna yansıyan fon ve hisse işlemlerine ilişkin manipülasyon iddialarında şüpheli kazanç elde eden gerçek faydalanıcıların belirlenmesi, mal varlıklarının korunması ve haksız kazançların geri alınması amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir? İYI Parti Grup Başkanvekili

8. Manipülasyon şüphesi bulunan fonlar ve hisseler üzerinden bankalardan kredi veya teminat mektubu temin edilip edilmediği araştırılmış mıdır? Kamu bankalarının bu işlemlerden kaynaklanan toplam kredi, teminat ve tahsilat riski ne kadardır?

9. Söz konusu işlemlerle bağlantılı olarak yurt dışına çıkarıldığı iddia edilen varlıklar ve para transferleri MASAK tarafından incelenmiş midir? Bu kapsamda tespit edilen şüpheli transferlerin toplam tutarı ve başlatılan inceleme sayısı nedir?

10. MSCI'nın Haziran 2027'ye kadar yeterli iyileşme sağlanamaması durumunda Türkiye'nin piyasa statüsünün düşürülebileceğine ilişkin uyarısı karşısında Bakanlığınız hangi takvimle, hangi düzenlemeleri ve denetim tedbirlerini hayata geçirmeyi planlamaktadır? i

11. Türkiye'nin uluslararası sermaye piyasalarındaki güvenilirliğinin yeniden sağlanması amacıyla MSCI ve diğer uluslararası endeks kuruluşlarıyla herhangi bir resmi görüşme yapılmış mıdır? Yapılmışsa hangi taahhütlerde bulunulmuştur?

12. Türkiye'nin uluslararası finansal itibarının zarar görmesine yol açan piyasa manipülasyonu iddiaları ve denetim eksiklikleri hakkında ilgili kamu kurumlarının yöneticileri bakımından herhangi bir idari inceleme veya sorumluluk değerlendirmesi başlatılmış mıdır?