Bingöl'de faaliyet gösteren kum ocaklarının çevreye etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 8 Aralık 2023 tarihinde 7/7153 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 269 gün sonra, 2 Eylül 2024).
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl'de faaliyet gösteren kum ocaklarının çevreye etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7153, 8 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7153-bingol-de-faaliyet-gosteren-kum-ocaklarinin-cevreye-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b69f8ab6-a78f-4b40-8a5e-018c5911db6a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 269 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 263 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından, Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ömer Faruk HÜLAKÜ Bingöl Milletvekili
Kum ocakları işletmelerinin faaliyetlerinden dolayı, yerel bitki örtüsü ciddi anlamda tahribata uğramakta ve bu durum, birçok canlının ve bitki türünün yaşam alanlarının kaybına yol açarak yerel ekosistemi bozmaktadır. Yerel ekosistemin bozulmasından en çok etkilenen bir başka grup ise endemik türlerdir. Endemik türlerin yok olması, biyoçeşitlilik üzerinde olumsuz bir etki yaratmakta ve ekosistemi dengede tutan işlevleri sekteye uğratmaktadır. Kum ocaklarının faaliyetleri sırasında kullanılan kimyasallar, su kaynaklarını kirlettiği için sucul yaşam olumsuz etkilenmektedir. Kum ocaklarının neden olduğu doğal tahribatın bedelini, doğada bulunan canlı cansız tüm varlıklar ödemek zorunda bırakılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bingöl'de de özellikle Murat Nehri çevresinde birçok kum ocağı faaliyet göstermektedir. Faaliyet gösteren kum ocakları nedeniyle yeraltı suları ve yüzeysel suların miktarı azalıp kalitesi düşmektedir. Verimli tarım alanları zarar görmekte veya yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Murat Nehri çevresinde bulunan yerleşim yerleri ve ulaşım ağları da kum ocaklarının verdiği zarar ve tahribattan etkilenmektedir. Kum ocaklarının faaliyetleri nedeniyle nehrin akış yönünün değişmesi, nehrin doğal seyrini bozmaktadır. Bu bağlamda;
2)
3)
4)
SORULAR
Bingöl'de faaliyet gösteren kum ocaklarının tarımsal alanlara verdiği zararın boyutu nedir?
Kum ocağı faaliyetleri nedeniyle zarar gören mera alanlarının tespitine ilişkin bir çalışma var mıdır?
Nehir ve dere yataklarına, kum ocağı işletmelerinin kurulmasını engellemek üzere Bakanlığınızca bir çalışma yürütülmekte midir?
Kum ocağı faaliyetlerinin, Murat Nehri'nde neden olduğu su kirliliğine ilişkin bir tespit çalışması yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bingöl'deki kum ocakları genellikle tarım dışı alanlarda, dere ve nehir yataklarında kurulmaktadır. Bu alanlar tarımsal üretim yapılmayan alanlardan olduğundan, kum ocaklarının tarımsal üretime ve meralara verebileceği zararlar minimize edilmektedir.
Kum ocaklarının çevresel etkilerini azaltmak için toprak ve çevre koruma projesi istenmektedir. Bu proje kapsamında, kum ocaklarının çevresinde bulunan tarımsal arazilerin korunması ve çevresel kirliliğin önlenmesi için gerekli önlemler alınmaktadır.
Bingöl ilindeki kum ocağı faaliyetlerine ilişkin tahsis amacı değişikliği olmadığı gibi kum ocağı faaliyetleri nedeniyle zarar gören mera tespiti bulunmamaktadır.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, akarsulardan kum çakıl alınmasına yönelik taleplere "Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Yönetmeliği" hükümleri doğrultusunda gerekli görüşleri vermektedir. Bu görüşler, akarsuların doğal dengesinin korunması ve su taşkınlarının önlenmesi gibi hususları göz önünde bulundurarak verilmektedir.
Kum ve çakıl sahalarına ilişkin işlemler, yürürlükteki mevzuat uyarınca ilgili valilikler tarafından yürütülmektedir. Bu durum, kum ve çakıl sahalarının denetiminin etkin bir şekilde yapılmasını sağlamaktadır.
Murat Nehri üzerinde düzenli olarak su numuneleri alınarak analizler yapılmaktadır. Bu analizler sonucunda, şu ana kadar Murat Nehri'nde herhangi bir olumsuz durum tespit edilmemiştir.
Ülkemizde mevcut 25 nehir havzasında, Nehir Havza Yönetim Planları hazırlanmaktadır. Bahse konu Murat Nehri'nin içinde yer aldığı Fırat-Dicle havzasında da Nehir Havza Yönetim Planı hazırlanarak, havzada ve dolayısıyla Murat Nehri'nde oluşabilecek baskıların, etkilerin tespit edilmesi ve bunlara yönelik tedbirlerin alınması planlanmaktadır.