Hakkari'de engelli bireylerin işgücüne katılım oranına ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 6 Aralık 2023 tarihinde 7/6964 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 17 Nisan 2024).
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de engelli bireylerin işgücüne katılım oranına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6964, 6 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6964-hakkari-de-engelli-bireylerin-isgucune-katilim-oranina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/15e68637-2591-4fe6-8aa9-018c436404c9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 133 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de engellilerin toplam nüfusa oranı, TÜİK'in 2011 yılı verilerine göre 96,9'dur. Engelliler Türkiye'de hâlâ sosyal ve ekonomik olarak ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalmakta; iş bulmakta güçlük çekmekte, sosyal hayata karışmakta büyük Zorluklar yaşamaktadır. Nüfusun 9607'ye yakını engelliyken, İş Kanunu'nda kamuda çalıştırılması zorunlu olan engelli oranı 964 olarak belirlenmiştir, ki bu orana bile riayet edilmemektedir. Bakanlığınıza bağlı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni'nin Temmuz 2023 sayısına göre genel nüfusun işgücüne katılım oranı 953,6 iken bu oran engelli nüfus içinde 922.1 olarak gerçekleşmektedir. Engelli kadınlar söz konusu olduğunda bu oran daha da düşmekte, 9012,5 olmaktadır. Engelli bireylere ve ailelerine verilen ekonomik destekler, açlık sınırının bile altında kalmakta, engelliler ve aileleri çok zor ekonomik koşullara maruz bırakılmaktadır. Engelli gençler ve çocuklar eğitim haklarını kullanmakta zorluk yaşamaktadır. Bütün bu sorunların, milletvekili seçildiğim Hakkari ilinde de yaşandığına dair bilgi ve talepler, vatandaşlarımız tarafından iletilmiştir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Hakkari'de genel işgücü katılım oranı; engellilerin toplam nüfusa oranı ve engellilerin işgücüne katılma oranları nelerdir?
Hakkari'de kamu kurumlarında istihdam edilen kişilerin sayısı ve toplam kamu personeline oranı nedir? Hakkari özelinde kamuda engelli istihdam kotası doldurulmuş mudur? Kamuda istihdam edilen engellilerin cinsiyet dağılımı ne şekildedir?
Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6.Kat.B602
Hakkari'de engelli personel çalıştırma yükümlülüğü olan kaç adet özel işyeri bulunmaktadır? Bu işyerleri çalıştırmaları gereken sayıda engelli personel çalıştırmakta mıdır?
Hakkari'de engelli çocuklar için yeterince sosyal olanak ve eğitim imkânı bulunmakta mıdır? Hakkari'de engellilere yönelik eğitim kurumlarının kapasitesi ne kadardır? Hakkari?deki toplu taşıma araçları ve sokak ile kaldırımlar engellilerin ulaşımı için elverişli midir?
Hakkari"de evde bakım desteği alan kaç engelli vatandaş vardır?
Hakkari'deki ceza ve infaz kurumlarında kaç engelli bulunmaktadır. Cezaevleri engellilerin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş midir?
Engelli öğretmen kadrolarına yapılan atamalarda usulsüzlük yapıldığı iddiası doğru mudur? Buy konuyla ilgili daha önce bakanlığınıza yapılmış şikâyet var mıdır? Hakkari'de bulunan Rehberlik ve Araştırma Merkezi binasının bir kısmının Emniyet Müdürlüğü'ne tahsis edildiği doğru mudur? Özel gereksinimli bireylerin bulunduğu bir binada Emniyet güçlerinin de bulunması pedagojik açıdan doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/6964 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 776964 Cevap Metni (2 Sayfa) — Telefon No:(312) 705 58 49 g
Hakkâri Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK'a Ait 7/6964 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız engelli bireyler ve ailelerinin güçlendirilmesi ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmekte, engelli bireylerin istihdamına ve toplumsal hayata etkin olarak katılımına büyük önem vermektedir.
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Engelli vatandaşlarımıza yönelik yardım programlarımızla yıllar içerisinde daha fazla ihtiyaç sahibi engelli vatandaşımıza ulaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Engelli personel çalıştırma yükümlülüğü" başlıklı 53 üncü maddesinde; "Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda 763 oranında engelli çalıştırmak zorundadır. 263'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (yurtdışı teşkilat hariç) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Kanun kapsamında *03'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun yurtiçi teşkilatının toplam dolu kadro sayısı dikkate alınmakta olup il bazlı veri tutulmamaktadır.
Diğer taraftan Bakanlığımız erişilebilirlik ile ilgili ulusal politikaların belirlenmesi, mevzuatın hazırlanması ve bu politikaların hayata geçirilmesi için kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon ve iş birliğini sağlamakta olup, erişilebilirliğin uygulanması tüm kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluğundadır.
07.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmi yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve umuma açık hizmet veren her türlü yapıların engellilerin erişebilirliğine uygun duruma getirilmesi hüküm altına alınmıştır. Bahsi geçen Kanunun geçici 2 nci ve 3 üncü maddelerine istinaden 20.07.2013 tarihinde yürürlüğe giren Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği gereği illerde valilikler bünyesinde komisyonlar oluşturulmuş olup, yükümlülükleri yerine getirmeyen belediyeler ve diğer kurum ve kuruluşlar için, komisyonlar tarafından yapılan denetimler sonucunda erişilebilir olmayan her bir tespit için idari para cezası uygulanabilmektedir. Komisyonlar denetimlerini 2020/3 sayılı Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Formlarına göre yürütmektedir.
Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği'nin 13 üncü maddesi kapsamında Bakanlığımız tarafından her yıl, yıllık plan yayımlanmaktadır. Bu plan ile komisyonların denetim önceliklerinin belirlendiği bina, açık alan ve toplu taşıma araçları listesi oluşturulmaktadır. Komisyonlar yıllık denetleyecekleri bina, açık alan ve toplu taşıma araçlarını bu plan kapsamında hazırladıkları Programa göre belirlemektedir.
Ülkemizde yapılı çevrenin planlanması, ruhsatlandırılması ve inşası ile ilgili temel yasal düzenleme olan 3194 sayılı İmar Kanunu"nun uygulama yönetmeliği olan "Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği" 01.07.2017 tarihinde Bakanlığımız tarafından teknik alt yapısı oluşturulmasını müteakip Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik"te yer alan erişilebilirlikle ilgili hükümler gereği, yeni tasarlanan tüm binalarda standarda uygunluk sağlanmak zorundadır.
2019 yılında yeni inşa edilecek binaların erişilebilir olarak tasarlanması ve inşa edilmesi için yine Bakanlığımızca teknik alt yapısı oluşturularak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sunulan revizyon talebi Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği"ne eklenmiştir.
Binaların, erişilebilir hale getirilebilmesi için yapılması gerekenlerin rapor olarak temin edilmesini sağlayacak ve erişilebilirlik belgesi alınmasını teşvik edecek bir formül olan Erişilebilirlik Değerlendirme Modülü (ERDEM) kullanıma açılmıştır. Mimar ve mühendislerin tasarımın ilk aşamasından son aşamasına kadar başvurabileceği, açıklayıcı metinlerin yanı sıra mimari çizimlerin üç boyutlu görseller ile desteklendiği, aynı zamanda akademisyenler için kaynak niteliğindeki Erişilebilirlik Kılavuzu yayınlanmıştır. Erişilebilirlik ile ilgili bilgi ve bilinç düzeyinin artırılması amacıyla 2011 yılından bu yana 26 binden fazla yönetici ve teknik personele eğitim verilmiştir.
Kentlerimizi yapılandıran Belediyelerin erişilebilirlik standartlarını eksiksiz olarak uygulamalarına destek olmak ve sahada yaşanan sorunlara çözüm bulunması hedefiyle "Erişilebilirlik Atölyeleri"; "Kaldırımlar", "Yaya Geçitleri", "Duraklar", "Kent Parkları" ve "Halka Açık Tuvaletler" başlıklarında toplam 71 adet atölye yapılmıştır. Tüm belediyelerin davet edildiği bu Atölyelerde belediyeler tarafından uygulanması gereken mevzuat ve standartlar ile erişilebilirlik düzenlemeleri konusunda ayrıntılı bilgilendirme yapılmıştır.
2024 yılı Ocak ayı itibarıyla Hakkâri ilinde 3.077 engelli birey evde bakım yardımından faydalanmaktadır.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan