Giresun ve Tirebolu'ya yeni bir çay fabrikası kurulması talebine ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 27 Ekim 2023 tarihinde 7/5996 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 8 Şubat 2024).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Giresun ve Tirebolu'ya yeni bir çay fabrikası kurulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5996, 27 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5996-giresun-ve-tirebolu-ya-yeni-bir-cay-fabrikasi-kurulmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/65f5ca8e-14de-4a32-a503-018b80b397c2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 93 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim.
Çay İşletmeleri Genel Müdürü (ÇAYKUR) 2018 yılı yaş çay alım kampanyası açılış töreninde yapmış olduğu konuşmada Tirebolu İlçesinde satış reyonundan konaklama tesisine kadar bir kompleks olarak yeni bir çay fabrikası yapılacağını ifade etmiştir.
(ÇAYKUR Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu "Tirebolu'da 500 ton kapasiteli fabrika planlıyoruz. Tirebolu bölgesi de gerçekten kaliteli ve güzel çayın üretildiği bir bölgemizdir. Tirebolu 42 çayımız önemli bir markamızdır. Biz bunu yetiştiremiyor talepleri karşılayamıyoruz. Ürettiğimiz kadar sınırlı bir paketlememiz var, bu bölgede yeni çaylıkların açılmasını programımıza dahil ettik")
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tirebolu Demirci Mahallesinde Kuşkaya karşısında hazineye ait 47 dönümlük arazinin Mal Müdürlüğü tarafından ÇAYKUR'a devri yapılmıştı. Arazinin ÇAYKUR tarafından hazineye ödenecek yıllık bir bedel karşılığı irtifak hakkı tesisi yapılmıştı. Ardından yatırım yapılıncaya kadar hazineye ödenmesi gereken bedel sebebiyle ÇAYKUR ve Hazine'nin karşılıklı mutabakatıyla irtifak hakkının sonlandırıldığı açıklanmıştır.
Tirebolu Çay Fabrikası projesi Giresun için bir hayal kırıklığı ile neticelenirken Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) Rize'de faaliyet gösteren 47 Yaş Çay İşleme Fabrikası'na ilave olarak İkizdere ve Çamlıhemşin'de 2 organik çay fabrikası yapacağını duyurmuştu.
47 fabrikası ve 9 bölge müdürlüğü ve ll bin çalışanı ile karlılık ve verimlilik ilkeleri üzerine faaliyet yürüttüğü ifade edilen ÇAYKUR, 5 Şubat 2017 tarihli mükerrer Resmi Gazete 'de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile Varlık Fonu'na devredilmişti. Varlık Fonuna devredilmesi sonrası ÇAYKUR'un zararı katlanarak artış göstermişti.
Farklı nevilerin birbirine karıştırılmadığı şekliyle paketlendiğinde ülkemizde yetiştirilen en kaliteli, lezzetli çaylardan biri olarak kabul edilen büyük talep gören Tirebolu 42 Çayı'nın yetiştirildiği alanlarda kurulacak çay fabrikasının karlılık ve verimlilik ilkeleri kapsamında faaliyet yürüttüğü ifade edilen ÇAYKUR'un üretim kapasitesine ve marka değerine katkı sağlayacağı muhakkaktır.
Konuya ilişkin olarak:
SORULAR
Giresun ve Tirebolu için ekonomik kalkınma istihdam anlamında büyük bir beklenti yaratan 500 ton kapasiteli çay fabrikası planlanmakta mıdır?
Milli Emlak'tan alınarak belediye tarafından imar planı değişikliği yapılan Tirebolu İlçesi Torul yolu üzerindeki arazinin tekrar tahsisi söz konusu mudur?
Bu projenin rafa kaldırılmasının sebebi ÇAYKUR'un Varlık Fonu'na devredilmesi ardından zarar etmesi midir?
Rize'ye iki yeni fabrikanın hızla projelendirilip hayata geçirilmesi ile Tirebolu İlçesinde kurulacak çay fabrikasından vaz geçilmesi bir çelişki değil midir? ÇAYKUR'da yatırım planlaması yapılırken karlılık ve verimlilik yerine bölgecilik kriterleri mi esas alınmaktadır?
ÇAYKUR'un Tirebolu İlçemizde yeni bir fabrika kurulması yönünde almış olduğu karardan vazgeçmesinde AKP siyasetçilerinin etkisi bulunmakta mıdır?
Körliman Mevkiinde faaliyet gösteren ÇAYKUR, mevcut Tirebolu Çay Fabrikasının fırın kısmı üzerinde bulunan betonarme bölümlerinde çökme riski ve diğer güvenlik eksikleri giderilmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
ÇAYKUR, ülke tarım politikalarına uygun olarak çay tarımına katkı sağlayan, serbest piyasa şartlarında fayda temini doğrultusunda her türlü çay ürününü üreten ve pazarlayan kamu iktisadi teşekkülüdür.
Tirebolu ilçesinde yeni çay işleme fabrikası yapılması, bölgedeki yaş çayın işlenmesinde mevcut fabrikanın yeterli olmasından dolayı ertelenmiştir. Mevcut fabrikada yapısal bir sorun bulunmamakla birlikte düzenli olarak bakım onarım işlemleri yapılmaktadır.
Organik yaş çay tarımının yaygınlaşması sonucunda organik çayın işleneceği Çamlıhemşin ve İkizdere organik yaş çay fabrikaları hizmete alınmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan