Elazığ'da 2018-2023 yılları arasında faaliyetini sonlandıran esnaflara ilişkin
Kaynak göster
Gürsel Erol (CHP), 31 Ekim 2023 tarihinde 7/5963 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 16 Ocak 2024).
Gürsel Erol (CHP, Elazığ). “Elazığ'da 2018-2023 yılları arasında faaliyetini sonlandıran esnaflara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5963, 31 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5963-elazig-da-2018-2023-yillari-arasinda-faaliyetini-sonlandiran-esnaflara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/98eacc90-b4d8-4ddd-8959-018b89a2917a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM içtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Covid-19 pandemisi, küresel ekonomide yaşanan sıkıntılar ve resesyon eğilimi, Ukrayna-Rusya savaşı gibi dış faktörler ve son yıllarda ülkemizde yaşanan depremler sonrası ulusal ekonomimizde kriz yaşamaktayız.
Yaşanan bu kriz, ülkemizde toplumun tüm kesimlerini ciddi anlamda etkilemiştir. Ekonomik kriz; kira, stopaj, vergi, elektrik, su, doğalgaz ve iş gücü gibi esnafımızın temel girdi maliyetlerini arttırmıştır. Yüksek maliyet ve düşük kazanç sonucu esnafımız kepenk kapatmış, bankalara ve toptancılara olan borçlarını ödeyemez hale getirmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de 2023 yılın ilk 8 ayında kepenk indiren esnaf sayısı 71.500'ü bulmuştur. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre; Türkiye'de 2022 yılının ilk 8 ayında 59.900 esnaf işyerine kilit vururken, bu sayı 2023 yılın ilk 8 ayında 9620 artarak 71.500'e yükselmiştir.
Bununla birlikte Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) borç yükü artmakta ve varlıklarını sürdürebilmek için borca sarılan binlerce işletme borcunu döndüremediği için batmaktadır. Haziran 2023 itibarıyla takipteki (batık) toplam kredi büyüklüğü 52.2 milyar lirayı bulmuştur.
Buna göre; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, Ağustos 2022'de KOBİ'lerin kullandığı kredi yaklaşık 1 Trilyon 608 milyar TL civarındayken 2023 yılının aynı döneminde bu miktar 2 trilyon 910 milyar TL'ye çıkmıştır.
Bu hususta;
SORULAR
2018-2023 yılları arasında Elazığ il merkezi ve ilçelerinde ayrı ayrı belirtmek üzere iflas edip faaliyetlerini sonlandıran esnaf sayısı kaçtır?
Elazığ genelinde 2018-2023 yılları arasında faaliyetlerini sonlandıran işletmelerde çalışan kişi sayısı nedir?
Bakanlığınız 2020 yılında ve 2023 yılında yaşanan deprem felaketlerinden sonra
Elazığ il merkezi ve ilçelerinde esnafa hangi desteklerde bulunmuştur? Verilen maddi destek tutarı ne kadardır?
. 2018-2023 yılları arasında Elazığ İl ve İlçelerindeki KOBİ'lerin kaçı kredi kullanmıştır? Kaçına kredisini ödeyemediği için icra takibi yapılmıştır?
Eylül 2023 itibariyle Elazığ genelinde devlete ve özel bankalara borcu olan KOBİ sayısı kaçtır? Toplam borç ne kadardır?
Ekonominin belkemiği olan KOBİ'leri iflastan korumak, varlıklarını sürdürebilmeleri için Bakanlığınız hangi önlemleri almıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 07/11/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1318197 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Elazığ Milletvekili Sayın Gürsel EROL'a ait 7/5963 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Elazığ Milletvekili Sayın Gürsel EROL a Ait 7/5963 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Gürsel EROL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Bakanlığımızca, "asrın felaketi" olarak da adlandırılan 06.02. 2023 tarihinde gerçekleşen deprem felaketlerinin akabinde, depremin etkilerini azaltmak ve mükelleflerin mağduriyetlerini önlemek amacıyla Elazığ dâhil 11 ilimiz ile Sivas ili Gürün ilçesinde deprem tarihi itibarıyla mücbir sebep hali ilan edilmiş olup, birçok tedbir hayata geçirilmiştir.
Afet bölgesi ilan edilen yerlerde işleri ve/veya işletmesi zarar gören esnaf ve sanatkârların Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiş olup depremlerde ağır yıkıma uğrayan bazı il ve ilçelerde bu süre 6 ay daha uzatılmıştır. Depremden zarar gören esnaf ve sanatkârların işletme sermayesi ihtiyaçlarına yönelik finansman desteği sağlamak amacıyla 250.000 TL limitli, 12 aya kadar ödemesiz dönemli, azami 60 ay vadeli ve Hazine faiz destekli "Hayata Dönüş Kredisi"nin 10.03.2023 tarihinde kullandırımına başlanmıştır. Bahsi geçen erteleme Kararları dâhilinde Elazığ ili ve bağlı ilçelerinde meydana gelen depremler nedeniyle işleri ve/veya işletmesi zarar gören 9.233 adet esnaf ve sanatkârın yaklaşık 1 milyar TL'lik kredi bakiyesi başvuru şartı aranmaksızın 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiştir.
Ayrıca, esnaf ve sanatkârların finansmana erişimini kolaylaştırabilmek amacıyla 02.03.2023 tarihli ve 6883 sayılı Karar değişikliği ile son 3 yılda diğer kamu kurum ve kuruluşlarından 75.000 TL'ye kadar faiz/hibe desteği almış olan esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli kredilerden faydalanma imkânı sağlanmıştır.
Diğer taraftan, Bakanlığımız tarafından sağlanan Hazine destekli kefalet sistemi kapsamında deprem bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerin, işletme harcamalarında kullanılması amacıyla 15 milyar TL kefalet limitini haiz 6 Şubat Depremleri - İşletme Giderleri Destek Paketi ile deprem bölgesinde faaliyet gösteren ve/veya bu bölgelerde yatırım yapacak olan işletmelerin yatırım harcamalarında kullanılması amacıyla 5 milyar TL kefalet limitini haiz 6 Şubat Depremleri - Yatırım Destek Paketi 15.02.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan destek paketleri ile Elazığ ili özelinde 09.01.2024 tarihi itibarıyla toplamda 394 adet firmaya 709,1 milyon TL kefalet karşılığında 797,7 milyon 1 kredi kullandırılmış olup, herhangi bir firma hakkında kredi verenler tarafından ilgili kredi garanti kurumuna tazmin talebinde bulunulmamıştır.
Öte yandan, Elazığ ili ve bağlı ilçelerinde Ocak 2020- Ekim 2023 döneminde 16.734 esnaf ve sanatkâra 2,5 milyar TL ve 2018-2023 yılları arasında 1.725 adet KOBİ'ye 2 milyar TL kefalet karşılığında 2,4 milyar TL Hazine faiz destekli kredi kullandırılmış olup; 56 adet
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 firma için tazmin ödemesi yapılmıştır. Soru önergesinde yer alan kredi tutarlarına ilişkin kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde Bakanlığımız tarafından birçok vergisel düzenleme gerçekleştirilmiştir. Bunlar:
-7440 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme ile depremlerde yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı binalara ve ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlara ilişkin, 06.02.2023 tarihinden önce tahakkuk eden ve ödenmemiş bulunan emlâk vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, çevre temizlik vergisi ve motorlu taşıtlar vergisi ile bu alacaklara ilişkin vergi cezası, gecikme faizi, gecikme zammının terkin edilmesi ve taşıtlar üzerinde vergi dairelerince konulmuş hacizlerin kaldırılması sağlanmış olup, kapsama giren taşıtlara ilişkin 06.02.2023 tarihinden önce verilen trafik idari para cezaları ile otoyollarından usulsüz geçişler nedeniyle uygulanan idari para cezaları da terkin edilmiştir.
-6183 sayılı Kanunun 48'inci maddesinin altıncı fıkrasının vermiş olduğu yetkiye istinaden, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle Bakanlığımızca mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki amme borçlularının tecile ve mücbir sebebe ilişkin şartları taşımaları koşuluyla kapsama giren borçlarının 24 ay süreyle tecil faizi alınmaksızın tecil ve taksitlendirilmesine imkân sağlanmıştır.
-06.02.2023 tarihi itibarıyla, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illeri ile Sivas ilinin Gürün ilçesinde kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunanlar ek vergiden muaf tutulmuştur.
-Mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde depremden, kendisi, eşi, çocuğu veya anne ve babası etkilenen hizmet erbabına, işverenler tarafından 06.02.2023 ila 31.07.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) mevcut ücret, prim, ikramiye gibi ödemelerine ilave olarak yapılan ayni yardımlar ile toplam tutarı 50.000 Türk lirasını geçmeyen nakdi yardımlar üzerinden gelir — vergisi ve damga vergisi alınmaması sağlanmıştır.
Soru önergesinde yer alan diğer hususlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile
Ticaret Bakanlığı uhdesindedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan