2025 yılında tarım sektöründe yaşanan istihdam kaybının nedenlerine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 967x e 99'uncu

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre tarım sektörüfide çalışan sayısı 2024 yılında 4 milyon 827 bin kişi iken 2025 yılında 4 milyon 560 bin kişiye gerilemiş, yalnızca bir yılda 267 bin kişilik istihdam kaybı yaşanmıştır. Tarımın toplam istihdam içerisindeki payı da %14,8'den 0014'e düşmüştür.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisinde kırsalda sürdürülebilir istihdamın geliştirilmesine yönelik 15 eylem belirlenmesine rağmen tarımsal istihdamdaki gerilemenin nedenlerinin, işgücü ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin ve mesleki eğitim programlarının somut sonuçlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Anayasa'nın 49'uncu maddesi, çalışanların korunmasını, çalışmanın desteklenmesini ve işsizliğin önlenmesine elverişli ekonomik ortamın oluşturulmasını Devletin görevleri arasında düzenlemektedir. 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu çerçevesinde işgücü ihtiyacının belirlenmesi, istihdamın geliştirilmesi ve mesleki eğitimin işgücü talepleriyle ilişkilendirilmesi esastır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Tarım sektöründe 2025 yılında yaşanan 267 bin kişilik istihdam kaybının nedenleri Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? Azalışın ücretli çalışanlar, kendi hesabına çalışanlar ve ücretsiz aile işçileri bakımından dağılımı nedir? İstihdam kaybının nedenlerine karşı hangi somut tedbirler alınmış ve 2026 yılında ne sonuç elde edilmiştir?

2. İŞKUR'un 2021-2025 döneminde ve 2026 yılında tarım sektörüne ilişkin işgücü araştırmalarında ürün, meslek ve bölge bazında tespit ettiği personel ihtiyacı nedir? İşverenlerce bildirilen açık işlerin kaçı karşılanamamıştır? Karşılanamayan taleplerin nedenleri ve bu eksiklikleri gidermek için yapılan işlemler nelerdir?

3. Tarım sektörüne yönelik mesleki eğitim ve işbaşı eğitim programlarına 2021—2025 döneminde ne kadar kaynak harcanmış, kaç kişi katılmıştır? Bu kişilerden kaçı eğitim sonrasında sigortalı işe yerleşmiş, kaçı altı ay ve bir yıl boyunca istihdamda kalmıştır? Kalıcı istihdam sağlanamayan programların nedenleri incelenmiş midir?

4. Mevsimlik tarım işçilerinin farklı illerdeki işgücü talepleriyle eşleştirilmesi amacıyla İŞKUR tarafından kaç işçi yönlendirilmiş, kaçının işe yerleşmesi sağlanmıştır? İzinli tarım aracıları üzerinden yapılan yönlendirmeler hangi kayıtlarla izlenmektedir? İşgücü ihtiyacının karşılanamadığı dönem ve bölgelerde eşleştirme sisteminin aksama nedenleri nelerdir?

5. Tarım makinelerinin kullanımı, modern sulama, seracılık ve diğer nitelikli tarımsal işlerde ortaya çıkan mesleki personel ihtiyacını karşılamak üzere hangi eğitimler düzenlenmiştir? Bu alanlarda verilen eğitimlerden sonra kaç kişi ilgili mesleklerde istihdam edilmiştir? İşverenlerin ihtiyaç duyduğu niteliklerle verilen eğitimler arasında uyumsuzluk tespit edilmiş midir?

6. Tarımda kadınların ve gençlerin kayıtlı istihdama katılımını artırmak amacıyla 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kullanılan kamu kaynağı ve işe yerleştirilen kişi sayısı nedir? Yararlanıcıların kaçı bir yıl sonunda sigortalı çalışmayı sürdürmüştür? İstihdamın devamlılığı bakımından hedeflerine ulaşamayan programlar hangileridir ve neden sonuç alınamamıştır?

7. Bakanlığınızın 2025—2028 Ulusal İstihdam Stratejisinde kırsalda sürdürülebilir istihdam için belirlenen 15 eylemden kaçı tamamlanmış, kaçı hedeflerinin gerisinde kalmıştır? Tamamlanan eylemler sonucunda kaç kişilik ilave kayıtlı istihdam sağlandığı belirlenmiş midir? Geciken eylemlerin nedenleri, sorumlu kurumları ve 2027-2028 döneminde tamamlanmaları için belirlenen takvim nedir?