Hrant Dink'in katilinin tahliye edilmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 243 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat E Diyarbakır Milletvekili
Agos Gazetesi'nin Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink, 19 Ocak 2007'de gazete binası önünde düzenlenen suikast sonucu yaşamını yitirdi. Cinayetin faili olduğu belirlenen ve o dönem 17 yaşında olan Ogün Samast, 20 Ocak 2007'de yakalandı. 24 Ocak 2007'de tutuklanan Ogün Samast, Bolu F Tipi cezaevinden 15 Kasım 2023'te tahliye edildi.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü konuyla ilgili, "4gos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink cinayetinin hükümlüsü Ogün Samast'ın tahliye edilmesiyle ilgili kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Hrant Dink'in 19/01/2007 tarihinde öldürülmesinin ardından yapılan yargılamalar sonucunda; ... Ogün Samast hakkında ise İstanbul 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda, tasarlayarak kasten öldürme suçundan verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, yaşının küçük olması nedeniyle Türk Ceza Kanununun 31. maddesi uyarınca 18 yıl olan hapis cezasının alt haddinden uzaklaşılarak 21 yıl 6 ay olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte failin; yasak silah taşımaktan aldığı 1 yıl 4 ay hapis cezasının içtiması ile 22 yıl 10 ay hapis cezası kesinleşmiştir. Hükümlünün; cezası infaz edilmekteyken, cezaevinde işlemiş olduğu suçlardan dolayı 2 yıl 36 ay 43 gün hapis cezası daha almış olması nedeniyle neticeten 24 yıl 46 ay 43 gün hapis cezasının infazı tutukluluk tarihi olan 24/01/2007 'den itibaren başlamıştır. Hükümlünün, denetimli serbestlik hakkı 19/02/2022 tarihinde doğmuş olmasına rağmen, denetimli serbestlikten yararlandırılmamıştır. Adı geçen hükümlü hakkında 19/01/2023 ve 13/07/2023 tarihlerinde yapılan değerlendirmelerde koşullu salıverilmesine uygun olmadığına karar verilmiş, şartlı tahliyesi 15/11/2023 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte 2015 yılından itibaren hükümlünün 5 kez açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebi, 2 kez de denetimli serbestlik talebi uygun görülmemiştir. Bu kapsamda, 7456 sayılı Kanun ile yapılan infaza ilişkin düzenlemelerden istifade etmesi söz konusu değildir. 5275 sayılı Kanunun genel hükümlerine göre cezası infaz edilmiştir." açıklamasını yapmıştır.
Hrant Dink'in katili Ogün Samast, açıklamaya göre denetimli serbestlikten faydalanmamış ancak koşullu salıvermeden faydalanarak bihakkın tahliye tarihinden daha önce tahliye olmuştur. Koşullu salıverme şartı olan iyi halli olma durumunun Samast nezdinde nasıl gerçekleştiği de açıklanmamıştır. Koşullu salıverilmeden faydalanmasaydı Samast, 2035 yılında ancak cezasının infazını tamamlayacakken 12 yıl erken serbest bırakılmıştır. İnfaz Kanunu'nun 89. maddesinde düzenlenen maddeye göre, 40 y-() Hükümlüler ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulur.
(2) Birinci fikra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır.
2020 yılında yapılan Kanun değişikliği ile getirilen bu kriterlerin siyasi mahpuslara istisnasız uygulanarak yaklaşık 300 siyasi mahpusun defalarca ve aylarca tahliyesinin engellendiği bilinmektedir ve buna ilişkin Bakanlığınıza yüzlerce soru önergesi verilmiştir. Siyasi mahpuslara ayrımcı bir şekilde ve düşmanca uygulanan bu iyi hal kriterlerinin, Hrant Dink'in katili Ogün Samast hakkında neden uygulanmadığı merak konusudur.
Tahliye edildikten 2 gün sonra Samast hakkında 'silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte silahlı terör örgütü adına suç işlemek'ten yeni bir dava açıldığı basına yansıdı. Ancak Samast suçu işlediği tarihte 17 yaşında olduğu için, zamanaşımının 15 yıl olduğu ve 19 Ocak 2022'de dolduğu bilinmektedir. Suç duyurusu 12 Nisan 2021'de yapılmasına rağmen, savcı iddianameyi tahliyeden 2 gün sonra 17 Kasım'da yazdı ve zamanaşımını kesen iddianamenin kabulü kararı ise 21 Kasım'da verildi. Yani savcının zamanaşımı dolmadan 283 gün içinde bu iddianameyi hazırlama olanağı varken bunu yapmayarak 'silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte silahlı terör örgütü adına suç işlemek" suçu zamanaşımına uğratılmış oldu.
Yaşamı boyunca Türkiye halklarının barış içinde yaşaması için mücadele eden Hrant Dink'e tetiği çeken Samast yargılandı ancak arkasındaki güçler hala aydınlatılmadı. Bu sebeple tek başına Samast'ın yargılanması ve hapse girmesi bu cinayetin cezalandırılması için yeterli olmadığı gibi "iyi hal" kararı verilerek tahliye edilmesi de cezasızlığı pekiştirdi. Zaten aydınlatılamamış olan bu cinayet, toplumun hafızasında acısını ve öfkesini ilk günki gibi korurken, tetikçi katilin cezaevinden tam 12 yıl erken çıkması, Türkiye tarihinin kara lekelerine bir yenisini eklemiş, toplumun vicdanını daha da kanatmıştır.
Bu bağlamda,
SORULAR
Ogün Samast'ın 15 Kasım 2023'te serbest kalmasını sağlayan idare ve gözlem kurulu raporunun gerekçesi nedir?
Ogün Samast cezaevinde yeni bir suç işleyip mahkum edildiğine göre nasıl iyi halli kabul edilmiştir?
Ogün Samast'ın İnfaz Kanunu'nun aradığı anlamda "haklarını iyi niyetle kullandığına ve toplumla bütünleşmeye hazır olduğuna" nasıl kanaat getirilmiştir?
Ogün Samast'ın İnfaz Kanunu'nun aradığı anlamda "işlediği suçtan dolayı pişman olduğu" nasıl tespit edilmiştir?
Siyasi mahpusların şartlı tahliyeleri İnfaz Kanunu'nun 89. maddesi gerekçesiyle defalarca kez ve aylarca ertelenirken, Ogün Samasta bu Kanun neden uygulanmamıştır?
Bakanlığınıza bağlı CTE'nin yaptğı açıklamada "/9/0//2023 ve 13/07/2023 tarihlerinde yapılan değerlendirmelerde koşullu salıverilmesine uygun olmadığına karar verilmiş" olduğu belirtildiğinden, bu iki tarihteki idare ve gözlem kurulu kararlarının gerekçesi neydi?
Ogün Samast'ın 19/01/2023 ve 13/07/2023 tarihlerindeki gözleminden sonra durumunda ne gibi bir değişiklik oldu da idare ve gözlem kurulunun kanaati değişti? 'Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte silahlı terör örgütü adına suç işlemek" suçlamasıyla hazırlanan iddianameyi 283 gün elinde bir işlem yapmaksızın bekleten ve dosyayı zamanaşımına uğratan savcı hakkında işlem yapmayı düşünüyor musunuz?
Savcılık neden tahliyeden 2 gün sonra zamanaşımına uğradığını bile bile neden yeni bir dava açtı?
Türkiye tarihinde aydınlatılamamış siyasi cinayetlerden biri olan Hrant Dink cinayetinin katilini iyi halli sayan idare ve gözlem kurulu hakkında bir inceleme başlatmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1339794 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6947 Esas Nolu sotu önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş,uyap gov.tr adresinden BL IgjMv - eaNGsHO - pKvDHg6© - mg UZW ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI ÖKE MİTİNGİN Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1110-854/1268 , Konu : Yazılı soru önergesi 39010024
Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6947 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (6) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden E5g5j7B - WO/80YG - k/1emdX - wwONPSS ileerişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI a Mevzuat Genel Müdürlüğü
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
11- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
TI- Bolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 26/12/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde adı geçen hükümlünün, Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden E545)ZB - WO/80YG - k/1emdX - wwWONPS- ileerişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI NEZ İİ!
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 15/11/2023 tarihinde koşullu salıverilmeden faydalandırılmak suretiyle tahliye edildiği bildirilmiştir.
IV- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 05/01/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde adı geçen hakkında, "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yürütülen soruşturma sonucunda kamu davası açıldığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan