Kahverengi kokarca böceğine karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Selcan Taşcı (İYİ Parti), 16 Kasım 2023 tarihinde 7/6382 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 11 Mart 2024).
Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ). “Kahverengi kokarca böceğine karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6382, 16 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6382-kahverengi-kokarca-bocegine-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fa308860-4bb1-4963-afb3-018bdcef4426
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 116 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 109 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Son yıllarda popülasyonu hızla artan kahverengi kokarca böceği Karadenizli üreticilere hayatı zindan etti.
Hasat döneminde fındık bahçelerini adeta istila eden kokarca böceği, havaların soğumasıyla birlikte fabrika ve evlere de yayıldı. Ordu'ya bağlı Perşembe ilçesinde, bir evden kovalarla toplanan kokarca böceğinin toplamda 15 kiloyu bulduğu belirtildi.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çin, Japonya, Kore Yarımadası ve Tayvan'a özgü bir böcek türü olarak bilinen kahverengi kokarca, 2010 yılında Orta Amerika'daki elma üreticilerinin 37 milyon dolar zarar etmesine yol açmıştı. 100"den fazla bitki türüyle beslenen kahverengi kokarca, bir yaprağın üzerine, tek seferde 28-30 yumurta bırakabiliyor ve her yumurtadan 300'e yakın larva çıkıyor. Bir sezonda 3 bin yumurta yumurtlayabilme ve günde 30 km uçabilme kapasitesine sahip olan kahverengi kokarca çok hızlı yayılıyor. Yaprakları yiyip, ürünün suyunu emerek kökünün kurumasına yol açıyor.
Ülkemizde ilk defa 2017 yılında İstanbul ve Artvin'de eşzamanlı görülen kokarca böceğin şu anda 17 ilimizde bulunduğu biliniyor.
Türkiye'ye Gürcistan'dan geldiği ifade edilen böcek oradaki mahsulün de üçte bir oranında düşmesine yol açmıştı.
Kahverengi kokarca dolayısıyla zor bir yıl geçiren ve ağır zarara uğrayan fındık üreticileri, hem zararlarının telafisi hem de elle toplama yahut laboratuvarda üretilen samuray böceğinin salınması dışında etkin mücadele yönteminin sınırlı olması dolayısıyla önümüzdeki sezonda da aynı zararın tekrarlanmaması için bakanlıktan destek bekliyor.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kahverengi kokarca böceğine (Halyomorpha Halys) karşı Karadeniz bölgesinde alınan toplu tedbirler nelerdir?
Kahverengi kokarca böceğinin bu sene fındık başta olmak üzere tarım mahsullerine verdiği tahmini zararla ilgili bir çalışma yapılmış mıdır?
Uzmanlar tarafından Marmara ve Ege bölgelerine yayılması muhtemel olduğu belirtilen istilacı böceğe karşı ilgili bölgelerde tedbir planlaması yapılmış mıdır?
Stratejik milli ürünümüz fındığın hasadının yapıldığı illerde üreticinin korkulu rüyası haline gelen kahverengi kokarca böceğinin neden son yıllarda artış gösterdiği konusunda akademik düzeyde bir araştırma ve araştırma sonucu illerde bilgilendirme toplantıları düzenlenmiş midir?
Üreticiler ve bölge halkı tarafından kulaktan kulağa yayılan ve kahverengi kokarca böceğinin laboratuvarda üretilip maksatlı bir biçimde ülkemize bırakıldığı iddiaları resmi kurumlar tarafından değerlendirilir kamuoyu açıklaması yapılmış mıdır?
Son yıllarda dünyanın karşı karşıya kaldığı gıda krizi ve tedarik zincirindeki daralma göz önünde bulundurulduğunda ülkemizin önümüzdeki yıllarda kahverengi kokarca böceği ve türevleri nedeniyle karşılaşacağı sorunlarla ilgili bir acil eylem planı oluşturulmuş mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Kahverengi Kokarca 2016 yılından itibaren takip edilmeye başlanmış, 2017 yılında ilk kez Artvin ve Rize'de tespit edilmiştir. Polifag bir zararlı olup 300'e yakın konukçusu bulunmaktadır. Kahverengi kokarcanın mücadelesi ve zararının önlenmesi için Bakanlığımızca sürvey çalışmaları yapılarak üreticilerimizin zamanında ve etkin mücadele yapmaları hususunda eğitim ve yayım çalışmaları devam etmektedir. Zararlının mücadelesinde kullanılacak olan yumurta parazitoidi salımı için kitlesel üretim ve salım çalışmaları 2021 yılından beri yapılmaktadır. Kahverengi kokarca tespit edilen tüm il ve ilçelerde çiftçi toplantıları, farkındalık çalışmaları yoğun bir şekilde yapılmaktadır. Ayrıca zararlıyı ve mücadelesini anlatan afiş ve lifletler hazırlanarak üreticilere dağıtılmıştır. Kahverengi Kokarca (Halyomorpha halys) zararlısına karşı fındıkta ruhsatlı bitki koruma ürünleri bulunmaktadır. Tavsiyesi bulunmayan ürünlerde geçici tavsiye verilerek mücadelenin aksatılmadan sürdürülmesi sağlanmaktadır.
Bakanlığımızca, kamuoyunu bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla akademisyenlerin ve Batı Karadeniz illerinin katılımıyla Düzce ilinde, Doğu Karadeniz ve Orta Karadeniz illerinin katılımıyla Samsun ilinde kahverengi kokarca paneli düzenlenmiştir.
Kahverengi kokarcanın zararı ve mücadele yöntemlerinin kamuoyuna doğru anlatılarak yanlış bilgilendirilmelerin önlenmesi amacıyla Bakanlığımızca kamu spotu hazırlanmış olup RTÜK onayından geçirilerek ulusal kanallarda yayına verilmiştir.
Kahverengi kokarca mücadelesinde kurumlar arası eşgüdüm ve işbirliği sağlanması il ve ilçe bazında teşkilatların koordineli olarak mücadeleye katılması amacıyla Bakanlığımızca "Kahverengi Kokarca Mücadelesi Eylem Planı" hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan