Çocuk işçiliği ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Çocuk işçiliği, çocukların yaşam hakkını, sağlığını, eğitimini ve gelişimini doğrudan etkileyen önemli bir toplumsal sorundur. Özellikle yoksulluk, kayıt dışı istihdam ve işyerlerindeki denetim eksiklikleri, çocukların ağır ve tehlikeli koşullarda çalıştırılması riskini artırmaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin 7 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı rapora göre, 2026 yılının ilk dokuz ayında en az 1.736 işçi çalışırken yaşamını yitirmiş, bunların en az 66'sının çocuk işçi olduğu tespit edilmiştir. Yalnızca eylül ayında yaşamını yitiren sekiz çocuk işçinin beşi 14 yaş ve altındadır.

Raporda çocuk işçiliğinin mevsimlik tarım, küçük işletmeler, sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde görüldüğü, kayıt dışı çalışma nedeniyle birçok çocuğun karşı karşıya kaldığı risklerin yeterince izlenemediği belirtilmektedir. Ayrıca Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında işletmelerde bulunan öğrencilerin çalışma koşulları ve iş güvenliği uygulamalarına ilişkin sorunlara dikkat çekilmektedir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2020—2026 yılları arasında çocuk işçiliğine ilişkin Bakanlığınız tarafından tespit edilen vaka sayısı kaçtır? Bu vakaların yıllara, illere, yaş gruplarına, cinsiyetlere ve sektörlere göre dağılımı nedir? Diyarbakır'a ilişkin veriler nelerdir?

2. Aynı dönemde çalışırken yaşamını yitiren veya iş kazası geçiren çocukların sayısı kaçtır? Bu çocukların yaşlarına, çalıştıkları sektörlere, sigortalılık durumlarına ve illere göre dağılımı nedir? Kayıt dışı çalışan çocuklara ilişkin ölümler bu istatistiklere hangi yöntemle dâhil edilmektedir?

3. 2020—2026 yılları arasında çocuk işçiliği ve çocukların çalıştırılmasına ilişkin mevzuata aykırılıklar nedeniyle kaç işyeri denetlenmiştir? Denetimlerde kaç çocuk işçi tespit edilmiş, kaç işyerine idari yaptırım uygulanmış ve kaç olay adli "makamlara bildirilmiştir?

4. Mevsimlik tarım işçiliğinde çalışan çocukların sayısına, yaşlarına, eğitim durumlarına ve çalışma koşullarına ilişkin güncel bir araştırma bulunmakta mıdır? Bu çocukların

   5SANHZ tehlikeli — işlerde — çalıştırılmasını — önlemek — amacıyla — hangi — denetimler gerçekleştirilmektedir?

5. Sanayi siteleri, küçük işletmeler, inşaatlar ve hizmet sektöründe kayıt dışı çalıştırılan çocukların tespit edilmesi için hangi yöntemler kullanılmaktadır? Son üç yılda bu sektörlerde gerçekleştirilen denetimlerin sonuçları nelerdir?

6. MESEM kapsamında işletmelerde eğitim gören öğrencilerin maruz kaldığı iş kazaları ve ölümlere ilişkin Bakanlığınızın kayıtlarında kaç vaka bulunmaktadır? Bu vakalar diğer çocuk işçi ölümlerinden ayrı biçimde izlenmekte midir?

7. MESEM öğrencilerinin bulunduğu işletmelerde 20242026 yılları arasında kaç iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmış, kaç işletmede eksiklik tespit edilmiş ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Milli Eğitim Bakanlığı ile bu konuda nasıl bir bilgi paylaşımı yürütülmektedir?

8. Çocuk işçiliği tespit edilen işyerlerinden uzaklaştırılan çocukların eğitim hayatına dönüşünü ve sosyal hizmetlere erişimini sağlamak amacıyla hangi kurumlarla iş birliği yapılmaktadır? Son üç yılda bu kapsamda desteklenen çocuk sayısı kaçtır?

9. Çocuk işçiliğiyle mücadeleye yönelik ulusal politika ve eylem planları kapsamında 20242026 yıllarında hangi çalışmalar gerçekleştirilmiş, hangi hedeflere ulaşılmıştır? Çocuk işçiliğinin azaltılmasına ilişkin ölçülebilir sonuçlar nelerdir?

10. Çocuk işçi ölümlerinin önlenmesi, kayıt dışı çocuk işçiliğinin tespit edilmesi ve çocukların tehlikeli işlerde çalıştırılmasının engellenmesi amacıyla denetim kapasitesinin artırılmasına ve ilgili mevzuatın uygulanmasına yönelik yeni bir çalışma yürütülmekte midir?