Engelli çocukların kaynaştırma ve bütünleştirme eğitimi için gereken öğretmen sayısının artırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 6 Aralık 2023 tarihinde 7/7031 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 2 Ocak 2024).
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Engelli çocukların kaynaştırma ve bütünleştirme eğitimi için gereken öğretmen sayısının artırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7031, 6 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7031-engelli-cocuklarin-kaynastirma-ve-butunlestirme-egitimi-icin-gereken-ogretmen-sayisinin-ar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b1bc6e41-4b30-4e6d-92e3-018c4341bd2c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 27 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 25 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de engelli çocukların kaynaştırma eğitimi, toplum içinde daha fazla entegrasyonu amaçlayan bir yaklaşım olmasına rağmen, bir dizi sorunla karşı karşıya kalınmaktadır. Eğitim sisteminin genel olarak kaynak yetersizliği sorunu, özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların bireysel gereksinimlerinin karşılanması için öğretmen ve yardımcı personel eksikliği kaynaştırma sürecini zorlaştırmaktadır.
Sınıf mevcutlarının yüksek olması, okulların fiziki koşullarının engelli çocuklar için yeterli olmaması, öğretmenlerin engelli çocuklarla birebir iletişim kurma imkân ve zamanlarının olmaması, engelli çocuklarla çalışmak için özel eğitim alanında uzmanlaşmış öğretmen sayısının yetersizliği kaynaştırma sürecinde etkin ve verimli bir eğitimi engellemektedir. Ayrıca, sınıflardaki geniş öğrenci grupları, bireysel ihtiyaçları karşılamayı güçleştirmekte ve öğrenci-öğretmen etkileşimini olumsuz yönde etkilemektedir.
Bu zorluklara ek olarak, toplumsal farkındalık eksikliği de engelli çocukların kaynaştırma sürecini olumsuz etkilemektedir. Toplumun genelinde engelli bireylere yönelik olumsuz tutumlar, çocukların sosyal entegrasyonunu zorlaştırmakta ve ayrımcılıkla karşılaşmalarına neden olmaktadır.
SORULAR
Bakanlığınız bünyesinde kaç engelli çocuk eğitim almaktadır? Bu çocuklardan kaçı kaynaştırma öğrencisidir?
Engelli çocukların kaynaştırma eğitiminde karşılaştığı sorunları çözmek adına Milli Eğitim Bakanlığı'nın aldığı önlemler nelerdir?
Özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların bireysel gereksinimlerini karşılamak için öğretmen ve yardımcı personel eksikliği konusundaki stratejileriniz nelerdir?
Kaynaştırma eğitiminin yapıldığı okullarda uygulamalara rehberlik etmek adına özel eğitim öğretmeni ya da danışman görevlendirilmesi yapılmakta mıdır?
Kaynaştırma eğitimi sürecinde okul-veli-öğretmenin sürekli iletişim ve iş birliği içinde olmasının sağlanması için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
Kaynaştırma ve bütünleştirme eğitimi için gerekli olan kadro, müfredat ve zihniyet dönüşümü için yapılacak çalışmalara bakanlığınızca ayrıca bir bütçe ayrılmakta mıdır?
Sınıf mevcutlarındaki yüksek sayı ve fiziki koşulların engelli çocuklar için yetersiz olması gibi sorunlara karşı alınan somut adımlar nelerdir?
Engelli çocuklarla çalışmak için özel eğitim alanında uzmanlaşmış öğretmen sayısını artırmak için bakanlığınızca çalışma yürütülmekte midir?
Engelli bireylere yönelik toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla okullarda personeller, öğrenciler ve velilere yönelik farkındalık çalışmaları yapılıyor mu?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 13.12.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1339794 sayılı yazınız.
c) 19.12.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1342502 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Gökçe GÖKÇEN"in 7/6887, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7/7031 ve Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/7246 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza ait "https//sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" (internet adresinde yayımlanan 2022-2023 yılı Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri Kitabının 1.15 tablosunda özel eğitim kurumlarında okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayıları mevcuttur.
Bakanlığımız eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı kullanım izni verilen öğretmen kadroları çerçevesinde karşılanabilmektedir. Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/ pozisyonlarının dağılımı yapılırken, öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yöreler olmak üzere, alan bazlı kontenjan sayıları; Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, ülke genelinde alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir. Bu plânlamada ülke genelinde dengeli öğretmen dağılımı esas alınmaktadır. Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacına göre sözleşmeli öğretmen alımı için hazırlık ve planlama çalışmaları devam etmektedir.
MEBBİS MEİS modülü üzerinden 15.12.2023 tarihinde alınan verilere göre Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğümüze bağlı kurumlarda eğitim alan özel eğitim öğrenci sayısı ( Bilim ve Sanat Merkezi, Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Ortaokul ve Lise öğrencileri hariç) toplam 62.815'dir. Yine aynı tarihte alınan verilere göre Bakanlığımızda Kaynaştırma Bütünleştirme yoluyla eğitim gören toplam öğrenci sayısı ise 359.71 O'dur.
Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla akranları ile birlikte aynı sınıfta eğitimlerini sürdüren özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için eğitim kurumlarında destek eğitim odaları açılmakta ve bu öğrencilerin eğitim hizmetlerinden en üst düzeyde yararlanmaları amaçlanmaktadır. Söz konusu dersliklerde eğitimin daha nitelikli ve verimli olarak sunulabilmesi için destek eğitim odalarının fiziki ortamları ile materyal ve donatım malzemelerine ilişkin standartlarının oluşturulması amacıyla yürütülen çalışmalar tamamlanmış olup destek eğitim odalarının belirlenen standartlar doğrultusunda donatımının sağlanmasına yönelik çalışmalara devam edilmektedir. Ayrıca yarı zamanlı kaynaştırma uygulamaları kapsamında hizmet sunulan özel eğitim sınıflarının fiziki ortamları ile materyal ve donatım malzemelerine ilişkin standartlarda oluşturulmuş olup mevcut özel eğitim sınıflarının bu standartlara uygun hale getirilmesine ilişkin çalışmalara devam edilmektedir.
Bu kapsamda Kaynaştırma/Bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrencilerimiz için Matematik, Hayat Bilgisi, Fen Bilgisi, Türkçe, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri kazanımlarıyla ilgili toplam, 8000 sayfa, 33 kitaptan oluşan bir set hazırlanmıştır. Söz konusu setin basımı yapılarak 81 il milli eğitim müdürlüğüne gönderilmiştir. Ayrıca orgm.meb.gov.tr web sayfasından dijital olarak yayımlanmıştır. Her yıl talep edilmesi hâlinde öğrencilerimize gönderilmektedir.
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin özel eğitim alanına ilişkin bilgi ve becerilerinin artırılması amacıyla hizmet içi eğitim faaliyetleri ve çalıştaylar düzenlenmektedir.
Bakanlığımıza bağlı okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlere yönelik BEP hazırlama, uygulama ve izleme süreçlerine katkı sağlaması amacıyla "Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası Kılavuzu" hazırlanmıştır.
Bakanlığımıza bağlı okullarda görev yapan öğretmenler ile okul yöneticilerine yönelik "Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) Hazırlama Semineri" çerçeve programı hazırlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Söz konusu seminer e-Eğitim olarak Öğretmen Bilişim Ağında (ÖBA) yayımlanmış ve öğretmenlerin erişimine açılmıştır. Eğitim programından 55.325 öğretmenimiz faydalanmıştır.
Bakanlığımıza bağlı okullarda görev yapan öğretmenler ile okul yöneticilerine yönelik "Kaynaştırma/Bütünleştirme Kapsamında Sunulan Destek Eğitim Odası Hizmetinde Eğitim Uygulamaları Semineri" çerçeve programı hazırlanmıştır. Söz konusu seminer e-Eğitim olarak Öğretmen Bilişim Ağında (ÖBA) yayımlanmış ve öğretmenlerin erişimine açılmıştır. Eğitim programından 69.308 öğretmenimiz faydalanmıştır.
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla sunulan eğitim hizmetinin niteliğinin artırılması amacıyla "Eğitim Öğretime Erişim, Eğitim ve Öğretimde Kalitenin Artırılması, Farkındalık ve Tutum Artırma ve Yasal Düzenlemeler" olmak üzere 4 (dört) politika alanı, 19 (on dokuz) eylem maddesi ve 51 (elli bir) göstergeden oluşan Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamaları Ulusal Eylem Planı (2022-2026) uygulamaya konulmuştur.
Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda ve velinin yazılı talebini dikkate alarak bireyin resmi bir okula yerleştirilmesine karar vermekte ve gerekli özel eğitim tedbirlerini almaktadır. özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin takip edecekleri eğitim programı temel alınarak BEP hazırlanması esastır. Bu amaç doğrultusunda söz konusu öğrencilerin eğitim gördükleri okullarda okul müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında; rehberlik öğretmeni, öğrencinin sınıf öğretmeni, öğrencinin dersini okutan alan öğretmenleri, öğrencinin velisi ve öğrencinin katılımı ile BEP geliştirme birimi oluşturulmaktadır. Söz konusu birime gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere, özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üyenin katılımı sağlanır.
Rehberlik hizmetleri ilkelerinden biri, tüm öğrencilere yönelik olmasıdır. Bu sebeple okullarda tüm öğrencilere ayrım gözetmeksizin okul rehberlik servisleri aracılığıyla psikolojik danışman/rehber öğretmen görevlendirilmesi yapılarak hizmet verilmektedir. Bu kapsamda kaynaştırma eğitiminin yapıldığı okullarda da psikolojik danışmanrehber öğretmen görevlendirilmektedir
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucu uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirilmektedir. Eğitsel değerlendirme ve tanılama eğitimin her tür ve kademesindeki geçişlerde yapılmakla birlikte bireylerin eğitim performansı ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda veli ya da okulun yazılı talebi üzerine gerektiğinde tekrarlanabilmektedir. Ayrıca özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin takip edecekleri eğitim programı temel alınarak BEP hazırlanması esastır. Bu amaç doğrultusunda söz konusu öğrencilerin eğitim gördükleri okullarda okul müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında; rehberlik öğretmeni, öğrencinin sınıf öğretmeni, öğrencinin dersini okutan alan öğretmenleri, öğrencinin velisi ve Öğrencinin katılımı ile BEP geliştirme birimi oluşturulmaktadır. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin velisinin eğitim sürecinde aktif olarak yer almasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Kamu kutum ve kuruluşlarında çalışan personel başta olmak üzere 18 yaşını doldurmuş tüm bireylerin özel eğitim alanına ilişkin temel bilgi sahibi olmaları, yetersizliği olan bireylere yönelik farkındalık kazanmaları ve bu yolla yetersizliği olan bireylere sunulacak hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla "Özel Eğitimde Toplumsal Farkındalığı Artırma Kursu" hazırlanarak söz konusu eğitimler Türkiye genelinde verilmektedir. Aralık 2023 itibariyle 148 kursta 10851 kişi eğitim görmüştür.
Özel eğitim ihtiyacı olan bireylere taşıma hizmeti sağlayan şoförler ve rehber personele yönelik "Okul Servis Araç Sürücüleri ile Rehber Personele Yönelik Özel Eğitim Bilgilendirme Kurs Programı" hazırlanarak Türkiye genelinde eğitimler verilmektedir. Aralık 2023 itibariyle 514 kursta 16184 kişi eğitim almıştır.
EK a | TC. , X Strateji Geliştirme Başkanlığı
KIZ aaa
Bakanlığımız Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğünce kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarını desteklemek, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere yönelik farkındalık. oluşturmak, çocuklarımıza küçük yaştan itibaren birlikte yaşama kültürü aşılamak, okuma sevgisi kazandırmak ve farklılıklara saygı göstermenin önemini vurgulamak amacıyla "Özel Sokağın Çocukları" o zenginleştirilmiş hikâye seti hazırlanmıştır. Dostluğun, yardımlaşmanın, komşuluk ilişkilerinin ve birlikte yaşama kültürünün en güzel örneklerinin sunulduğu, zenginleştirilmiş hikâye setinde 5 hikâye kitabı, 5 animasyon filmi ile jenerik dâhil 6 şarkı yer almaktadır.
Set içeriğindeki tüm kitapların basılı hâlinin yanı sıra görme ve işitme yetersizliği olan bireylerin de yararlanması için sesli betimleme ile Türk İşaret Dili desteği sunacak şekilde web sitesi de hazırlanmıştır. Set /hiipsWorgm (meb.gov.ir/ozelsokagincocuklari/ adresinde yayımlanmıştır.