Şanlıurfa 2 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun ölümüne ilişkin
Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 17 Kasım 2023 tarihinde 7/6322 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 235 gün sonra, 9 Temmuz 2024).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa 2 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun ölümüne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6322, 17 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6322-sanliurfa-2-nolu-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-olumune-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b0701ce-0c40-449b-977d-018bec9bd1a8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 235 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Adalet Bakanı YILMAZ TUNÇ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Urfa 2 Nolu T Tipi Cezaevi?nde adli bir suçtan bulunan 36 yaşındaki Sedat Yamuktu, 7 Kasım 2023 tarihinde yaşamını yitirmiştir. Sedat Yamuktu'nun ailesi, 4 Temmuz 2023'de evine baskın yapılarak gözaltına alınan oğullarının herhangi bir ciddi sağlık problemi olmadığını, ölümünün şüpheli olduğunu iddia etmektedir. Urfa İnsan Hakları Merkezi ve ÖHD Urfa Şubesi'yle görüşen aile, olayın araştırılması için suç duyurusunda bulunacaklarını belirtmiştir.
Yaşamını yitiren tutuklunun babası, Hicri Yamuktu" nun basına ve avukatlarına yaptığı aktarım şu şekildedir: "Oğlum tutuklandığında hiçbir hastalığı yoktu. 4 Kasım'da bana telefon açtı. "Baba dişini ağrıyor, beni hastaneye sevk edecekler? dedi. Biz de 6 Kasım Pazartesi günü açık görüşe gittik. Görüşe oğlum gelmedi. Gardiyan oğlumun hastaneye kaldırıldığını söyledi. Hangi hastaneye kaldırıldığını söylemedi. Bütün hastaneleri aradım ve Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde buldum. Ne yaptıysak bizi görüştürmediler. Bana göstermediler. Aynı gün saat 16.30'da oğlum telefon ile beni aradı ve "Baba dişini enfeksiyon kapmış, onun için hastaneye kaldırdılar" dedi. Bir gün sonra sabah saat 10.00'da oğlumu tekrar devlet hastanesine kaldırıyorlar. Bunu biz tesadüfen hastanede olan ve Sedat"ı tanıyan bir kirvemizin görmesi ile öğreniyoruz. Oğlum, kirvemize diş ağrısı nedeniyle hastaneye getirildiğini aktarıyor. Aynı gün 23.45'te yaşamını yitiriyor. Beni 8 Kasım saat 03.30 dolaylarında arayarak " gelin oğlunuzun cesedini alın" dediler. Ben şaşırdım. Nasıl öldü? Herhangi bir rahatsızlığı yoktu. Cezaevinde 3- 4 ay kalan bir tutuklu bir anda neden ölür? Biz şaşırdık ve hastaneye gittik. Orada bana bir poşet verdiler, oğluma kısa bir süre önce gönderdiğim eşyalar. Orada bulunan herkese "oğlum neden öldü?" diye sordum kimse bana bir cevap vermedi. Oğlum cezaevinde mi öldü, hastanede mi öldü, hangi hastalıktan öldü bilmiyorum. Cezaevine sağlam girdi. Hiçbir hastalığı da yoktu. Madem durumu ağırdı ailesine neden haber verilmedi. Oğlumuzun son halini bile göremedik."
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Olayın üstünden yaklaşık 10 gün geçmesine rağmen, müteveffanın otopsi raporu aileye ve dosyaya verilmemiş, ölüm nedeni açıklanmamıştır. Cezaevi idaresince tutulan tutanakta bir cümle ile "genel durum bozukluğu ve nefes darlığı" nedeniyle ölümün gerçekleştiği . yazmaktadır. Cenazeyi gören aile ve yakınları, Sedat Yamuktu'nun yüzünün simsiyah ve bedeninde kırıklar olduğunu söylemektedir. Aynı zamanda, tutuklunun hayatını kaybettiği gün, cezaevinde kalan başka bir tutuklunun ailesiyle yaptığı telefon görüşmesinde: "12 A22 koğuşunda bir mahkumum boynu kırılmış, cenazesini kaldırmışlar" dediği aktarılmıştır.
İddiaya göre diş tedavisi için hastaneye kaldırıldığı söylenen genç ve sağlıklı birinin aniden ve nedeni açıklanamaz şekilde ölmesiyle ilgili Urfa 2 Nolu T Tipi Cezaevi'yle yapılan görüşmede "müdürün izinli olduğu gerekçesiyle" bilgi alınamamıştır. Sorumlu olduğu cezaevindeki bir tutuklunun ölmesine rağmen kurum müdürünün izinli olması ve ailesine, avukatlarına bilgi vermemesi ölümle ilgili şüpheleri arttırmaktadır.
Anayasa, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu ve başta Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları) başta olmak üzere çeşitli uluslararası sözleşmelere göre, cezaevindeki tutuklu ve hükümlülerin sağlık ve yaşam hakları cezaevi idaresinin ve dolayısıyla devletin sorumluluğundadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Sedat Yamuktu'nun tutuklandığı tarihte herhangi bir sağlık problemi veya hastalığı var mıdır?
Cezaevinde kaldığı süreç içerisinde herhangi bir sağlık problemi veya hastalığı var mıdır? Varsa nelerdir?
Cezaevinde kaldığı süreç içerisinde, husumetli olduğu herhangi bir tutuklu veya hükümlü var mıdır? Varsa buna dair cezaevi idaresi neler yapmış, hangi önlemleri almıştır? Bu konuda cezaevi idaresine herhangi bir sözlü ya da yazılı başvurusu olmuş mudur?
Cezaevinde kaldığı süreç içerisinde, gardiyan veya cezaevi personelleriyle arasında geçen herhangi bir tartışma, uyuşmazlık olmuş mudur? Bu konuda cezaevi idaresine herhangi bir sözlü ya da yazılı başvurusu olmuş mudur? Cezaevi personel ve idaresi tarafından hakkında tutulmuş herhangi bir tutanak var mıdır?
Sedat Yamuktu, 4 Kasım 2023 tarihinde hangi karar ve gerekçe ile hastaneye sevk edilmiş, hastanede kendisine hangi tedavi veya işlemler uygulanmıştır?
Tedavi veya müdahale ardından, sağlık durumu nasıldır? Herhangi bir enfeksiyon, yanlış uygulama veya komplikasyon gelişmiş midir? Yanlış tedaviye bağlı gelişen durumlar var ise, sorumluları kimdir?
Sedat Yamuktu'nun 7 Kasım 2023 tarihinde tekrardan hastane kaldırılma gerekçesi nedir, kaldırıldığında sağlık durumu nasıldır?
Tüm bu hastane süreçlerinde ailesine haber verilmemesinin nedeni nelerdir, sorumluları kimlerdir?
Sedat Yamuktu'nun otopsi raporu geçen on güne rağmen neden çıkmamıştır? Otopsi raporunda, ölüm gerekçesi ne olarak tespit edilmiştir? Dışsal bir faktör var mıdır?
Urfa T Tipi Cezaevi'nde bir tutuklunun Sedat Yamuktu'nun öldüğü gün ailesini arayarak "T2 A22 koğuşunda bir mahkumum boynu kırılmış, cenazesini kaldırmışlar" 61). şeklindeki beyan ve iddiaları araştırılmış mıdır? Ölüm nedeninin darp veya işkence olup olmadığına dair cezaevi idaresinin yürüttüğü bir soruşturma var mıdır?
Son 5 yılda cezaevinde bulunduğu süreçte hayatını kaybeden şüpheli ölüm vaka sayısı kaçtır? Bu vakalarla ilgili Bakanlığınız kaç soruşturma açmış, soruşturmalar nasıl sonuçlanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1328717 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6322 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-1033-242/376 Konu : Yazılı soru önergesi Oİ /011024
Sayın Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6322 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ab5FwdU - 8uaYkP3 - O51y69S - 8mT8X4- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
HI- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
IV- Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 05/12/2023 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen ve Şanlıurfa 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan tutuklunun 31/07/2023 tarihinde yapılan Kuruma kabul muayenesinde herhangi bir sağlık sorunun olmadığını beyan ettiği, adı geçenin Kurumda barındırıldığı süre zarfında rahatsızlığı sebebiyle 2 defa Kurum revirinde muayene edildiği, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, farklı tarihlerde Şanlıurfa Hilvan Devlet Hastanesi ile Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesinin acil polikliniklerinde muayene ve tedavisinin yapıldığı,
Adı geçenin son olarak 07/11/2023 tarihinde böbrek ağrısı şikâyetiyle sevk edildiği Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan sağlık kontrollerinin ardından yoğun bakıma yatırıldığı ancak aynı gün vefat ettiği,
B) Adı geçenin ölümüyle ilgili yürütülen adli soruşturmanın hâlen devam ettiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan