Son beş yılda Bakanlık tarafından desteklenen yapay zeka projelerine ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

M. Satuk"Buğra İstanbâl Milletvekili

Yapay zekânın sanayiye katkısı, yalnızca araştırma projelerinin yürütülmesi veya yeni yazılımların geliştirilmesiyle ölçülemez. Asıl mesele, geliştirilen teknolojilerin fabrikalarda gerçek üretim süreçlerine entegre edilmesi, kalıcı verimlilik artışı sağlaması ve işletmelerin rekabet gücünü yükseltmesidir. Birçok proje araştırma, prototip veya pilot uygulama aşamasında kalabilir. Bu nedenle kamu kaynaklarıyla desteklenen yapay zekâ projelerinin ne kadarının ticari ürüne, üretim uygulamasına veya ihracata dönüştüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Türkiye'de yapay zekâ ekosisteminin geliştirilmesine yönelik programlar, üniversiteler ile sanayi kuruluşları arasındaki iş birliği ve Ar-Ge teşvikleri bu açıdan önem taşımaktadır. Ancak desteklenen projelerin sayısı tek başına yeterli bir başarı ölçütü değildir. Projelerin kaçının tamamlandığı, kaçının işletmelerde kullanılmaya devam ettiği, ne kadar yerli teknoloji ortaya çıkardığı ve ne ölçüde ekonomik değer ürettiği de açıklanmalıdır.

Özellikle KOBİ'lerin veri altyapısı, nitelikli personel, donanım, yazılım ve danışmanlık maliyetlerini karşılamakta zorlanması, yapay zekâ uygulamalarından yararlanma konusunda işletmeler arasında fark oluşturabilir. Büyük şirketlerin ileri teknolojilere daha kolay eriştiği, küçük işletmelerin ise dönüşümün dışında kaldığı bir yapı, sanayide verimlilik farklarının büyümesine neden olabilir. Kamu desteklerinin bu eşitsizliği azaltacak şekilde tasarlanması gerekmektedir.

Türkiye'nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında ortaya koyduğu hedeflerin sanayiye nasıl yansıyacağının somut göstergelerle izlenmesi de önemlidir. Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık, desteklerin ölçülebilir sonuçlara bağlanması ve başarılı projelerin yaygınlaştırılması, Türkiye'nin yapay zekâyı ekonomik katma değere dönüştürme kapasitesini doğrudan etkileyecektir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınızın doğrudan veya ilgili kurumlar aracılığıyla desteklediği yapay zekâ projelerinin son beş yıldaki toplam sayısı kaçtır? yda.

   0)

   Bu projelerden kaçı sanayi ve imalat sektörüne yöneliktir?

2. Sanayide yapay zekâ uygulamalarına yönelik desteklenen projelerin kaçı araştırma, prototip, pilot uygulama ve ticari kullanım aşamalarından hangisindedir?

3. Tamamlanan projelerden kaçının sanayi işletmelerinde fiilen kullanılmaya başlandığı ve kaçının proje tamamlandıktan sonra en az iki yıl boyunca kullanılmayı sürdürdüğü tespit edilmiştir?

4. Son beş yılda sanayide yapay zekâ projelerine sağlanan kamu desteğinin toplam tutarı ne kadardır? Bu tutarın yıllara, sektörlere ve işletme ölçeklerine göre dağılımı nedir?

5. Desteklenen projelerin üretim maliyetleri, iş gücü verimliliği, enerji tüketimi, hata oranları ve üretim kapasitesi üzerindeki etkilerini ölçen bir değerlendirme sistemi bulunmakta mıdır? Elde edilen sonuçlar nelerdir?

6. Sanayide yapay zekâ uygulamalarına yönelik desteklerden yararlanan işletmelerin kaçı KOBİ'dir? KOBİ'lerin başvuru, eş finansman, teknik personel ve veri altyapısı konularında yaşadığı güçlükleri gidermek için hangi tedbirler alınmaktadır?

7. TÜBİTAK ve Bakanlığınız tarafından desteklenen yapay zekâ projelerinden kaçı yerli yazılım, patent, ticarileşmiş ürün veya ihracat geliri ortaya çıkarmıştır?

8. Üniversitelerde geliştirilen yapay zekâ teknolojilerinin sanayi kuruluşlarında kullanılmasını sağlamak üzere teknoloji transferi, ortak Ar-Ge ve ticarileştirme mekanizmaları kapsamında kaç proje yürütülmektedir?

9. Kamu desteği alan projelerde hedeflenen sonuçlara ulaşılamaması durumunda değerlendirme, denetim ve kaynakların etkin kullanımını güvence altına alan hangi mekanizmalar uygulanmaktadır?

10. Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın sanayiye yönelik hedefleri kapsamında 2030 yılına kadar kaç işletmenin yapay zekâ teknolojilerini üretim süreçlerine entegre etmesi öngörülmektedir? Bu hedefin gerçekleşmesi hangi göstergelerle takip edilecektir?