Diyanet İşleri Başkanlığının hutbelerin yayımlanacağı diller arasında Kürtçeye yer vermemesine ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 11 Aralık 2023 tarihinde 7/7280 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 2 Şubat 2024).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Diyanet İşleri Başkanlığının hutbelerin yayımlanacağı diller arasında Kürtçeye yer vermemesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7280, 11 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7280-diyanet-isleri-baskanliginin-hutbelerin-yayimlanacagi-diller-arasinda-kurtceye-yer-vermeme (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a81cc1c6-7cdf-4f43-b9a9-018c5d5110e8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasanın
98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Hüseyin Olan Bitlis Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Diyanet İşleri Başkanlığı Cuma ve Bayram hutbelerini e-devlet üzerinden sekiz farklı dilde erişime açmıştır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı milyonlarca Kürt yok sayılarak konuştukları dil olan Kürtçe e-devlet sistemine eklenmemiştir. Daha önce de Diyanet İşleri Başkanlığının resmi internet sitesinde 7 farklı dilde hizmet verilirken Kürtçe yine yer almamıştır.
Diyanetin 1 Aralık 2023 tarihli Cuma hutbesinde, "Ey İnsanlar biz sizi bir erkek ve bir kadından yarattık. Birbirinizle tanışasınız diye sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık..." şeklindeki ayeti ana mesaj olarak insanlara tebliğ edilmekteydi. Diyanet'in uygulamaya koyduğu ayrımcı tutum bu ayetle çelişmektedir. Kürtlerin kendi yurtlarında maruz kaldığı bu ayrımcı tutum en başta
"ümmetin kardeş ve eşit olduğu" prensibini inkâr ve reddetmektir.
Diğer yandan Diyanet İşleri Başkanlığı 7 Haziran 2015 seçimleri öncesi 10 bin adet Kürtçe Kur'an-ı Kerim meali, bastırmış ve yoğun talep görmesi sebebiyle hızla tükenmiştir. Sonrasında
Başkanlık, 20 bin adet daha basılmasına karar vermiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Cuma ve Bayram hutbeleri için eklenen diller arasında neden Kürtçe yoktur?
Diyanet İşleri Başkanlığının bu ayrımcı tutumu karşısında herhangi bir soruşturma açılacak mıdır?
Diyanet İşleri Başkanlığı Kürtçeyle ilgili ayetlerle de çelişecek şekilde neden ayrımcı politikalar yürütmektedir?
Diyanet İşleri Başkanlığı 2015 seçimleri öncesi kıyaslandığında çelişkili uygulamalar yaparak Kürtleri ve Kürtçeyi neden siyasi bir malzeme haline getirmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
Diyanet İşleri Başkanlığı, Anayasanın 136 ncı maddesi uyarınca, lâiklik ilkesi doğrultusunda, bütün siyasi görüş ve düşüncelerin dışında kalarak ve milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinerek; İslam Dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile görevlendirilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, halkı din konusunda aydınlatmak için yaşayan bütün dil ve lehçeleri değerlendirmeye gayret etmektedir.
Bu kapsamda 35 farklı dil ve lehçede yapılan Kuran- Kerim Mealleri ve 50 dil ve lehçede yaptığı dini faaliyetleri arasında Kürtçe de yer almaktadır.
Bu çerçevede biri Latin diğeri Arap alfabesiyle olmak üzere iki ayrı Kürtçe Meal, Hz. Muhammed'in Hayatı, Hadislerle İslam, Serlevha Hadisler ve Kur'an Öğreniyorum (Elif-Ba) yayımlanmıştır.
Telefon No : (0312)925 55 55 Fax : (0312) 525 5831
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı